Sad powszechny, II Kp 181/14

Sygn. akt. II Kp 181/14 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2014r. Sąd Rejonowy w DzierżoniowieII Wydział Karny w składzie: Przewodnicząca: SSR Magdalena Kuczka Protokolant: Monika Walichowska po rozpoznaniu w sprawie o czyn z art. 233 § 1 k.k. na skutek zażalenia M. M. w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa postanowił: I. na podstawie art. 465 § 2 k.p.k. w zw. z art. 329 k.p.k. nie uwzględnić zażalenia M. M. z dnia 17 marca 2014r. na postanowienie z dnia 24 lutego 2014r. zatwierdzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. w dniu 3 marca 2014r. w sprawie o sygn. akt (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie; II. na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze i § 14 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata E. M. kwotę 369 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. UZASADNIENIE M. M. złożył w dniu 24 stycznia 2014r. zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. polegającego na składaniu fałszywych zeznań przed Sądem Rejonowym w D. I Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt (...) przez świadków A. D. , A. Z. i R. K. , którzy są pracownikami Aresztu Śledczego w D. . W zawiadomieniu podniósł, iż ww. osoby zeznawały nieprawdę na okoliczność zamontowania we wszystkich celach Aresztu Śledczego w D. głośników oraz natychmiastowego usuwania ich usterek. Podał dalej, iż przed tut. Sądem toczyło się postępowanie cywilne z jego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w D. . M. M. stwierdził natomiast, iż w ww. areszcie śledczym są cele, w których nie działają głośniki, wskazując na zasadność przeprowadzenia kontroli cel: 24, 42, 9, 10, 14. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2014r. zatwierdzonym przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. w dniu 3 marca 2014r. odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie zeznania nieprawdy, w dniu 17 stycznia 2014r. w D. , przez funkcjonariuszy Służby Więziennej Aresztu Śledczego w D. , podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym w (...) sygn. akt (...) polegających na nieprawdziwym wskazaniu, że wszystkie cele Aresztu Śledczego w D. są wyposażone w głośniki, które działają oraz, że wszystkie zgłoszone usterki tych głośników są natychmiast usuwane, przy czym zeznania te stanowiły dowód w postępowaniu o sygn. akt I C 1091/13, to jest o czyn z art. 233 § 1 k.k. z uwagi na brak znamion czynu zabronionego ( art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. ). W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, iż na skutek zawiadomienia M. M. w toku przeprowadzonych czynności sprawdzających zapoznano się z aktami sprawy o sygn. akt (...) z powództwa M. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w D. o zapłatę kwoty 10.000 zł, w tym m.in. z zeznaniami podejrzewanych funkcjonariuszy Służby Więziennej, jakie złożyli w toku rozprawy w dniu 17 stycznia 2014r., co pozwoliło na stwierdzenie, iż świadek A. Z. zeznała, iż cele wyposażone są w głośniki i notorycznie zdarzają się awarie, których przyczyną na ogół jest dewastacja głośników przez osadzonych, świadek A. D. zeznała, że na oddziale na którym pracuje są głośniki i radiowęzeł, głośniki są w różnym stanie ze względu na to, że niszczą je sami osadzeni, głośniki wprawdzie wbudowane są w ścianę, ale osadzeni je wyrywają, wyrywają też kable ze ściany i najczęściej robią sobie z tego tzw. grzałki, odpalają papierosy, maszynki do tatuowania a nadto, iż jeżeli zniszczenia są zgłaszane, to na bieżąco są naprawiane, natomiast świadek R. K. zeznał, iż w celach Aresztu są głośniki, w 2013r. zostało wymienionych 30 sztuk głośników radiowęzłowych, a sama sieć była remontowana, gdyż jest bardzo niszczona przez osadzonych. Wskazano także, iż przesłuchano M. M. , który z kolei w swoich zeznaniach podtrzymał fakty wskazane w pisemnym zawiadomieniu a ponadto rozpytano A. D. , A. Z. , R. K. oraz uzyskano kopie dokumentów świadczących o fakcie wydawania z magazynu Aresztu Śledczego w D. nowych głośników. Mając na uwadze wyniki postępowania sprawdzającego oraz znamiona w szczególności podmiotowe występku z art. 233 § 1 k.k. , stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż analiza treści zeznań złożonych przez osoby