Sad powszechny, II Ka 532/24

(1)w całości, który podczas całego postępowania przedstawiał wiele różnych scenariuszy dotyczących kwot wymaganych od oskarżonego, a które to pozostają w sprzeczności z wyjaśnieniami R. S. oraz dokumentacją księgową zgromadzoną w aktach niniejszej sprawy, a także zasadami logiki i doświadczenia życiowego; - art. 4 k.p.k w zw. z art. 7 k.p.k. , poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z przekroczeniem granic swobodnej jego oceny oraz sprzecznie ze wskazaniami wiedzy i doświadczeniem życiowym, w szczególności wyciągnięciem błędnych wniosków z dokumentacji księgowej, która miała rzekomo świadczyć o złej kondycji finansowej spółki oskarżonego w sytuacji gdy oskarżony taką wiedzą w momencie zaciągania zobowiązań nie dysponował i ów zaległość powstała w skutek błędnych decyzji biura rachunkowego, co zostało poddane stosownej korekcie; II. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezzasadnym przyjęciu, iż oskarżony R. S. miał zamiar w dokonaniu zarzucanego mu czynu w sytuacji gdy brak jest dowodów w aktach niniejszej sprawy bezpośrednich wskazujących na powyższe, a co znamienne dowód z zeznań świadka P. K.

(1)nie potwierdza powyższego, tym bardziej jeśli weźmie się pod uwagę lakoniczność uzasadnienia w tym zakresie i brak poddania jakiejkolwiek głębszej analizy Sądu I Instancji we wskazanym zakresie; III. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść polegający na błędnym uznaniu przez Sąd I Instancji, że oskarżony spowodował szkodę w mieniu P. K.

