Sygn. akt. VIII U 1675/24 UZASADNIENIE Decyzją z 3 września 2024r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu Z. B. ( B. ) wznowienia postępowania w sprawie emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r., gdyż wyrok ten nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a zatem brak jest podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 15 marca 2016r. Odwołanie od decyzji złożył ubezpieczony. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Organ rentowy dodał, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w trybie art.145a § 1 k.p.a. Sąd Okręgowy ustalił: Decyzją z 2 czerwca 2010r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu Z. B. ( ur. (...) ) prawo do emerytury wcześniejszej na podstawie art.184 ustawy emerytalnej, od 20 kwietnia 2010r. Wysokość emerytury została obliczona częściowo na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej a częściowo w oparciu o art.26 tejże ustawy ( art.183 ustawy emerytalnej ). Decyzją z 15 marca 2016r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, od (...) ., to jest od daty osiągnięcia wieku, o którym mowa w art.24 ust.1b ustawy emerytalnej. Wysokość emerytury została obliczona na podstawie art. 25 – 26 ustawy emerytalnej. Do obliczenia emerytury przyjęto kwotę składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji, zewidencjonowanego na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Podstawa obliczenia emerytury podlegała pomniejszeniu o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, które ustalono na dzień osiągnięcia wieku emerytalnego: - kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji 82916,12 zł, - kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 713513,83 zł, - suma kwot pobranych emerytur wynosi 203070,36 zł, - średnie dalsze trwanie życia wynosi 210,70 m-cy, - wyliczona kwota emerytury wynosi 2816,13 zł. W dniu 27 sierpnia 2024r. ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o ponowne przeliczenie emerytury z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. W załatwieniu tego wniosku, organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję odmowną. Powyższe Sąd ustalił jako okoliczności bezsporne, jednoznacznie wynikające z dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego Z. B. nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia czy w sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145a § 1 k.p.a. z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r. sygn. SK 140/
- Organ rentowy zaskarżoną decyzją odmówił takiego wznowienia, gdyż wyrok ten nie został do chwili obecnej ogłoszony. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że art. 190 ust. 4 Konstytucji wskazuje, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi samodzielną i szczególną podstawę wznowienia postępowania wymienioną expressis verbis w przepisach regulujących postępowanie zarówno sądowe, jak i administracyjne ( art. 145a k.p.a. ). Stosownie do art. 124 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2023r., poz. 1251, ze zm.) w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w niej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisem, który może stanowić podstawę do wzruszenia decyzji organu rentowego wydanej w oparciu o akt normatywny uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z Konstytucją , jest art. 145a k.p.a. , w myśl którego można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1), a w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 190 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne ( ust.1 ). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" ( ust.2 ). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów ( ust. 3 ). W rozpoznawanej sprawie ubezpieczony domaga się przeliczenia świadczenia w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r. sygn. SK 140/
- W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, ze zm.) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Wyrok ten jednak do chwili obecnej nie został ogłoszony, a zatem nie nabrał mocy obowiązującej przez prawidłową publikację. W tej sytuacji słusznie organ rentowy stwierdził, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania. W konsekwencji Sąd, na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako bezzasadne. (-) Sędzia Grażyna Łazowska