← Polska

Sad powszechny, VIII U 1243/23

Sygn. akt VIII U 1243/23 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29.05.2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. w Z. stwierdził, iż D. S. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu w okresie od 1.02.2022 r. do 31.12.2022 r. i podstawa wymiaru składek we wskazanym okresie na ubezpieczenia emerytalne i rentowe , ubezpieczenie wypadkowe, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy wynosi za każdy miesiąc 3 553, 20 zł Zakład ustalił podstawę wymiaru składek w wysokości 60 % przeciętnego wynagrodzenia. Przyjął, iż w przypadku ubezpieczonej nie ma zastosowania podstawa uzależniona od dochodu z działalności gospodarczej bowiem D. S. nie dokonała w terminie zawiadomienia o zmianie podstawy wymiaru składek od dnia 1.02.2022 r. Dokument (...) został przekazany przez D. S. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. w dniu 11.03.2022 r. a powinien zostać przekazany do dnia 8.02.2022 r. Organ wskazał, iż niedopełnienie złożenia dokumentu zgłoszeniowego (...) w terminie 7 dni od zmiany przepisów ustawy - brak dowodów na podnoszone przez stronę złożenie tych dokumentów do wrzutomatu ZUS w dniu 7.02.2022 r. - wiąże się z brakiem możliwości zgłoszenia do ubezpieczeń kodem ubezpieczenia (...) . Wskazany na przysłanym do ZUS dokumencie (...) od 1.02.2022 r. kod tytułu ubezpieczenia jest zarezerwowany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów dla osoby dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą niemającą ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona jest od przychodu. W związku z powyższym od 1.02.2022 r. do 31.12.2022 r. obowiązującym kodem tytułu do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jest dla ubezpieczonej kod tytułu (...) - przeznaczony dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej i niemającej ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego wynagrodzenia. / decyzja w aktach ZUS k nienumerowane/ Odwołanie od powyższej decyzji w całości wniosła D. S. reprezentowana pełnomocnika - adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, z późn. zm.), ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 poz. 735), ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz. U. z 2023 poz. 647) polegająca na bezpodstawnym uznaniu, iż odwołująca D. S. jako sobą prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu w okresie od 1 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. z podstawą wymiaru składek w tych okresach wskazaną w zaskarżonej decyzji oraz że podstawa wymiaru składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy wynosi kwoty z niej wynikające, tj. że ubezpieczona podlega w spornym okresie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z kodem tytułu ubezpieczenia (...) , a nie jak wynika ze złożonych dnia 7 lutego 2022 r. deklaracji (dokumenty (...) i (...) ) - wyjaśnienia biura rachunkowego obsługującego sprawy księgowej odwołującej - z kodem (...) od podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależnionej od przychodu od dnia 1 lutego 2022 r.; -błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego tj. dowodów z dokumentów i wyjaśnień odwołującej złożonych w toku postępowania wyjaśniającego przed ZUS, prowadzącą do uznania, iż od 1 lutego 2022 r. kodem tytułu obowiązkowego ubezpieczenia społecznego odwołującej jest kod (...) , w sytuacji gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy nie daje podstaw do takich twierdzeń. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o: - zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wskazanie, że D. S. