Sad powszechny, VI U 11/21

Sygn. akt VI U 11/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w W. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Iwona Dzięgielewska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2024 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania A. S. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową M. S. przeciwko pozwanemu Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. o ustalenie niepełnosprawności na skutek odwołania A. S. od decyzji z dnia 17 października 2020 nr (...) 1.zmienia zaskarżoną decyzję w zakresie wskazań w pkt.7) na wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; 2.zasądza od pozwanego Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. na rzecz odwołującej się A. S. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową M. S. kwotę 720 zł( siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VI U 11/21 UZASADNIENIE Orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia 17 października 2020 roku, nr (...) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania w W. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez (...) do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. dnia 18 sierpnia 2020 roku, nr (...) w sprawie A. S. , ur. (...) w W. , w którym organ ten zaliczył ją do osób niepełnosprawnych, symbol przyczyn niepełnosprawności: 07-S do 18 lipca 2024 roku, w zakresie wskazań zaś, że m.in. nie dotyczy jej konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (Orzeczenia zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, akta (...) ) . Pismem z dnia 8 grudnia 2020 roku (data wpływu) A. S. działając przez przedstawicielkę ustawową – matkę M. S. wniosła odwołanie od ww. orzeczenia domagając się jego zmiany poprzez uznanie, iż odwołująca wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz zasądzenie na rzecz odwołującej od (...) zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powołany został opis stanu zdrowia i sprawności odwołującej, który wyczerpywać miał przesłanki żądanego wskazania (Odwołanie – k. 2 - 6) . W odpowiedzi na odwołanie z dnia 28 września 2023 roku (data wpływu) (...) wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazywał, że orzeczenie o niepełnosprawności z pozytywnie określonym wskazaniem pkt 8 potwierdza niepełnosprawność dziecka oraz jego zależność od otoczenia w większym zakresie niż zdrowego dziecka w tym samym wieku. Natomiast stopień upośledzenia funkcjonowania społecznego odwołującej nie powoduje znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji (Odpowiedź na odwołanie – k. 8 – 9v.) . W toku sprawy strony pozostawały na swoich stanowiskach. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Odwołująca się wykazuje stan ogólny dobry, kontakt prawidłowy, budowę ciała prawidłową. Ciężar ciała 48,5 kg, wzrost 157 cm. Posiada blizny na klatce piersiowej i brzuchu po operacjach. Skóra prawidłowo ucieplona, wilgotna, bez wykwitów. Głowa opukowo niebolesna. Bez bolesności wyrostków sutkowatych, punktów ujścia gałązek nerwów trójdzielnych. Źrenice równe, okrągłe, z prawidłową reakcją na światło. W zakresie jamy ustnej i gardła nie stwierdza się patologii. Tarczyca niepowiększona. Klatka piersiowa prawidłowo wysklepiona i ruchoma. Nad polami płucnymi szmer pęcherzykowy prawidłowy, cech zastoju nie stwierdza się. Granice serca nie są przesunięte. Czynność serca miarowa – 91/min tony serca ciche, bez szmerów. Wartości RR – 100/62 mm Hg (kgl) i 91/61 mmHg (kgpr). Żyły szyjne nie są przepełnione. Brzuch wysklepiony na poziomie klatki piersiowej, miękki, niebolesny. Wątroba powiększona, wystaje na 6cm w linii środkowo-obojczykowej prawej, o gładkiej powierzchni, niebolesna przy palpacji, wrażliwa przy wstrząsaniu. Nie stwierdza się żylaków ani cech zapalnych żył kończyn dolnych. Tętnice na stopach o prawidłowo napiętym tętnie. EKG – (...) z tendencją do prawogramu (oś elektryczna serca ok. 90 stopni), sinistrogyria. Rytm zatokowy miarowy, 87/min. Zespół (...) nieposzerzony. Załamki R w odprowadzeniach V1, V2 i V3 o wysokości ponad 10mm; w V1 nie występuje załamek Q ani S. Odprowadzenie aVR o typie Qr. Wymienione zmiany świadczą o przeroście mięśnia prawej komory serca. U odwołującej rozpoznaje się zespół niedorozwoju lewej części serca z ubytkiem w przegrodzie międzyprzedsionkowej typu (...) i drożnym przewodem tętniczym. Stan po operacjach:

1. N. w modyfikacji (...) Dwukierunkowego zespolenia G. – 4.12.2009,
2. Z. operacji Fontanna z użyciem graftu G. - (...) dla połączenia żyły głównej dolnej z tętnicami płucnymi, z fenestracją między graftem a wspólnym przedsionkiem, wycięciem pozostałości przegrody międzyprzedsionkowej – 21.11.