(1)w wysokości 22.979,12 w sytuacji sam Sąd przyznaje w uzasadnieniu, że ta kwota powinna zostać obniżona o 1.000 zł w związku z przedstawieniem dowodu wpłaty przez oskarżonego, co tym bardziej poddaje pod wątpliwość dokonaną analizę jaką przeprowadził Sąd I Instancji; IV. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia polegający na wadliwym uznaniu, iż zachowanie R. S. było przemyślane, zaplanowane, podjęte w celu osiągnięcia zysku kosztem działalności gospodarczej Pokrzywdzonego w sytuacji gdy brak jest dowodów potwierdzających powyższe twierdzenia, co tylko potwierdza Sąd swoim lakonicznym uzasadnieniu, w którym nie sposób dostrzec głębszej analizy prawnej zachowania oskarżonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty apelacji obrońcy okazały się całkowicie bezzasadne. Skarżący wywodził, że wyrok I instancji nie jest prawidłowy, bowiem Sąd błędnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, bowiem pokrzywdzony zeznawał w sposób zmienny co do wysokości zadłużenia, a oskarżony nie wiedział o zadłużeniu reprezentowanej przez siebie spółki, bowiem długi wynikły z zaniedbań biura księgowego i późniejszych zdarzeń kadrowych. Zeznania pokrzywdzonego mają tymczasem w sprawie w zasadzie drugoplanowe znaczenie, jako że dla bytu przestępstwa oszustwa znaczenie ma nie wysokość niezapłaconych kwot z faktur, ale świadomość i zamiar oskarżonego w chwili zaciągania zobowiązań – wysokość nieuregulowanego zobowiązania ma znaczenie wyłącznie dla orzekania o obowiązku naprawienia szkody. Oskarżony twierdził wprawdzie, że część należności z tychże faktur miała ulec potrąceniu z jego wynagrodzeniem, należnym mu od pokrzywdzonego, jednakże trudno wyjaśnienie to uznać za wiarygodne, skoro po pierwsze oskarżony przyznał, że pokwitował odbiór wynagrodzenia i nie dochodził go sądownie, mimo że wobec niego pokrzywdzony zgłosił w trakcie procesu karnego roszczenia finansowe, po drugie zobowiązania wobec pokrzywdzonego zaciągała spółka (...) , która również dla celów księgowych i podatkowych winna dokonać zapłaty należności przelewem, bowiem potrącenie byłoby tu co najmniej skomplikowane. Wyjaśnienia oskarżonego trudno uznać zresztą za niezmienne i konsekwentne w sytuacji, gdy początkowo twierdził, że nie ma żadnych niezapłaconych należności wobec oskarżonego, co najwyżej jakaś „niewielka kwota” – k. 98, mimo iż złożone przez niego potwierdzenia płatności (przy sumie zobowiązań na ponad 57 tys. zł) opiewały łącznie na nieco ponad 31 tys. zł, więc nawet przy deklarowanym niezapłaconym wynagrodzeniu w kwocie ok. 13 tys. zł trudno mówić o zerowym bilansie), a następnie zaś „przypomniał sobie” wręcz, że to pokrzywdzony jest mu winien jakieś pieniądze, które przekazywał mu w gotówce (k. 218). Tym jego zmiennym przekonaniom przeczy przecież potwierdzenie przelania kolejnego 1 tys. zł, złożone dopiero na rozprawie głównej w marcu 2024 r. Pokrzywdzony wskazywał zaś, z czego wynika doprecyzowywanie wysokości niezapłaconej sumy i wskazania te są logiczne, nie wskazując na nieprawdziwe, pomawiające ich zawyżanie. Za gołosłowne należało uznać wywody, że oskarżony w czasie zaciągania zobowiązań u pokrzywdzonego nie wiedział o zobowiązaniach i długach wobec innych podmiotów. Uzyskana w toku postępowania dokumentacja potwierdza, że zarówno jako osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą, jak i jako spółka z o.o., oskarżony miał przeterminowane należności m.in. wobec urzędu skarbowego, płacił od nich odsetki (w szczególności w czasie zawierania kolejnych umów transportowych – k. 53, 55), oba podmioty były też wpisane do rejestru dłużników. Oskarżony zrzucał winę w zakresie nieprawidłowości w składaniu deklaracji podatkowych na biuro księgowe, jednakże to nie księgowy decydował o dokonywaniu płatności za faktury czy o zawieraniu kolejnych umów z deklaracją, że zapłaci w określonych w nich terminach – mimo iż wg P. K. oskarżony ponaglany twierdził, że w tej chwili nie ma pieniędzy, że czeka na płatności od kontrahentów. Co znamienne, wobec oskarżonego zapadł wyrok w sprawie II K 577/22 Sądu Rejonowego w Łukowie, dotyczący uchylania się od opodatkowania, gdzie oskarżony, akceptując wyrok nakazowy, nie wykazywał, że to nie on, ale księgowość na zasadzie art. 9 § 3 kks , odpowiada za nieprawidłowości, wobec czego te jego próby ekskulpacji należy uznać również za gołosłowne. Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji dokonał trafnej, nawet jeśli niezbyt obszernie opisanej, oceny dowodów, prawidłowo ustalając, że oskarżony zaciągał zobowiązania, wiedząc o trudnościach płatniczych i nie mając zamiaru dokonać pełnej zapłaty, bowiem należy zauważyć, że znamię to jest wyczerpane nawet wówczas, gdy sprawca nie ma zamiaru choćby dotrzymać umówionego terminu (tu – 60 dni od wystawienia każdej z faktur), o czym świadczą płatności cząstkowe i po terminie, pozostawianie części należności na potrzeby ewentualnego potrącenia (w związku z zakończeniem współpracy) czy wreszcie sprzedanie spółki bez ostatecznego rozliczenia zobowiązań – ze wskazaniem, że jeśli pokrzywdzony czuje się nierozliczony, niech to wyjaśnia z nowym właścicielem spółki. Trudno na tle zgromadzonych dowodów uznać za błędne ustalenia co do wysokości szkody, skoro matematycznie wynikają one ze zsumowania kwot z faktur i potwierdzeń przelewów. Jak wskazano, na tle podpisanej (rzekomo tylko dla porządku) listy płac, nie sposób uwzględniać tu nielogicznych twierdzeń oskarżonego, że jednak nie dostał wynagrodzenia i winno być odliczone. Za nietrafny należało uznać zarzut błędu w ustaleniach faktycznych co do wysokości kwoty. Trzeba tu rozróżnić wysokość kwoty, jaką niekorzystnie rozporządził pokrzywdzony, od wysokości szkody, która pozostaje do naprawienia. Faktycznie, zarzut został sformułowany w sposób nie do końca odpowiadający treści art. 286 § 1 kk , bowiem pokrzywdzony (z racji konstrukcji czynu, zakładającego wprowadzenie w błąd już od początku zawierania umowy) niekorzystnie rozporządził całą kwotą wynikającą z faktur, a nie jedynie kwotą ponad 22 tys. zł. Sąd faktycznie przyjął opis czynu za aktem oskarżenia nieprawidłowo, jednak zarzut apelacji, że winien przyjąć jeszcze mniej, bo przecież oskarżony w sierpniu 2021 r. dokonał przelewu z nieustalonego tytułu na 1 tys. zł, nie jest zasadny. W tym kierunku wyrok zmieniony być więc nie powinien, zaś na niekorzyść oskarżonego– wobec kierunku zaskarżenia – nie mógł. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutów skutkowała nietrafnością wniosku o jakąkolwiek zmianę wyroku, w szczególności poprzez uniewinnienie oskarżonego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Całość wyroku, tak w części zaskarżonej, jak i w pozostałej, podlegającej ocenie z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność apelacji i brak okoliczności, podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Zgodnie z treścią art. 636 § 1 kpk w razie nieuwzględnienia apelacji, wniesionej wyłącznie przez oskarżonego (jego obrońcę), koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi skarżący. Na koszty postępowania odwoławczego składają się zaś wydatki oskarżyciela posiłkowego na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, opłata w wysokości należnej za I instancję oraz ryczałt za doręczenia korespondencji – w kwocie 20 zł. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana