Sad powszechny, V GC 296/24

Sygn. akt VGC 296/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2024r. Sąd Rejonowy w Toruniu – V Wydział Gospodarczy w składzie: przewodniczący: SSR Maciej J. Naworski protokolant: sekretarz sądowy Justyna Kołakowska po rozpoznaniu dnia 8 lutego 2024r., w T. na rozprawie sprawy z powództwa P. Z. ( NIP (...) ) przeciwko (...) sp. z o.o. w T. ( KRS (...) ) o zapłatę

1. zasądza od pozwanego (...) sp. z o.o. w T. na rzecz powoda P. Z. kwotę 37.101,09zł ( trzydzieści siedem tysięcy sto jeden złotych i dziewięć groszy ) z ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 października 2023r. do dnia zapłaty,
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.473zł ( pięć tysięcy czterysta siedemdziesiąt trzy złote ) z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym 3.600zł ( trzy tysiące sześćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt V GC 296/24 UZASADNIENIE P. Z. żądała od (...) sp. z o.o. w T. 37.101,09zł z tytułu rekompensat za koszt odzyskiwania należności. Pozwana wielokrotnie kupowała bowiem towary od niego i płaciła za nie z opóźnieniem ( k. 10 ). Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa podnosząc, że pozwany nie poniósł żadnej szkody z tytułu opóźnienia, że były one niewielkie, że powód przyzwalał na nie kontynuując współpracę z pozwaną oraz, że motywy powoda są nacechowane negatywne, ponieważ pozwana podjęła z nim walkę konkurencją a o zapłatę wystąpił on po dwóch latach od zakończenia współpracy; jego roszczenie jest więc sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ( k. 160 – 164 ). Sąd ustalił i zważył, co następuje:
3. Stan faktyczny był bezsporny wobec czego Sąd ustalił go na podstawie zgodnych oświadczeń stron i art. 230 k.p.c. W szczególności jasne było, że pozwana kupowała od powoda towary nie płaciła za nie w ustalonym terminie ( oświadczenie pozwanej, k. 162 ). Sąd oddalił wniosek o przesłuchanie świadków, ponieważ, pomijając art. 458 10 k.p.c. , zeznania miały dotyczyć okoliczności bezspornych i nieistotnych ( art. 230 2 § 1 pkt 5 k.p.c. ).
4. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy poczynić następujące uwagi ogólne. Po pierwsze, de lege lata proces cywilny jest kontradyktoryjny i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej. Po drugie, przepis art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych ( tekst j. Dz. U. z 2023., poz. 1790, powoływana dalej jako ustawa z dnia 8 marca 2013r. ) stanowi, że wierzycielowi od dnia nabycia uprawnienia do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych przysługuje od dłużnika bez wezwania rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości określonej w powołanym przepisie. W transakcjach handlowych w myśl art. 7 ust. 1 tej ustawy wierzycielowi należą się zaś od dłużnika bez wezwania odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych za okres od dnia wymagalności do dnia zapłaty, jeżeli wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 1 i art. 2 pkt 1 wymienionej ustawy, transakcją handlowa jest w szczególności umowa sprzedaży zawarta przez przedsiębiorców.
5. Powództwo było oczywiście uzasadnione. Pozwana w zakresie działalności gospodarczej kupowała bowiem od powoda folię i naruszała terminy płatności; w rezultacie strona powodowa miała prawo żądać od pozwanej nie tylko odsetek za opóźnienie w wysokości, o której mowa w ustawie z dnia 8 marca 2013r., ale także rekompensaty. Nie ma przy tym wątpliwości, że uprawnienie to powstawało na gruncie każdej umowy sprzedaży z osobna, podobnie, jak w przypadku każdej z nich, opóźnienie rodziło obowiązek uiszczenia odsetek liczonych od każdej zaległej sumy.
6. Z kolei argumenty pozwanej trafiały w próżnię. Nie było istotne, czy powód poniósł koszty dochodzenia należności, czy nie, ponieważ powołana ostatnio ustawa nie uzależnia roszczenia o rekompensatę od poniesienia określonych wydatków przez wierzyciela ani ich wysokości wprowadzając ryczałt. Bez większego ryzyka można jednak stwierdzić, że każdy przypadek opóźnienia w zapłacie rodzi po stronie wierzyciela potrzebę wykonania określonych czynności biurowych, technicznych i księgowych, które z pewnością rodzą dające się wycenić koszty. Także czas opóźnienia w świetle przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013r. nie był relewantny; chodziło zresztą o okres od kilku do kilkudziesięciu dni ( zestawienie, k. 6 – 10, którego pozwana nie kwestionowała ). Z identycznych względów nie imała znaczenia relacja rekompensat do wysokości odse- tek za opóźnienie, które pozwana zapłaciła powodowi. Także fakt współpracy stron i tolerowania opóźnień przez powoda nic nie zmienia. Pozwana nie twierdziła bowiem, że powód zrzekł się roszczenia. Tylko zaś zrzeczenie roszczenia niweluje jego byt prawny. Zwlekanie przez wierzyciela z realizacją uprawnień, aż do upływu terminu przedawnienia, nie rodzi natomiast dla niego żadnych konsekwencji. Nie daje też dłużnikowi żadnych argumentów przeciwko niemu. Również zarzut nadużycia prawa był nieskuteczny. Zgodnie z art. 5 k.c. nikt nie może czynić ze swojego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. W świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 4 maja 2023r., C-78/22 powołany przepis nie znajduje jednak zastosowania do rekompensaty. Nawet jednak, gdyby per inconcessum , prezentować odmienne zapatrywanie, nie zmienia to rozstrzygnięcia. Trzeba bowiem pamiętać, że na zasady współżycia społecznego skuteczne powoływać się może jednak wyłącznie ta strona, która sama ich przestrzega a frustra legis auxilium quaerit, qui in legem committit . Pozwana permanentnie zaś nie płaciła w terminie powodowi. Cum grano salis wypada przy tym stwierdzić, że pozwana nie musiałaby płacić żadnych rekompensat, gdyby zachowała się rzetelnie i w terminie regulowała swoje zobowiązania. Zresztą dochodzona kwota jest obiektywnie niewielka a w stosunku do wartości zakupionych towarów znikoma. Z uwagi na gospodarczy charakter relacji stron o naruszeniu zasad współżycia społecznego w ogóle więc nie sposób mówić. 5.. W rezultacie Sąd uwzględnił powództwo w całości i orzekł o kosztach na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 98 §1 1 i 99 k.p.c.