Sad powszechny, VI C 24/13

(1)oraz dzieci Z. L. , B. L. , A. L. oraz K. L. . Wskazywała, że postanowieniem z dnia 27 stycznia 1973 r. Sąd Rejonowy w Lwówku Śląskim orzekł przejęcie na własność Skarbu Państwa całej nieruchomości rolnej wraz z nieruchomościami objętymi księgą wieczystą kw (...) , a postanowieniem z dnia 16 lipca 2010 r. ustaleni zostali spadkobiercy po A. L. (sygn. akt I Ns 426/09). Powódka podniosła, iż działka (...) , która zgodnie z aktualnymi wpisami wchodzi obok działki (...) w skład nieruchomości objętej przedmiotową księgą wieczystą została podzielona na działki (...) , przy czym ta druga znajduje się z zasobach Agencji (...) , a powódce nie jest wiadomym co stało się z działką (...) . Powódka podniosła, iż postanowienie o przejęciu na własność gospodarstwa rolnego stanowiącego własność J. L. zostało wydane bez mała po 8 latach po jego śmierci, a okoliczność przejęcia gospodarstwa rolnego położonego w G. mocą postanowienia Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim, z dnia 21 stycznia 1973 r., nigdy nie została ujawniona w treści księgi wieczystej. W ocenie powódki te okoliczności wskazują jednoznacznie na istnienie rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym nieruchomości, a stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, wobec czego zachodzą podstawy do usunięcia tej niezgodności zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Pełnomocnik strony pozwanej w odpowiedzi na pozew nie sprzeciwił się uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, przyznając, iż pozwany aktualnie jest właścicielem działki nr (...) położonej w (...) ,44 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr (...) , która weszła w skład (...) Skarbu Państwa na mocy decyzji Wojewody (...) z dnia 2 listopada 1994 r. Pełnomocnik strony pozwanej przyjmując założenie, że działka ta wpisana jest również w księdze wieczystej (...) uznał wniosek o uzgodnienie treści tej księgi za uzasadniony. Na rozprawie w dniu 15 czerwca 2014 r. pełnomocnik strony pozwanej wniósł ostatecznie, po dokładnym zapoznaniu się z dokumentacją dotyczącą przejęcia przez Agencje Nieruchomości Rolnych działki o numerze ewidencyjnym (...) o oddalenie powództwa. Podniósł jednocześnie, że dokonany został podział geodezyjny działki nr(...) na 426/1 i 426/2, który nie został ujawniony w księdze. Dla nieruchomości 426/2, która w latach osiemdziesiątych poprzedniego stulecia została przekazana do zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa została założona księga wieczysta (...) . Właścicielem tej działki jest Skarb Państwa Agencja Nieruchomości Rolnych na podstawie decyzji Wojewody (...) o przekazaniu tej działki do zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. .Decyzja ta jest skuteczna , zatem ujawnienie w księdze wieczystej (...) jako właścicieli działki (...) spadkobierców J. L. byłoby niezgodne z prawem. Wobec tego, że powódka K. I. domagała się ujawnienia w księdze wieczystej , jako współwłaścicieli innych osób- spadkobierców J. L. , stąd też, stosownie do art. 195 § 1 k.p.c. , pełnomocnik powódki została zobowiązany do oznaczenia osób nie biorących udziału w sprawie , w taki sposób , aby ich zawiadomienie . o toczącym się postępowaniu z powództwa K. I. było możliwe. D. W. przystąpiła wcześniej do udziału w sprawie w charakterze powódki i udzieliła pełnomocnictwa pełnomocnikowi reprezentującemu pierwotnie wyłącznie K. I. . Po wskazaniu danych adresowych osób ,na rzecz których domagano się dokonania wpisu prawa własności w księdze wieczystej o toczącym się procesie oraz o tym ,ze ich udział w sprawie jest konieczny zostali zawiadomieni . B. K. i H. J. .z jednoczesnym pouczeniem o możliwości przystąpienia do sprawy w charakterze powodów w ciągu dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia. B. K. i M. J. , nie zgłosili swojego udziału w sprawie w charakterze powodów. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Sąd Rejonowy w Lubaniu Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą dla nieruchomości położonej w G. po powierzchni 2.19 ha składającej się z dwóch działek o numerach ewidencyjnych (...) o nr (...) . Zgodnie z ujawnionym w dziale drugim wpisem właścicielem nieruchomości jest J. L. (dowód; odpis księgi, k. 4-8) Postanowieniem z dnia 25 stycznia 1966 r. w sprawie Ns 221/65 Sąd Powiatowy w L. stwierdził nabycie spadku po J. L. w skład którego wchodziło gospodarstwa rolne położone w G. przez H. L.