wskazane w zawiadomieniu nie wskazuje, aby ich treść była niezgodna z prawdą, albowiem cele wyposażone są w sieć radiowęzłową i związane z tym głośniki, które natomiast są notorycznie uszkadzane przez samych osadzonych natomiast usuwanie ewentualnej awarii głośnika odbywa się na podstawie stosownej procedury, rozciągniętej w czasie (to jest: zamówienie, realizacja zamówienia na głośniki lub części, prace monterskie). Mając powyższe na uwadze, uznano, iż żadna z osób podejrzewanych przez zawiadamiającego swoim zachowaniem nie wyczerpała znamion występku z art. 233 § 1 k.k. co uzasadniało odmowę wszczęcia śledztwa. M. M. zażaleniem z dnia 17 marca 2014r. (data stempla pocztowego) zaskarżył przedmiotowe postanowienie, wskazując w uzasadnieniu, iż: prowadzone postępowanie było nierzetelne i nie zostali przesłuchani wszyscy świadkowie w sprawie oraz nie przeprowadzono wizji lokalnej w celi Aresztu Śledczego, w której skarżący przebywał. Prokurator Rejonowy w D. przekazując powyższe zażalenie wraz z aktami sprawy do rozpoznania Sądowi, wniósł jednocześnie o nieuwzględnienie środka zażalenia i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podnosząc, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, czynności sprawdzające prowadzone w trybie art. 307 k.p.k. pozwoliły na ustalenie, że osoby podejrzewane o popełnienie przestępstwa swoim zachowaniem nie wyczerpały znamion czynu zabronionego. Sąd Rejonowy w D. , po analizie akt sprawy, w kontekście zarzutów skarżącego uznał, że decyzja procesowa podjęta przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. o odmowie wszczęcia śledztwa w niniejszej sprawie jest w pełni zasadna i odpowiada prawu, w związku, z czym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w mocy, uznając zażalenie M. M. za bezzasadne, albowiem mając na uwadze wyniki postępowania sprawdzającego słusznie przyjęto, że nie wystąpiła określona przepisem art. 303 k.p.k. przesłanka uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa wyczerpującego znamiona z art. 233 § 1 k.k. , obligująca do wszczęcia śledztwa w tej sprawie. Zgodnie z art. 233 § 1 k.k. podlega karze, kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę. Przedmiotem ochrony powołanego przepisu jest prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości oraz wiarygodność ustaleń dokonanych w postępowaniach przewidzianych na podstawie ustawy. Przestępstwa fałszywych zeznań można dopuścić się w postępowaniu sądowym ( nie tylko karnym, lecz także cywilnym, w sprawach z zakresu prawa pracy itp.) albo też innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy (postępowanie administracyjne, podatkowe, dyscyplinarne ). Z użytego przez ustawę określenia "zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę " wynika, iż przestępstwo może być popełnione zarówno przez działanie, jak i zaniechanie. „Nieprawda" w rozumieniu art. 233 § 1 k.k. oznacza nieprawdę w sensie zarówno obiektywnym jak i subiektywnym, tzn. zeznanie jest nieprawdziwe, gdy sprawca uświadamia sobie, że kłamie. W toku prowadzonych czynności sprawdzających dokonano przesłuchania skarżącego M. M. , który zeznał, iż „ w trakcie rozprawy sądowej 17 stycznia 2014r. (…) Funkcjonariusze AŚl w D. , których nazwisk już nie pamiętam (…) zeznali nieprawdę o warunkach sanitarnych (…). W/w osoby zeznały, że w celach w których przebywałem znajduje się głośnik który działa, co jest nieprawdą (…). W/w funkcjonariusze zeznali też, że wszystkie usterki w celach są naprawiane na bieżąco, co też jest nieprawdą (…) ” (karta 35). Rozpytana na tę okoliczność A. D. (po odczytaniu jej zeznań złożonych przed Sądem Rejonowym w D. w dniu 17 stycznia 2014r.) oświadczyła, iż „ podczas przesłuchania nie zeznawała kategorycznie, że na dany moment w każdej celi jest głośnik, a jedynie, że na oddziale są głośniki. Ma to związek z tym, że jeżeli osadzony nie zgłosi wcześniej uszkodzonego głośnika, ona jako wychowawca nie ma obowiązku codziennego sprawdzania wyposażenia. W celi w której dokonano dewastacji głośnika od chwili zgłoszenia do momentu zamówienia i zamontowania przedmiotowego głośnika mija jakiś czas. Dlatego też w celach wskazanych przez M. M. mogło nie być głośnika co nie oznacza, że zostało sporządzone zapotrzebowanie na taki głośnik ” (karta 36). A. Z. (po odczytaniu zeznań złożonych przed tut. Sądem w dniu 17 stycznia 2014r.) podała natomiast w toku rozpytania, iż jej zeznania „ była to odpowiedź na zadane wcześniej pytanie. Nie określiła, że w każdej celi na pewno w danym dniu jest głośnik, co jest niemożliwe ze względu na dewastacje ” (karta 36). Rozpytany kwatermistrz R. K. (po odczytaniu jego zeznań złożonych przed Sądem Rejonowym w D. w dniu 17 stycznia 2014r.) oświadczył z kolei, iż „ w każdej celi jest sieć radiowęzłowa. Głośniki powinny być w każdej celi, jednakże są notorycznie niszczone. Osadzeni niszczą wszystko, od drzwi, sedesu, nowych luster po przedmiotowe głośniki . Wychowawcy nie mają obowiązku codziennego sprawdzania celi pod kątem jej wyposażenia. Jeżeli więzień nie zgłosi faktu uszkodzonego głośnika, taki głośnik nie zostanie wymieniony . Procedura wymiany głośnika uruchamiana jest dopiero po zgłoszeniu awarii. Wówczas sporządzany jest protokół szkód i dopiero na tej podstawie zamawiane są nowe głośniki. W związku z powyższym mogło tak być, że w celi w której przebywał M. M. nie było głośnika . Brak zgłoszenia lub zgłoszenie po kilku dniach od celowego uszkodzenia głośnika po sporządzenie protokołu szkód, zamówienie nowych głośników może skutkować brakiem głośników w celach przez jakiś okres ” (karta 36). Odnośnie wymiany zniszczonych głośników wskazał, iż zgłoszonych zostało do wymiany 15 sztuk głośników, „ z czego wszystkie były uszkodzone przez więźniów. Z tych 15 wymienionych sztuk w chwili obecnej uszkodzone zostały kolejne 4 szt. ” (karta 36). Ponadto rozpytany R. K. okazał oryginały dokumentów „Magazyn wyda W” świadczących o wydaniu nowych głośników oraz dokument „Magazyn przyjmie P” świadczący o zapotrzebowaniu 4 sztuk nowych głośników z dnia 9 stycznia 2014r. (karta 37-40). Ponadto Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę przeanalizował kserokopie akt sprawy Sądu Rejonowego w D. o sygn. akt (...) , to jest kserokopie protokołów rozprawy, w tym m.in. dotyczące przesłuchania świadka K. Ł. , w których w/w w ogóle nic nie wspomina o niedziałających głośnikach. (karta 27). Również przesłuchiwany D. W. w swoich zeznaniach opisuje warunki panujące w celi aresztu, jednak nie podając faktów związanych z niedziałającymi głośnikami (karta 30). Biorąc pod uwagę powyższe wyniki postępowania sprawdzającego zarzut M. M. , iż funkcjonariusze Aresztu Śledczego w D. zeznając w charakterze świadków w sprawie Sądu Rejonowego w D. o sygn. akt (...) złożyli fałszywe zeznania, nie znalazło potwierdzenia w zebranym i omówionym wyżej materiale. W ocenie Sądu, tenże materiał nie pozwala, bowiem na uznanie, aby wskazane w zawiadomieniu osoby zeznając przed Sądem Rejonowym w D. w dniu 17 stycznia 2014r. podały nieprawdę. Odnośnie wyposażenia celi w głośniki zeznały one bowiem ogólnie, a zarazem spójnie i zgodnie ze sobą, iż cele w oddziałach w Areszcie Śledczym w D. wyposażone są w sieć radiowęzłową i związane z tym głośniki, podkreślając jednak, iż notorycznie są one uszkadzane, dewastowane przez samych osadzonych, czego prawdziwości nie ma podstaw kwestionować, a co nie jest przecież równoważne ze stwierdzeniem (w jakim to skarżący dopatruje się zeznania nieprawdy) iż w konkretnych celach, w których był osadzony skarżący głośniki te były sprawne w opisywanym przez niego okresie, tego bowiem nie powiedziały, a ich wypowiedzi były udzieleniem odpowiedzi na zadane wcześniej pytanie, potwierdzając, że na oddziale są głośniki. Z tych względów oraz zważywszy na przytoczone wyżej wyniki rozpytania tychże osób zbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy było przeprowadzenie kontroli wskazanych w zawiadomieniu cel nr (...) jak też przesłuchanie dalszych świadków w szczególności innych osadzonych w ww. celach. Zdaniem Sądu, przychylającego się w tym względzie do stanowiska Prokuratury Rejonowej w D. , w przeprowadzonych w sprawie czynnościach sprawdzających nie zebrano dowodów uzasadniających podejrzenie, że funkcjonariusze Służby Więziennej dopuścili się popełnienia czynu, o którym w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa donosił M. M. . Stąd też słusznie odmówiono wszczęcia śledztwa w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, Sąd orzekł jak w sentencji, nie znajdując podstaw w złożonym zażaleniu, do uchylenia zaskarżonego postanowienia.