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega w okresie od 1 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym uzależnionym od przychodu z kodem tytułu ubezpieczenia (...) , tj. że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne odwołującej w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w okresie spornym jest uzależniona od przychodu, - zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę w razie uchybienia terminowi płatności / odwołanie k. 3-5/ W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. w Z. wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, podtrzymując argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania zakład wskazał, że w przypadku złożenia dokumentu (...) w dniu 7 lutego 2022 r. wrzutomatu, dokument ten zostałby odebrany i dane z niego wynikające zostałby zapisane koncie płatnika. Jest mało prawdopodobne aby dokument taki został złożony i nie uwzględniony przez Zakład. Bardziej prawdopodobne jest niezłożenie tego dokumentu w terminie zachowania prawa do korzystniejszej podstawy wymiaru składek powołanie się na złożenie tego typu dokumentu do wrzutomatu. Również mało prawdopodobne jest zawieszenie programu Płatnik przez cały dzień 7 lutego 2022 roku. W przypadku wystąpienia tego typu sytuacji możliwe było złożenie dokumentu za pośrednictwem Program Płatnik w dniu następnym 8 lutego 2022 roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. podkreślił, że ryzyko złożenia dokumentu do wrzutomatu obciąża płatnika. Dokumenty powinny być składane za pośrednictwem Programu Płatnik, gwarantującego poświadczenie złożenia dokumentów. /odpowiedź na odwołanie – k. 7-8/ Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni D. S. prowadzi pozarolnicza działalność gospodarczą pod firma (...) . STORE. / bezsporne, zeznania wnioskodawczyni protokół z rozprawy z dnia 16.05.2024 00:29:46 -00:29:57 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 13.02.2024 r. 00:01:14 00:05:29, 00:47:41-00:49:41/ P. ma podpisaną umowę na prowadzenie rozliczeń podatkowych oraz rozliczeń z ZUS z biurem (...) s.c. T. S. . Wszystkimi czynnościami w ramach prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności w kontaktach z ZUS w 2022 r. zajmowało się wskazane biuro. / bezsporne zeznania wnioskodawczyni protokół z rozprawy z dnia 16.05.2024 00:29:46 -00:29:57 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 13.02.2024 r. 00:01:14 00:05:29,00:47:41-00:49:41, zeznania świadka T. S. protokół z rozprawy z dnia 13.02.2024 r. 00:08:18-00:47: 41 oraz protokół z rozprawy z dnia 16.05.2024 00:06:12-00:27:29/ Od 1.02.2020 r. do 31.01.2022 r. płatniczka zgłosiła się do ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. / bezsporne zeznania wnioskodawczyni protokół z rozprawy z dnia 16.05.2024 00:29:46 -00:29:57 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 13.02.2024 r. 00:01:14 00:05:29, 00:47:41-00:49:41/ Następnie ww od 1.02.2022 r. zgłosiła się do ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, dla której podstawa wymiaru składek uzależniona jest od przychodu jaki uzyskała w poprzednim roku kalendarzowym, czyli w tym przypadku w roku 2021 ZUS preferencyjny kończył się wnioskodawczyni w dniu 31.01.2022 r. WW kwalifikowała się nadal do dalszego preferencyjnego ZUS ponieważ nie przekroczyła 120 tyś przychodów za 2021 r. Zgłoszenie winno być wykonane do 31.01.2022 r. / zeznania wnioskodawczyni protokół z rozprawy z dnia 16.05.2024 00:29:46 -00:29:57 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 13.02.2024 r. 00:01:14 00:05:29, zeznania świadka T. S. protokół z rozprawy z dnia 13.02.2024 r. 00:08:18-00:47: 41 oraz protokół z rozprawy z dnia 16.05.2024 00:06:12-00:27:29 Deklaracje (...) i (...) w tym przedmiocie z datą 7.02.2022 r., z uwagi na kłopoty wynikające z zawieszeniu systemu (...) , w wersji papierowej, T. S. wrzucił do wrzutomatu w (...) Oddział w Ł. ul. (...) . W konsekwencji powyższego brak jest potwierdzenia dokonania tej czynności. / kopia dokumentów (...) i (...) złożonych do wrzutomatu ZUS w dniu 7.02.2022 r. w aktach ZUS k. nienumerowane zeznania świadka T. S. protokół z rozprawy z dnia 13.02.2024 r. 00:08:18-00:47: 41 oraz protokół z rozprawy z dnia 16.05.2024 00:06:12-00:27:29/ Ponownie dokument zgłoszeniowy (...) od 1.02.2022 r. został przysłany do ZUS elektronicznie 11.03.2022 r. (tj. po obowiązującym terminie 7 dni od zaistnienia zmiany). Później przez półtora roku od lutego 2022 co miesiąc biuro kontynuowało wysyłkę dokumentów rozliczeniowych z kodem (...) kodem składek