Sad powszechny, V U 152/24

Sygn. akt V U 152/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Ewa Nowakowska Protokolant: st.sekr.sądowy Alina Kędzia po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2024 r. w Kaliszu odwołania M. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 13 grudnia 2023 r. Nr (...) w sprawie M. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 13 grudnia 2023 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje M. D. przy emeryturze od (...) rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sędzia Ewa Nowakowska UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13.12.2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił M. D. przyznania prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych z uwagi na to, że nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a tylko 7 lat od 01.01.2002r. do 31.12.2008r. i nie przedłożył właściwego świadectwa pracy co do innych okresów. W odwołaniu od tej decyzji domagał się przyznania rekompensaty za ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach po doliczeniu pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 ton w (...) O. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wniósł o oddalenie odwołania Sąd ustalił, i zaważył co następuje: M. D. urodził się w dniu (...) Od 18.11.2023r. pobiera emeryturę z wieku powszechnego przyznaną na wniosek z 20.11.2023r., przy czym jednocześnie decyzją tą odmówiono mu przyznania rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, gdyż do dnia 31.12.2008r. wykazał tylko 7 lat pracy w szczególnych warunkach licząc od 01.01.2002r. do 31.12.2008r. i nie przedstawił świadectw na wcześniejsze okresy. Odwołujący się powołał się w odwołaniu na wykonywanie pracy kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony w okresie zatrudnienia w (...) O. Zawarte w aktach kapitału początkowego świadectwo pracy co do tego okresu nie zawiera adnotacji o pracy w szczególnych warunkach ani nawet o rodzaju pojazdu. Danych takich nie zawierają również akta osobowe z tego zakładu. W oparciu o zeznania świadków K. K. i Z. W. Sąd ustalił, że w Przedsiębiorstwie (...) odwołujący się pracował jako kierowca samochodu ciężarowego (...) o ładowności 6 ton. Miał ten pojazd powierzony na stałe i przewoził wszelkie ładunki związane z budowami prowadzonymi przez zakład oraz towar z hurtowni w P. . Pracował tak stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. (dowód zeznania w/w świadków K. K. [ 00:03-00:11 ] i Z. W. [00:12-00:14] z dnia 29.04.2024r) Zgodnie z definicją ustawową z art. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. 2023 poz.164) rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Przesłanki przedmiotowego świadczenia są sprecyzowane w art. 21, art. 22 i art. 23 ust. 2 ustawy pomostowej. Zgodnie z powołanymi przepisami rekompensata przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r., który ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r. Jednocześnie ust. 2 art. 21 precyzuje przesłankę negatywną, stanowiąc, iż rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Choć nie wynika to wprost z przepisów ustawy o emeryturach pomostowych , ale ukształtowało się już orzecznictwo sądowe potwierdzające, że dla ustalenia prawa do rekompensaty konieczne jest wykazanie określonego charakteru pracy ubezpieczonego pracownika w rozumieniu art. 32 ustawy o ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r., czyli przed wejściem w życie ustawy o emeryturach pomostowych , przy jednoczesnym braku możliwości uzyskania prawa do emerytury pomostowej lub prawa emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na skutek zmiany stanu prawnego wprowadzonego ustawą o emeryturach pomostowych . Nie jest przy tym możliwe uzupełnienie wymaganego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach wykonywanej przed wejściem w życie ustawy o emeryturach pomostowych pracą wykonywaną po 1.01.2009r. ( patrz wyroki Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 30.06.2022r. IIIAUa 86/21, Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30.11.2022r. IIIAUA 130/22 czy Sądu Apelacyjnego w Lublinie a 29.12.2020r. IIIAUa 1002/20) Sąd orzekający ten pogląd podziela. Trzeba bowiem pamiętać, że wspomniana rekompensata nie jest samodzielnym dodatkiem do emerytur z racji wykonywania pracy w szczególnych warunkach, nie przysługuje za wykonywanie takiej pracy przez 15 lat, tylko za brak możliwości uzyskania emerytury wcześniejszej z tytułu co najmniej 15 letniego wykonywania pracy w szczególnych warunkach dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. W niniejszej prawie organ rentowy nie uwzględniał roszczenia o rekompensatę z uwagi na brak świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Z zasady okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ale w razie braku możliwości uzyskania dokumentu od zakładu pracy możliwe jest wykazywanie pracy w szczególnych warunkach wszelkimi innymi dowodami. Spór o zakwalifikowanie pracy do wykonywanej w szczególnych warunkach odbywa się w trybie ustalenia prawa do świadczenia przed sądem w ramach odwołania od decyzji organu rentowego. Utrwalone jest już w orzecznictwie, że o zakwalifikowaniu pracy na danym stanowisku do pracy w szczególnych warunkach decyduje nie tyle nazwa stanowiska, co rzeczywisty charakter pracy. Definicję ustawową „ pracy w szczególnych warunkach” zawiera art.32 ust 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Stanowisko kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony jak i kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 ujęte jest w dziale VIII pkt. 2 wykazu A stanowiącego załącznik przytoczonego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze / Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zmianami Odwołujący się pracował jako kierowca w/w samochodu ciężarowego przez cały czas pracy w (...) czyli od 1.07.1983r. do 14.05.1993r. W sumie do dnia 31.12.2008r. wraz z okresem uznanym już przez ZUS pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach przez okres ponad 15 lat. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skoro odwołujący się wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a nie uzyskał prawa do emerytury wcześniejszej ani pomostowej, to nabył prawo do rekompensaty przy przyznanej mu emeryturze od daty nabycia prawa do tego świadczenia, czyli od (...) . Zaskarżona decyzja podlegała więc zmianie i zgodnie z art. 477 14 § 2 k.p.c. orzeczono jak w wyroku. Sędzia Ewa Nowakowska