Sad powszechny, VIII U 627/24

Sygn. akt VIII 627/24 UZASADNIENIE Decyzją z 1 marca 2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. w oparciu o przepisy ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023, poz.1251) dalej: ustawy o emeryturach i rentach z FUS przyznał ubezpieczonej J. K. rentę rodzinną od (...) . tj. od dnia śmierci męża. Wskazał dodatkowo, że do renty rodzinnej przysługuje ubezpieczonej prawo do okresowej emerytury kapitałowej, której wypłata podlega zawieszeniu, gdyż J. K. kontynuuje zatrudnienie. W odwołaniu od powyższej decyzji, zaskarżonej w części dotyczącej zawieszenia wypłaty okresowej emerytury kapitałowej ubezpieczona wniosła o jej zmianę i ustalenie, że okresowa emerytura kapitałowa będzie jej wypłacana wraz z rentą rodzinną. Wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 30 ust. 2 oraz art.6 pkt 2 ustawy z 21.11.2008r. o emeryturach kapitałowych w zw. z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS poprzez ich nieprawidłową interpretację polegającą na uznaniu, iż wypłata okresowej emerytury kapitałowej wraz z rentą ulega zawieszeniu na czas kontynuowania przez ubezpieczonego zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy w związku z nabyciem prawa do emerytury w sytuacji, w której zawieszenie wypłaty okresowej emerytury kapitałowej jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy ma być ona wypłacana łącznie z emeryturą, do której prawo zostało zawieszone z powodu kontynuowania zatrudnienia. Zdaniem odwołującej brak jest podstawy prawnej do zawieszenia wypłaty okresowej emerytury kapitałowej wypłacanej łącznie z rentą rodzinną w okresie pozostawania przez ubezpieczonego w stosunku pracy. Odwołująca wywodziła, że w niniejszej sprawie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji tj. że emerytura kapitałowa jest świadczeniem integralnie związanym z emeryturą. Wskazał, że wypłata emerytury kapitałowej została zawieszona w związku z kontynuowaniem zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy w oparciu o art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wskazał, że przepis ten ma zastosowanie do okresowej emerytury kapitałowej na podstawie art. 6 ustawy z 21 listopada 2008r. o emeryturach kapitałowych . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona urodzona (...) w dniu 4 stycznia 2024r. wystąpiła z wnioskiem o emeryturę. Decyzjami z 10 stycznia 2024r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej emeryturę z FUS i okresową emeryturę kapitałową w kwocie zaliczkowej. Jednocześnie zawiesił wypłatę emerytury i okresowej emerytury kapitałowej w związku z kontynowaniem zatrudnienia. Następnie w dniu 6 lutego 2024r. ubezpieczona wystąpiła o rentę rodzinną po zmarłym mężu. Po rozpatrzeniu tego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzją z 1 marca 2023r. omówioną na wstępie, a dotyczącą przyznania ubezpieczonej renty rodzinnej po zmarłym mężu i o zawieszeniu emerytury kapitałowej przysługującej do renty rodzinnej. Powyższe okolcznosci były bezsporne, a sąd ustalił je na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do zagadnienia prawnego, a to, czy organ rentowy winien podjąć wypłatę okresowej emerytury kapitałowej przyznanej ubezpieczonej na podstawie ustawy z 21 listopada 2008r. o emeryturach kapitałowych (Dz.U. z 2018, poz. 926) w związku z przyznaniem ubezpieczonej renty rodzinnej po zmarłym mężu. Zgodnie z art. 5 ustawy o emeryturach kapitałowych emerytury te przysługują osobom mającym ustalone prawo do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Po myśli art. 6 pkt 2, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do emerytur kapitałowych stosuje się odpowiednio: (…), art. 103a, ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Przepis ten stanowi, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Przepis art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS wymusza dokonanie wyboru między rozwiązaniem stosunku pracy w celu pobierania emerytury a kontynuowaniem zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy. Wybór ten aktualizuje się dopiero w razie złożenia wniosku o to świadczenie, a wymieniony w tym przepisie warunek rozwiązania stosunku pracy dotyczy zatrudnienia trwającego w dacie, w której istnieje prawna możliwość uruchomienia wypłaty emerytury. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2023 r. sygn. akt III USKP 154/21, Postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2022 r. (...) 584/21) Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o emeryturach kapitałowych okresowa emerytura kapitałowa wypłacana jest wraz z emeryturą z FUS (art. 24 lub 24a ustawy emeryturach i rentach z FUS) lub z rentą rozumianą jako świadczenie, do którego prawo ustalił ZUS ( art. 3 pkt 7 ustawy o emeryturach kapitałowych ). tj. w razie pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej. Stanowisko odwołującej opiera się na twierdzeniu, że w przypadku pobierania renty rodzinnej wypłata przysługującej obok niej emerytury kapitałowej nie może być zawieszona, a tym samym, że w takim przypadku art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie ma odpowiedniego zastosowania. Stanowiska tego sąd okręgowy nie podziela. W ocenie sądu prawidłowa wykładnia przepisów ustawy wskazuje, że zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o emeryturach kapitałowych , art.103a ustawy z emeryturach i rentach z FUS ma zastosowania do emerytury kapitałowej niezależnie od tego, czy miałaby ona być wypłacana obok emerytury czy obok renty. Ustawodawca ani w art.6 ani w innym przepisie tej ustawy nie postanowił, że art.103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie ma odpowiedniego zastosowania w sytuacji wypłaty ubezpieczonemu renty. Brak jednocześnie podstaw do ograniczania mocy wiążącej art.6 pkt 2 tej ustawy w sposób wskazany przez odwołującą. Mimo, że okresowa emerytura kapitałowa może być wypłacana tylko obok emerytury lub renty, to jednak jest to świadczenie uregulowane odrębnymi przepisami, a to ustawą z dnia 21 listopada 2008r. o emeryturach kapitałowych ( Dz. U. 2018.926). Ustawodawca w art.6 tej ustawy przewidział odpowiednie stosowanie do okresowej emerytury kapitałowej konkretnych przepisów dwóch innych ustaw, w tym ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Nie przekreśla to jednak wskazanej odrębności unormowania. Zdaniem sądu okręgowego prawidłowy jest wniosek, że przesłanki zawieszenia wypłaty okresowej emerytury kapitałowej wprowadzone zostały przez ustawodawcę w art.6 pkt 2 ustawy o emeryturach kapitałowych przez odwołanie do treści art.103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zrealizowanie przesłanki kontynuowania zatrudnienia (szczegółowo określonego w ww. art. 103a) stanowi podstawę do zawieszenia okresowej emerytury kapitałowej niezależnie od tego, czy ubezpieczonej przysługuje uprawnienie do renty rodzinnej i czy pobiera ona takie właśnie świadczenie. Warto zaznaczyć, że w postanowieniu z 1 stycznia 2022 r. (sygn. akt II USK 584/21) Sąd Najwyższy wskazał, że artykuł 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS wiąże prawo do wypłaty (realizacji) emerytury z uprzednim rozwiązaniem stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego emeryt wykonywał pracę przed dniem nabycia prawa do emerytury. Po rozwiązaniu stosunku pracy może dojść do zawarcia nowej umowy i kontynuowania zatrudnienia. Należy zwrócić uwagę, że obowiązująca regulacja nie wyłącza możliwości łączenia okresowej emerytury kapitałowej z dochodami z pracy zarobkowej lecz uzależnia wypłatę tej emerytury od rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą (pracodawcami), u którego dana osoba była zatrudniona bezpośrednio przed złożeniem wniosku o emeryturę. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonej jako bezzasadne. (-) SSO Gabriela Sobczyk