Sad powszechny, II AKa 280/15

Sygn. akt: II AKa 280/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2015 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie : Przewodniczący : SSA Małgorzata Niementowska SSA Gwidon Jaworski (spr.) SSO del. Andrzej Ziębiński Protokolant : Magdalena Bauer przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. del. Pawła Zuberta po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 roku sprawy M. K. s. B. i E. ur. (...) w B. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k. na skutek apelacji obrońcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 19 maja 2015 roku, sygn. akt V K 90/13

1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, iż z podstawy wymiaru kary eliminuje przepis art. 286 § 1 k.k. ;
2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
3. zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Katowicach) na rzecz adwokata I. K. ( K. ) – Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23% VAT tytułem nieopłaconych kosztów obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu M. K. w postępowaniu odwoławczym;
4. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. SSO del. Andrzej Ziębiński SSA Małgorzata Niementowska SSA Gwidon Jaworski II AKa 280/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Katowicach uznał oskarżonego M. K. za winnego przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 12 k.k. i na mocy art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności orzekając jednocześnie o kosztach sądowych oraz zwrocie wydatków poniesionych przez oskarżycieli posiłkowych. Wyrok ten zaskarżony został apelacją obrońcy oskarżonego M. K. w całości na korzyść oskarżonego. Zarzucając wyrokowi obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść orzeczenia oraz błąd w ustaleniach faktycznych obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zarzuty podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego M. K. okazały się chybione w stopniu oczywistym. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarzuty odwołujące się zarówno do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jak i obrazy wskazanych przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia nie są słuszne i nie mogły doprowadzić do postulowanej przez skarżącego zmiany zaskarżonego wyroku ani jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięcie sądu I instancji znajduje oparcie w prawidłowo dokonanej ocenie całokształtu materiału dowodowego, zgromadzonego i ujawnionego w toku całego postępowania ( art. 410 k.p.k. ). Wnikliwe i obszerne pisemne motywy zaskarżonego wyroku uzasadniają twierdzenie, że ocena materiału dowodowego, dokonana przez sąd pierwszej instancji, w pełni uwzględnia reguły wyrażone w art. 4 k.p.k. , art. 5 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. Wskazać należy, iż jest ona wszechstronna i obiektywna oraz, że nie narusza granic swobodnej oceny dowodów, pozostając w zgodzie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy przedstawiając ocenę dowodów w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, stosownie do wymogów z art. 424 k.p.k. szczegółowo wskazał, na których dowodach się oparł, dlaczego poszczególnym dowodom, i w jakim zakresie dał wiarę oraz dlaczego uznał wyjaśnienia oskarżonego M. K. za niewiarygodne. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów podniesionych przez obrońcę oskarżonego M. K. , wbrew jego twierdzeniom, nie sposób podzielić pogląd, iż sąd meriti oddalając wniosek dowodowy zmierzający do ustalenia wartości rynkowej udziałów spółki (...) sp. z o.o. w dacie ich nabycia, dopuścił się obrazy przepisów art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. i 170 k.p.k. Zarzut ten pozostaje w nierozerwalnym związku z zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych, mającego wpływ na treść orzeczenia, dotyczącego wiedzy oskarżonego w zakresie kondycji (...) sp. z o.o. , skutkującego wadliwym przyjęciem wartości nabytych udziałów, które w istocie, zdaniem obrońcy, były warte 50 000 zł. Ścisły związek wskazanych zarzutów oraz ich tożsame uzasadnienie pozwala na łączną analizę zasadności każdego z nich. W tym zakresie przypomnienia wymaga, iż zgodnie z ustaleniami sądu I instancji wartość rynkowa udziałów spółki (...) sp. z o.o. podlegała negocjacjom pomiędzy oskarżonym a A. P. i R. G. , w następstwie czego ustalona została na poziomie 400 000 zł, pomimo, iż pierwotnie zbywcy wyceniali ją na sumę o 100 000 zł wyższą. Zgodnie z uznanymi za wiarygodne zeznaniami A. P. oskarżony miał pełną świadomość kondycji finansowej spółki, gdyż pokrzywdzony udostępnił mu wszelkie związane z nią dokumenty, informując jednocześnie, iż rok 2010 został zamknięty przez spółkę stratą w kwocie 200 000 zł. Ponadto oskarżonemu M. K. zaprezentowano salon sprzedaży oraz przedstawiono go kluczowemu kontrahentowi spółki – przedstawicielom firmy (...) , jako osobę zainteresowaną nabyciem i rozwinięciem działalności spółki (...) sp. z o.o. Mając zatem pełen wgląd w sytuację finansową spółki oskarżony zakwestionował wartość udziałów, co zaowocowało obniżeniem ich wartości do 