(1), B. L. , Z. L. , K. L. i A. L. , po 1/5 części. (dowód: postanowienie w aktach Ns 221/65 w załączeniu) Postanowieniem z dnia 21 grudnia 1973 Sąd Powiatowy w L. w sprawie Ns 254/73 stwierdził przejęcie na własność Skarbu Państwa( Wydziału Finansowego P.P.R.N w L. ) całej nieruchomości rolnej wraz z zabudowaniami stanowiącej gospodarstwo rolne składające się z działek (...) o pow. 2,19 ha położonej we wsi G. , zapisanej w księdze w nr (...) , prowadzonej w L. , stanowiącej własność J. . L. , a użytkowanej przez jego żonę H. L.

(2). Postanowienie uprawomocniło się 16 kwietnia 1974roku. Postępowanie w sprawie przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa toczyło się z udziałem H. L.

(2). (dowód: postanowienie, k.41) W 1980 roku działka nr (...) o łącznej powierzchni 0.54ha została podzielona na dwie działki o nr (...) o pow. 0,10 ha oraz 426/2 o pow. 0,44 ha. . (dowód: wykaz zmian gruntowych, k. 46) Umową sprzedaży z dnia 17 lipca 1981 r. działka numer (...) zabudowana domem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarczymi została zbyta J. i K. I. . Zbywcą nieruchomości był Skarb Państwa Urząd Miasta i Gminy w Ś. . Podstawę zbycia tej nieruchomości stanowiła prawomocną decyzja Zarządu (...) Terenami w Ś. z dnia 16 czerwca 1981roku Nr (...) orzekająca sprzedaż budynków wraz z działką gruntu we wsi G. nr71. (dowód: akt notarialny, k.46) Umową sprzedaży z dnia 20 stycznia 1978r działka o nr (...) wraz z innymi działkami została zbyta przez właściciela Skarb Państwa na rzecz W. i W. małżonków F. . Dla nabytej nieruchomości została założona księga wieczysta nr(...) . . (dowód: akt notarialny, k.46 akta księgi wieczystej w załączeniu) Decyzją Wojewody (...) z dnia 2 listopada 1994 r. przekazane zostały na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi położone na terenie miasta G. M. w tym działka o numerze ewidencyjnym (...) położona w G. (dowód: decyzja, k. 9-10, protokół zdawczo – odbiorczy, k. 11-12) Postanowieniem z dnia 16 lipca 2010 r., (I Ns 426/09) Sąd Rejonowy w Lwówku Śląskim stwierdził, że spadek po A. L. w zakresie wchodzącego w skład spadku gospodarstwa rolnego nabyli matka H. L.

(1)w 18/48 części, siostry B. K. i K. I. 10/48 części oraz siostrzeńcy M. J. i D. W. po 5/48 części oraz, że spadek po H. L.

(1)nabyły córki B. K. i K. I. po 1/3 oraz wnuki M. J. i E. W. po 1/6 , w tym również w zakresie udziału w gospodarstwie rolnym położonym we wsi G. . (dowód: postanowienie w sprawie Ns 426/09 - akta sprawy w załączeniu) W archiwum Sądu Rejonowego w Lubaniu brak jest akt postępowania w sprawie Ns 254/