3. U odwołującej rozpoznaje się również przewlekłą niewydolność serca i zmiany zarostowo-zakrzepowe w obu żyłach udowych i biodrowych oraz lewej żyle podobojczykowej. Zwężenie żyły podobojczykowej prawej. Plastyka balonowa żyły podobojczykowej prawej, hematomegalia. Małoletnia wykonuje większość czynności z zakresu samoobsługi, przygotowania i spożywania posiłków, natomiast nie ma możliwości samodzielnego poruszania się poza domem i utrzymywania kontaktów z środowiskiem. Odwołująca wymaga większego niż w przypadku zdrowych dzieci w jej wieku – stałego udziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Udział ten dotyczy leczenia i nadzoru nad leczeniem oraz kontroli stanu narządu krążenia. Obejmuje to czynności podawania zaleconych leków, wykonywaniu badań (...) i decydowaniu o dawce leku przeciwzakrzepowego, kontrolnych badaniach saturacji, pomiarach ciśnienia i tętna. Ponadto konieczny jest nadzór umożliwiający szybką reakcję na wystąpienie napadowych zaburzeń rytmu serca lub objawy pogorszenia wydolności serca – wymagające pilnego wezwania pomocy lekarskiej. Błędy w tym zakresie mogą skutkować poważnymi powikłaniami. Procesy rehabilitacji i edukacji nie wymagają stałego udziału opiekuna za wyjątkiem koniecznego dowożenia dziecka do szkoły. Odwołująca w zakresie pielęgnacji, zachowania higieny osobistej, wielu czynności samoobsługowych – nie jest zależna od otoczenia (Dowód: opinia biegłego kardiologa J. Z. – k. 103 – 111, opinia uzupełniająca tego biegłego – k. 126 – 128, dokumentacja medyczna odwołującej) . Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej opinie biegłego kardiologa J. Z. oraz dokumentację medyczną odwołującej. W ocenie Sądu opinie przedstawione przez tego biegłego w niniejszej sprawie były logiczne, spójne oraz nie budziły wątpliwości, co do przyjętej metodologii, poprawności, rzetelności i prawidłowości rozumowania. Były one zgodne z wymaganiami art. 285 k.p.c. , tj. zawierały uzasadnienie i były wyczerpujące. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, iż integralnymi elementami treści każdej prawidłowo sporządzonej opinii są: sprawozdanie z dokonanych czynności i spostrzeżeń, odpowiedzi na postawione biegłemu pytania, udzielone w sposób kategoryczny, jego wnioski oraz uzasadnienie pozwalające na sprawdzenie przez sąd logicznego toku rozumowania biegłego ( vide: wyrok SN z dnia 15 czerwca 1970 r., I CR 224/70, LEX nr 6750; postanowienie SN z dnia 20 listopada 1973 r., I CR 646/73, LEX nr 7340, wyrok SN z dnia 7 grudnia 2011 r., II CSK 141/11, LEX nr 1110969 ). W ocenie Sądu przedstawione w sprawie opinie spełniały ww. wymagania. Sąd podzielił więc ustalenia dokonane przez biegłego przyjmując je za własne. Sąd oparł się na tychże opiniach, nie zaś na pozostałych, które znajdują się w zgromadzonym materiale dowodowym, gdyż opinie biegłego J. Z. kompleksowo i wyczerpująco opisywały okoliczności istotne z punktu widzenia oceny niezdolności do samodzielnej egzystencji odwołującej się. Wskazania pozostałych biegłych, aczkolwiek zgodne z opiniami biegłego J. Z. , nie posiadały uzasadnienia, które jasno i klarownie wyjaśniałoby, czemu biegli zważyli tak a nie inaczej. Sąd oparł się wydając wyrok na opiniach biegłego J. Z. , ale jedynie w zakresie opisu stanu zdrowia i zależności od innych osób odwołującej się. Kwalifikację zaś, w zakresie niezdolności do samodzielnej egzystencji, opisanego stanu rzeczy Sąd przyjął odmiennie do biegłego, o czym mowa w dalszej części uzasadnienia. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 4a ust. 1 Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych , tekst jedn. Dz.U. 2023 poz. 100 ze zm. osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku. Według zaś art. 4 ust. 4 tej samej ustawy niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że odwołująca się wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Bezspornie jest ona osobą niepełnosprawną. Spór koncentrował się zaś wokół przyznania wskazania konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W ocenie Sądu jednoznacznie wynika z ustalonego stanu faktycznego, że taka znacznie ograniczona możliwość samodzielnej egzystencji u odwołującej się występuje, tzn. mamy tu do czynienia z naruszeniem sprawności organizmu w stopniu znacznie ograniczającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych. Należy podkreślić, że w przypadku spornego wskazania mowa jest o znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji, nie zaś całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji. I zdaniem Sądu z opinii biegłego kardiologa J. Z. to wynika. Mowa jest przecież o tym, że odwołująca nie ma możliwości samodzielnego poruszania się poza domem i utrzymywania kontaktów z środowiskiem. Odwołująca wymaga większego niż w przypadku zdrowych dzieci w jej wieku – stałego udziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Udział ten dotyczy leczenia i nadzoru nad leczeniem oraz kontroli stanu narządu krążenia. Obejmuje to czynności podawania zaleconych leków, wykonywaniu badań (...) i decydowaniu o dawce leku przeciwzakrzepowego, kontrolnych badaniach saturacji, pomiarach ciśnienia i tętna. Ponadto konieczny jest nadzór umożliwiający szybką reakcję na wystąpienie napadowych zaburzeń rytmu serca lub objawy pogorszenia wydolności serca – wymagające pilnego wezwania pomocy lekarskiej. Błędy w tym zakresie mogą skutkować poważnymi powikłaniami. Zależność odwołującej od opiekuna jest więc bardzo znaczna i okoliczność, że w zakresie pielęgnacji, zachowania higieny osobistej, wielu czynności samoobsługowych – nie jest ona zależna od otoczenia nie uchyla w tej sytuacji ogólnej sytuacji, w której możliwość samodzielnej egzystencji jest u niej znacznie ograniczona. Z tych względów Sąd nie podzielił końcowej konkluzji biegłego. Z podniesionych względów zaskarżone orzeczenie podlegało zmianie i Sąd orzekł co do istoty sprawy jak w sentencji na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c.