preferencyjnych . W systemie Płatnik nie pojawiała się informacja o błędzie krytycznym, która by to uniemożliwiała. Gdyby była sytuacja, że zgłoszenie jest do pełnego ZUS a deklaracje składane są z ZUS-em preferencyjnym system powinien to zablokować. Gdyby pierwotne zgłoszenie nie było przyjęte to przy każdej kolejnej deklaracji z kodem 0590 powinien pojawiać się błąd krytyczny. Dokumenty były przyjmowane przez ZUS jako dokumenty właściwe. Składki były przez wnioskodawczynie opłacane we wskazanej wysokości i w wymaganym terminie. W systemie nie pojawiały się żadne zaległości. / wydruki dokumentów przekazywanych przez płatnika do marca 2023 r. k.33-62, wydruki zrzut ekranu z systemu płatnik ubezpieczonej oraz saldo wpłat k. 65-88 zeznania świadka T. S. protokół z rozprawy z dnia 13.02.2024 r. 00:08:18-00:47: 41 oraz protokół z rozprawy z dnia 16.05.2024 00:06:12-00:27:29/ By zmienić kod podstawy ubezpieczenia najpierw musi być wprowadzony kod do ubezpieczeń w zgłoszeniu i potem jest powtarzany w (...) , bez wprowadzenia kodu w zgłoszeniu nie da się przesłać (...) z takim kodem w formie elektronicznej. / bezsporne/ Wnioskodawczyni i obsługujące ją biuro rachunkowe, o podnoszonych brakach w złożonej do ZUS dokumentacji, dowiedzieli się z rozmowy telefonicznej z pracownikiem ZUS w lutym lub marcu 2023 r. po okresie zwolnienia lekarskiego wnioskodawczyni. ZUS poinformował wówczas, iż nie wie od jakiej podstawy wyliczyć wysokość świadczenia chorobowego z uwagi na rzekome braki w dokumentacji. Podkreślano, że deklaracja zgłoszenia do ZUS na zasadach preferencyjnych nie jest uznawana. /zeznania wnioskodawczyni protokół z rozprawy z dnia 16.05.2024 00:29:46 -00:29:57 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 13.02.2024 r. 00:01:14 00:05:29, 00:47:41-00:49:41 zeznania świadka T. S. protokół z rozprawy z dnia 13.02.2024 r. 00:08:18-00:47: 41 oraz protokół z rozprawy z dnia 16.05.2024 00:06:12-00:27:29/ W dniu 10.05.2023 r. na wezwanie organu po wszczęciu postepowania wyjaśniającego płatniczka przysłała do ZUS pismo z wyjaśnieniem biura rachunkowego dotyczącym nieterminowego zgłoszenia do ubezpieczeń z kodem (...) od 1.02.2022r. W piśmie biuro rachunkowe poinformowało, że: "Nie mogliśmy wysłać elektronicznie dokumentów Zgłoszeniowych w lutym 2022 ponieważ system Płatnik się zawiesił. W dniu 7.02.2022 r. wersja papierowa (...) i (...) została wrzucona do wrzutomatu w (...) Oddział w Ł. ul. (...) " Dalej z wyjaśnień biura wynika, że dopiero przy tworzeniu deklaracji rozliczeniowej za (...) biuro zauważyło, że na koncie ubezpieczonej jako płatnika składek nie ma zgłoszenia z kodem (...) . Biuro 11.03.2022 r. sporządziło i wysłało ponownie tym razem w programie Płatnik dokumenty zgłoszeniowe deklarację rozliczeniową. Następnie co miesiąc biuro kontynuowało wysyłkę dokumentów z kodem (...) . / pismo z wyjaśnieniami w aktach ZUS k. nienumerowane zeznania świadka T. S. protokół z rozprawy z dnia 13.02.2024 r. 00:08:18-00:47: 41 oraz protokół z rozprawy z dnia 16.05.2024 00:06:12-00:27:29/ Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie zgromadzonych w aktach tym aktach ZUS dokumentów które nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Czyniąc ustalenia Sąd dał wiarę zeznaniom wnioskodawczyni i powołanego w procesie świadka co do tego iż w przepisanym do tego terminie złożyła za pośrednictwem wrzutomatu deklarację (...) i (...) w wersji papierowej zgłaszającą płatniczkę do ubezpieczeń od preferencyjnej podstawy wymiaru składek, gdyż w tym zakresie zeznania ww wzajemnie ze sobą korespondowały i nie zostały skutecznie podważone przez organ rentowy. Podnieść należy, co potwierdzają przedłożone w procesie dokumenty, iż wydruki z systemu płatnik ubezpieczonej - płatnik począwszy od lutego 2022 r. konsekwentnie opłacał składki od preferencyjnej podstawy z podaniem kodu (...) system Płatnik nigdy nie kwestionował takich zgłoszeń wskazując na błąd krytyczny który winien mieć miejsce w przypadku braku przyjęcia deklaracji w formie papierowej. Wobec argumentacji podniesionej przez ZUS, że wnioskodawczyni złożyła deklarację zgłoszeniową w systemie płatnik 11.03.2022 r. co umożliwiało powyższe, wskazać należy, iż system nie uniemożliwił wnioskodawczyni złożenia takiej deklaracji sugerując błąd krytyczny co powinno mieć miejsce z racji przekroczenia terminu w sytuacji gdyby pierwotne zgłoszenie w formie papierowej nie było przyjęte. Gdyby zgłoszenie nie było przyjęte to przy kolejnej deklaracji z tym kodem też winien pojawić się błąd krytyczny a to nie miało miejsca. Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych Dz.U. z 2024 r. poz. 497 t.j. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie art. 12 ust 1 cytowanej ustawy podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu. Stosownie do treści art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1230 t.j.) za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a; Z mocy art. 11 ust. 2 w/w ustawy ubezpieczeniu chorobowemu osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają dobrowolnie na swój wniosek. Okres podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom określa przepis art. 13 pkt 4 zgodnie, z którym osoby prowadzące pozarolniczą działalność obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców; Na podstawie art. 36 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 cytowanej ustawy każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia. Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób prowadzących działalność gospodarczą należy do tych osób. Art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a , stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. Z mocy art. 18a ust. 1 podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 (to jest osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą), w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe w/w osób stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe. W świetle art. 107 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o funduszu solidarnościowym do obowiązkowych składek na Fundusz stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące obowiązkowych składek na Fundusz Pracy. Od dnia 1 stycznia 2019 r. weszła w życie zmiana ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadzona ustawą z dnia 20 lipca 2018r. o zmianie niektórych ustaw w celu obniżenia składek na ubezpieczenia społeczne osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą na mniejszą skalę (Dz. U. 2011 r. poz. 1577). Zgodnie z powyższą zmianą dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarcza spełniających warunki ustawowe, najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustala się na zasadach określonych w art. 18c ust 1-3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą najniższą podstawę wymiaru składek ustala na dany rok kalendarzowy. W myśl art. 18c najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o których mowa w art. 8 ust 6 pkt. 1, których roczny przychód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył trzydziestokrotności kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu poprzedniego roku, uzależniona jest od tego przychodu. Osoba, która będzie spełniać warunki ustawowe i nie będzie chciała zrezygnować z opłacania składek na nowych zasadach zobowiązana będzie złożyć odpowiednie dokumenty zgłoszeniowe z właściwym kodem tytułu ubezpieczenia w terminie 7 dni od zaistnienia zmiany. Następnie z dniem 1.02.2020 r. weszła w życie zmiana ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadzona ustawą o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o krajowej administracji skarbowej z dnia 12 grudnia 2019r. (Dz.U. z 2019r., poz. 2550). Zgodnie z powyższą zmianą art. 18c ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych brzmi - podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego, o którym mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 , którego roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120 000 zł, uzależniona jest od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanego "dochodem z pozarolniczej działalności gospodarczej", uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym ( Mały (...) ). Powyższa zmiana wprowadziła do art. 36 ust. 14a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych brzmienie - „o zmianie w stosunku do danych wskazanych w zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 10 , dotyczącej tytułu ubezpieczenia związanego ze sposobem obliczania podstawy wymiaru składek, o którym mowa w art. 18c ust. 1 ubezpieczony zawiadamia Zakład poprzez złożenie zgłoszenia wyrejestrowania i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych zawierających prawidłowe dane w terminie: 1. do końca stycznia danego roku kalendarzowego, jeżeli zmiana w stosunku do danych wskazanych w zgłoszeniu następuje w styczniu danego roku, przy czym jeżeli termin ten jest krótszy niż 7 dni, ubezpieczony dokonuje zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w terminie 7 dni od zaistnienia zmiany; 2. 7 dni od zaistnienia zmiany - w pozostałych przypadkach. W rozpoznawanej sprawie organ rentowy utrzymywał, iż D. S. nie spełniła warunków wynikających z art. 36 ust. 14a pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , tj. nie przekazała w terminie 7 dni od daty zaistnienia zmiany, w tym wypadku do 08.02.2022 r. zgłoszenia dotyczącego zmiany tytułu ubezpieczenia związanego ze sposobem obliczania podstawy wymiaru składek, o której mowa w art. 18c ust. 1 , tzw. Mały ZUS plus. ZUS wskazał, że jedynym powodem braku prawa do skorzystania z ulgi Mały ZUS plus przez ubezpieczoną jest przekazanie zgłoszenia po terminie. Ubezpieczona zaś utrzymywała iż warunek ten został spełniony bowiem w wymaganym do tego terminie złożyła stosowne dokumenty deklaracje (...) i (...) do wrzutomatu co organ rentowy kwestionuje mimo iż potem przejmował wszelkie deklaracje w systemie płatnik z uwzględnieniem kodu ubezpieczenia od preferencyjnej składki z kodem (...) co nie byłoby możliwe bez sygnalizacji krytycznego błędu gdyby te deklaracje faktycznie nie zostały złożone. W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy nie można uznać, że wnioskodawczyni nie składając deklaracji zrezygnowała z przywileju wynikającego z ulgi Mały (...) . Organ rentowy w toku postępowania prezentował stanowisko, że ubezpieczona dokonała zmiany kodu podlegania ubezpieczeniom społecznym na 0590 00 dopiero od 11 marca 2022 r., zamiast od 1 lutego 2022 r., a zatem po terminie wobec czego zrezygnowała z ulgi w opłacaniu składek. Za rezygnację ulgi uważa się niedokonanie przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą zgłoszenia z kodem tytułu ubezpieczenia 0590 00 do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego lub tylko do ubezpieczenia zdrowotnego w terminie 7 dni od zaistnienia zmiany. W ocenie Sądu należy zwrócić uwagę na treść art. 18c ust. 10 ustawy, który stanowi, że ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zrezygnować z uprawnienia do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem. Rezygnacja oznacza, że za miesiąc, w którym zrezygnował z uprawnienia, oraz pozostałe miesiące kalendarzowe do końca danego roku kalendarzowego ustala podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18 ust. 8. W realiach niniejszej sprawy ubezpieczona od 1 lutego 2022 r. nie ustaliła podstawy wymiaru składek w pełnej wysokości na mocy art. 18 ust. 8 ustawy. WW jak zeznała i co potwierdził świadek jej księgowy złożyła deklarację w tym przedmiocie w terminie składając ją do wrzutomatu ZUS i konsekwentnie składała dalsze deklaracje i uiszczała składkę obliczoną od podstawy wymiaru składek ustalonej na zasadach określonych w art. 18c ustawy, czym wyraziła wolę dalszego opłacania składek w 2022 r. w ramach przysługujących ulg. Zdaniem Sądu, nie zrezygnowała więc z przywileju wynikającego z ulgi Mały (...) . Ubezpieczona działała w zaufaniu do księgowego, usprawiedliwionym zresztą prowadzeniem przez księgową profesjonalnego biura rachunkowego. Nie była to więc rezygnacja z tej formy ulgi, co znajduje potwierdzenie w kolejnych deklaracjach oraz w wysokości naliczanych i opłacanych składek za okres od 1 lutego 2021 r. Ubezpieczona opłacała bowiem od tej daty składki na zasadzie art. 18c ustawy (Mały ZUS plus), do czego organ rentowy z resztą nie miał żadnych zastrzeżeń. Podnieść należy, iż system Płatnik umożliwił płatniczce złożenie ponownej deklaracji w dniu 11.03.2022 r. nie blokował tej możliwości sygnalizując błąd krytyczny z racji przekroczenia terminu i pozwalał na składanie kolejnych deklaracji rozliczeniowych (...) . Za sporny okres od 1.02. 