1. Sąd zważył co następuje W myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 06 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2013 roku, Nr 707 ze zm.) w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Powództwo w trybie przewidzianym w wyżej przytoczonym przepisie zmierza do doprowadzenia księgi wieczystej do jej rzeczywistego – a więc aktualnego w dacie orzekania stanu prawnego (np. orzeczenia SN z dnia 30 listopada 1971 r., II CR 525/71, OSNCP 1972, z. 5, poz. 96 oraz z dnia 23 grudnia 1988 r., III CRN 434/88, OSNCP 1991, z. 1, poz. 12, jak też z dnia 18 grudnia 1996 r., I CKU 43/96, nie publ.). Z powyższej przyczyny usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym wymaga wzięcia udziału w sprawie przez osoby wpisane w dziale drugim księgi wieczystej, jak i osoby, których uprawnienia z tytułem własności nie zostały – bez względu na przyczynę – dotychczas ujawnione. Przyjąć zatem należy , że zachodzi współuczestnictwo konieczne przewidziane w art. 72 §2 kpc (tak wyrok SN z dnia 28 czerwca 2000 r., IV CKN 71/00, LEX nr 52649, orzeczenie SN z dnia 23 grudnia 1998 r., III CRN 434/88, OSNCP 1991, z. 1, poz. 12, jak również wyrok SN z dnia 6 października 1998 r., II CKU 28/98, LEX nr 519914). Z treści żądania pozwu i materiałów niniejszej sprawy wynika, że spadkobiercami osoby wpisanej jako właściciel nieruchomości , w księdze wieczystej objętej powództwem w trybie art. 10 ukwh, poza powódką K. I. i przystępującą do sporu w charakterze powódki D. W. są również B. K. i M. J. , wymienieni w żądaniu pozwu jako osoby na rzecz których m.in. ma zostać ujawnione prawo własności. Wobec powyższych okoliczności Sąd stosownie do art. 195 k.p.c. zawiadomił o toczącym się procesie wyżej wymienione osoby– jako ewentualnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, których udział w sprawie w charakterze powodów jest konieczny. Wobec tego, że B. K. i M. J. nie przystąpili do sprawy w charakterze powodów, a tym samym legitymacja w procesie o ustalenie zgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnych ostatecznie była niepełna już tylko z tej przyczyny, zaistniała podstawa do oddalenia powództwa. Gdyby nawet przyjąć, za orzecznictwem Sądu Najwyższego ( wyrok z dnia 7 kwietnia 2006r. IIICSK 114/05, (...) ) dopuszczającym ograniczenie czynnej legitymacji procesowej po stronie powodowej w sporze o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w sytuacji gdy z pozwem występuje tylko jeden ze współwłaścicieli , a pozostali nie zgłosili sprzeciwu, że K. I. samodzielnie czy tez wspólnie z D. W. posiadały samodzielną legitymację do wystąpienia z takim powództwem , to uzgodnieniu treści księgi wieczystej zgodnie z żądaniem pozwu stał na przeszkodzie rzeczywisty stan prawny nieruchomości ustalony w toku postępowania dowodowego. Powódka występując z żądaniem uzgodnienia treści księgi wieczystej, przedkładając do akt sprawy kserokopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego we Lwówku Śląskim z 21 grudia1973r. nie kwestionując faktu jego wydania i prawomocności ,wskazywała na fakt nie ujawnienia skutków tego postanowienia w księdze wieczystej . Podnosiła również okoliczność, że postanowienie wydane zostało po śmierci J. L. , bez udziału spadkobierców, którzy zostali ustaleni. Jak wynika z treści prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w L. z dnia 21grudnia 1973r. cała nieruchomość rolna wraz z zabudowaniami stanowiąca gospodarstwo rolne (...) składające się z działek nr (...) o powierzchni 2,19 ha została przejęta na własność Skarbu Państwa. Fakt nie ujawnienia zmiany właściciela w księdze wieczystej nie znosi skutków prawnych prawomocnego orzeczenia. Podnoszone przez wnioskodawczynię ewentualne błędy proceduralne, nie mogły być weryfikowane w przedmiotowym postępowaniu. Tytułem uwagi należy tylko wskazać, że postępowanie dotyczące przejęcia przez Skarb Państwa gospodarstwa rolnego, prowadzone było na podstawie nieobowiązujących już przepisów Ustawy z dnia 28 czerwca 1962r.o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Państwa za zaległe należności (jedn. tekst: Dz. U. z 1969 r. Nr 17, poz. 130). Przepis art1 .1.tej ustawy stanowił, że jeżeli właściciel nieruchomości rolnej jest zadłużony z tytułu należności państwowych określonych w art. 2 i nie zgłosił wniosku o przejęcie nieruchomości w zagospodarowanie lub na własność Państwa, może być wszczęte postępowanie o przymusowe przejęcie na własność Państwa takiej części gruntów tej nieruchomości, jaka według oszacowania wystarczy na zaspokojenie należności scalonych. Zgodnie z treścią art.4ust