400 000 zł. W tej zaś sytuacji nie sposób podzielić argumentację obrońcy oskarżonego wskazującą, iż wartość udziałów była kilkukrotnie zawyżona, a rzeczywista ich wartość wynosiła 50 000 zł. Przypomnieć również należy, iż zgodnie z ustaleniami sądu a quo konieczność dokapitalizowania spółki w celu rozwinięcia jej działalności i poprawy rentowności stanowiła powód rozłożenia płatności za zakupione udziały na raty. Wszystkie wskazane wyżej okoliczności przekonują zatem, iż oskarżony w dacie nabycia udziałów spółki (...) sp. z o.o. miał pełną świadomość jej realnej wartości, która została wynegocjowana na poziomie odpowiadającym cenom rynkowym, tj. adekwatnej do wszystkich jej aktywów i pasywów, których oskarżony był w pełni świadom. W tej zaś sytuacji za trafny uznać należy wniosek sądu meriti, iż kwestionowanie wartości nabytych udziałów stanowi wyłącznie linię obrony oskarżonego, zmierzającą do wykazania, iż zapłacone pokrzywdzonym sumy wyczerpują ich roszczenia z tytułu sprzedaży udziałów. Słusznie dostrzegł przy tym sąd I instancji, iż oskarżony po nabyciu spółki nie kontaktował się z kontrahentami, nie próbował renegocjować warunków nabycia udziałów ani nie podnosił żadnych innych zarzutów wskazujących na zawyżoną ich wartość a po upływie terminów płatności kolejnych rat zbywał ich i ignorował, przekonując o priorytecie ratowania spółki. Przywołane okoliczności w połączeniu z ustaleniami sądu dotyczącymi zbycia udziałów spółki za symboliczną sumę świadkowi A. N. kilka dni po ich nabyciu, braku obiecanych inwestycji w spółkę, upłynniania jej majątku trwałego oraz braku jakichkolwiek innych realnych źródeł dochodu, przekonują, iż wniosek sądu meriti, że oskarżony zawierając transakcję zakupu udziałów spółki działał ze z góry powziętym zamiarem oszustwa jest ze wszech miar trafny. W tej zaś sytuacji również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dotyczący wadliwego ustalenia zamiaru oskarżonego M. K. , co do pełnej płatności za nabyte udziały (zarzut II) podniesiony w apelacji obrońcy również należało uznać za chybiony. Konkludując powyższe rozważania podkreślić należy, iż ustalenia dokonane przez sąd I instancji zapadły bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Przypomnieć skarżącemu należy, iż możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego alternatywnego do ustalonego przez sąd I instancji poglądu, nie może automatycznie prowadzić do wniosku o popełnieniu przez ten sąd błędu w ustaleniach faktycznych (tak: Sąd Najwyższy I KR 197/74, OSNKW 1975, nr 5, poz. 58). Obrońca oskarżonego winien w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody wykazać, jakie błędy natury faktycznej lub logicznej, czy też jaka sprzeczność z zasadami doświadczenia życiowego powodują, iż ustalenia sądu I instancji są okolicznościach rozpoznawanej sprawy błędne. Zadaniu temu obrońca nie sprostał, formułując zarzuty stanowiące wyłącznie polemikę z opartymi na prawidłowo ocenionych dowodach ustaleniami sądu, opierając się wyłącznie na treści wyjaśnień oskarżonego M. K. , które w zasadniczej części zostały przez sąd I instancji zdezawuowane. Oceniając przyjętą przez sąd I instancji kwalifikację prawną przypisanego oskarżonemu M. K. przestępstwa, uznać należy, iż nie budzi ona żadnych zastrzeżeń, zbędnym zatem jest powielanie zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uwag. Przywołane przez sąd I instancji argumenty w sposób wyczerpujący uzasadniają prawidłowość dokonanej subsumcji. Sąd Apelacyjny w trybie art. 455 k.p.k. dokonał jednocześnie sprostowania podstawy prawnej wymiaru kary orzeczonej względem oskarżonego M. K. , którą stanowić powinien wyłącznie przepis art. 294 § 1 k.k. , a nie jak błędnie przywołano w zaskarżonym wyroku przepis art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Oceniając wysokość wymierzonej oskarżonemu kary stwierdzić należy, iż sąd I instancji należycie zważył okoliczności determinujące jej wymiar. Sąd trafnie podkreślił okoliczności wpływające na jej obostrzenie tj. wartość szkody oraz uprzednią karalność oskarżonego, a także sposób życia oskarżonego w ciągu ostatnich lat, który to czynnik zdecydował o niezastosowaniu dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Orzeczona kara ma charakter wyważony, gwarantując osiągnięcie jej celów, zarówno aspekcie ogólnoprewencyjnym, jak i wdrożenie oskarżonego do przestrzegania porządku prawnego, co z uwagi na postępującą demoralizację wymagało adekwatnej represji. Wskazane okoliczności przekonują, iż wymierzona oskarżonemu kara uwzględnia dyrektywy, o których mowa w art. 53 k.k. , nie nosząc cech rażącej niewspółmierności. Zważywszy na fakt, iż nie dostrzeżono w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 439 k.p.k. oraz 440 k.p.k. , Sąd Apelacyjny, na zasadzie art. 437 § 1 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok w sposób wyżej opisany, zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, zwalniając oskarżonego M. K. od wydatków postępowania odwoławczego z uwagi na jego aktualną sytuację majątkową. SSO del. Andrzej Ziębiński SSA Małgorzata Niementowska SSA Gwidon Jaworski