2022 r. do 31.12.2022 r. D. S. opłaciła składki w wysokości, którą powinna odprowadzić zgodnie z regułami wynikającymi z art. 18c ustawy systemowej. Nadto jak wyjaśnił Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 19 maja 2022 r. III AUa 413/21 ( L. ), przepisy rozdziału 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych są posiłkowe i wtórne w stosunku do przepisów rozdziału 3 , ponieważ po to by można było przeprowadzić procedurę rozliczenia składek na ubezpieczenia społeczne, najpierw należy te składki ustalić. Odwracając to rozumowanie, po ustaleniu składki, jej rozliczenie zawsze i co do zasady będzie podlegało regulacjom formalnym. To oznacza, że po ustaleniu składki, wraz z obowiązkiem zapłaty, istnieje również obowiązek złożenia wymaganych prawem dokumentów, a w szczególności, co do zasady, obowiązek składania imiennych raportów miesięcznych oraz deklaracji rozliczeniowych. W myśl tych przepisów, dokumenty te podlegają korygowaniu, co jest oczywiste, ponieważ racjonalny ustawodawca nie może wykluczyć możliwości popełniania błędów. Co do zasady, w razie wykrycia przez płatnika błędu, każde rozliczenie składek będzie zatem podlegało korekcie. Należy mieć na uwadze, że ubezpieczona dokonała zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w ramach ulgi „Mały ZUS plus” pierwotnie w formie papierowej do wrzutomatu w dniu 7.02.2022 r. a potem ponownie w formie elektronicznej w dniu 11.03.2022 r. co wprost wynika już z treści informacji jakie wnioskodawczyni przekazywała już do ZUS na etapie postępowania wyjaśniającego w dniu 3 kwietnia 2021 r. Organ rentowy nie poinformował wówczas ubezpieczonej, że zgłoszenie to zostało dokonane po terminie. Wręcz przeciwnie, system płatnik pozwalał na złożenie ponownej deklaracji i deklaracji (...) a organ rentowy przyjmował należności z tytułu składek, które ubezpieczona w okresie od 1.02.2022 r. do 31.12.2022 r. opłacała w wysokości wynikającej z ulgi tzw. „Mały ZUS plus”. Nie wskazywał, że wpłacane kwoty są nieprawidłowe a na koncie ubezpieczonej widnieje niedopłata. Dopiero po upływie półtora roku o tym jak wnioskodawczyni wystąpiła o wypłatę zasiłku chorobowego poinformował D. S. o wszczęciu z urzędu postępowania wyjaśniającego w sprawie ustalenia wysokości podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne od 2/2022 r. do 12/2022 r. Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę na treść art. 9 KPA , wyrażającego zasadę udzielania informacji - organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Należy dodać, że w orzecznictwie sądowym dopuszcza się nawet korektę uprzednio dokonanego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że błąd był niezaleny od ubezpieczonego (np. wystąpił błąd biura rachunkowego) - (por. wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z 29 grudnia 2020 r. VIII U 1320/20). Ubezpieczona spełniała wszystkie wymagane warunki do skorzystania z ulgi ,,Mały ZUS plus”, co przyznał organ rentowy a z okoliczności sprawy wynika, iż złożyła także deklarację w tym przedmiocie w wymaganym do tego terminie. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na mocy art. 477 14 § 2 KPC , zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, iż D. S. , jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegała w okresie od 1 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu , rentowym i wypadkowemu z kodem (...) przy przyjęciu podstawy wymiaru składek uzależnionych od uzyskania przychodu. O zwrocie kosztów procesu wraz z odsetkami na rzecz odwołującej Sąd orzekł na podstawie art.98 §1 -3 k.p.c. , w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz.1964).

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.