2. sąd powiatowy wyznaczał rozprawę w ciągu trzech tygodni od daty otrzymania wniosku o przejęcie nieruchomości rolnej albo jej części. Na rozprawę sąd wzywał dłużnika i właściwy organ finansowy. N. na rozprawę dłużnika nie wstrzymywało rozpoznania sprawy, chyba że sąd uznał jego obecność za konieczną, a niestawienie się na rozprawie za uzasadnione. Na rozprawie sąd wysłuchiwał sprawozdania upoważnionego przez prezydium rady narodowej przedstawiciela organu finansowego o zaległościach dłużnika i ewentualnych wyjaśnień dłużnika. Po stwierdzeniu, że zaległości objęte wykazem należności scalonych są ostatecznie ustalone oraz że zachodzą przewidziane w ustawie warunki do przejęcia nieruchomości na własność Państwa, sąd wydawał postanowienie o przejęciu na własność Państwa całości lub części nieruchomości. Ustęp 5.art stanowił natomiast, że nieruchomość ulegała przejęciu, chociażby nie zapadło jeszcze prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym właścicielu i spadkobiercy nie zostali ujawnieni w księdze wieczystej lub w zbiorze dokumentów, a ustęp 6 dawał podstawę do umorzenia postępowania o przejęcie nieruchomości na własność Państwa, jeżeli dłużnik w toku postępowania uiścił należności, które uzasadniały wszczęcie postępowania. Art.
3. tej ustawy stwierdzał, że po wydaniu postanowienia sądu o przejęciu nieruchomości rolnej na własność Państwa dłużnik mógł w ciągu sześciu tygodni od daty doręczenia mu odpisu tego postanowienia zapłacić należności. W tym przypadku sąd uchylał postanowienie o przejęciu nieruchomości, a jeżeli w tym terminie określonym w należności nie zostały zapłacone, postanowienie o przejęciu nieruchomości na własność Państwa podlegało wykonaniu w trybie administracyjnym. Przejęcia nieruchomości dokonywał właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej. Tylko wybiórczo powołane przepisy ustawy regulujące podstawy i zasady przejmowania nieruchomości rolnych na rzecz Skarbu Państwa wskazują jednoznacznie na bezpodstawność zarzutów powódki dotyczących wydania postanowienia Sądu Powiatowego w L. z dnia 21.12.1973r. Dalsze losy działek nr (...) przejętych na rzecz Skarbu Państwa powołanym wyżej postanowieniem o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, wynikają z dokumentów załączonych do pozwu i odpowiedzi na pozew oraz z akt ksiąg wieczystych jednoznacznie wskazują, że zadłużenie nie zostało ostatecznie uregulowane i postanowienie podlegało wykonaniu w trybie administracyjnym. Powódka nie wykazała przeciwnej okoliczności. Przejęcie nieruchomości dokonane zostało przez właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej w M. , który w kolejnych latach w obrocie prawnym funkcjonował, jako właściciel nieruchomości. Właściciel dokonał zbycia działki nr (...) i podziału działki (...) na działki (...) potrzeby zbycia działek, z których jedna o numerze 426/1 została sprzedana powódce K. I. i jej małżonkowi. Powstała po podziale działki (...) działka (...) ostatecznie mocą prawomocnej decyzji Wojewody (...) z dnia 02.02.1994r. została przekazana prawomocną decyzją . na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa , który zgodnie z wpisem w księdze wieczystej (...) /2i jest właścicielem tej działki. W orzecznictwie za utrwalone można uznać stanowisko, że w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym sąd jest związany decyzją administracyjną, która była podstawą wpisu do księgi wieczystej ( wyrok z dnia 17 stycznia 2013r. IIICSK 76/1 , wyrok z dnia 29 czerwca 2012r. ICSK 541/11, wyrok z dnia 19 listopada 2004r. VCK 251/04, uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 09 października 2007r. III CZP 46/07, OSNC 2008.nr 3, poz. 30). Zważywszy na powyższe należy przyjąć, że ujawniony w księdze wieczystej (...) stan prawny w zakresie działki (...) , jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym, tym samym brak jest podstaw do ujawniania w księdze wieczystej będącej przedmiotem niniejszego postępowania, jako właścicieli nieruchomości , składającej się z działki (...) spadkobierców J. L. . Wskazać należy, że księga wieczysta będąca przedmiotem niniejszego postępowania zawiera wpisy niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym, jednakże uporządkowanie jej stanu nie wymaga , w zaistniałych na przestrzeni lat okolicznościach dokonywania wniej żadnych wpisów. Winna ona zostać ostatecznie zamknięta, co uporządkuje ostatecznie stan prawny tej nieruchomości. Wobec powyższego brak jest podstaw do uwzględnienia powództwa . O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie przepisu art. 98 i 99 kodeksu postępowania cywilnego . Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalona została na podstawie §6 pkt 4rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).