Sad powszechny, VI U 129/24

Sygn. akt VI U 129/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2025 roku. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Przemysław Chrzanowski Protokolant starszy protokolant sądowy Aleksandra Łaszuk po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania M. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o zasiłek chorobowy oddala odwołanie. Sygn. akt VI U 129/24 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 14 lipca 2023 roku znak: 350000/CW/01345632 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił M. Z. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 6 marca 2023 roku do 13 marca 2023 roku. W uzasadnieniu ZUS wskazał, że M. Z. nie podlegał do ubezpieczenia chorobowego w okresie powstania niezdolności do pracy, a został objęty ubezpieczeniem chorobowym od dnia 28 grudnia 2022 roku. (decyzja z dnia 14.07.2023 r. – a.r.) Od powyższej decyzji M. Z. wniósł odwołanie wskazując, że zgodnie z informacją od ZUS z dnia 31 marca 2023 roku podlegał do ubezpieczenia chorobowego od 1 września 2022 roku z kodem 0510 i miał wymagane 90 dni okresu wyczekiwania zanim powstała jego niezdolność do pracy. (odwołanie – k. 1-4) W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o oddalenie odwołania. (odpowiedź na odwołanie – k. 24-24v) Sąd ustalił, co następuje: Odwołujący jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą (...) . Do dnia 31 sierpnia 2022 roku odwołujący opłacał składki na ubezpieczenia społeczne, w tym dobrowolne chorobowego na preferencyjnych zasadach tzw. „mały ZUS” i był do tego dnia ubezpieczony na podstawie kodu ubezpieczenia 0590 płacąc pełnie składki na ubezpieczenia społeczne tzw. „mały ZUS”. Od dnia 1 września 2022 roku odwołujący powinien być już zarejestrowany jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pozarolniczą z kodu 0510 – płacąc składki na ubezpieczenia społeczne w wysokości niepreferencyjnej tzw. „duży ZUS”. W dniu 21 listopada 2022 roku Biuro (...) rozliczające powoda złożyło do ZUS dokumenty: ⚫ wyrejestrowania odwołującego z ubezpieczeń społecznych z kodu 0590 (ZUS ZWUA), ⚫ zgłoszenie odwołującego do ubezpieczeń społecznych z kodu tytuł ubezpieczenia 0510 ze wskazaniem ubezpieczeń: emerytalnego, rentowego, wypadkowego (bez objęcia ubezpieczeniem chorobowym dobrowolnym; ZUS ZUA) od 1 września 2022 roku;. W dniu 28 grudnia 2022 roku Biuro (...) rozliczające powoda złożyło do ZUS dokumenty: ⚫ wyrejestrowania odwołującego z ubezpieczeń społecznych z kodu 0510 (ZUS ZWUA), ⚫ zgłoszenie odwołującego do ubezpieczeń społecznych z kodu tytuł ubezpieczenia 0510 ze wskazaniem ubezpieczeń: emerytalnego, rentowego, wypadkowego (z objęciem go ubezpieczeniem chorobowym dobrowolnym) od dnia 1 września 2022 roku (ZUS ZUA). Zgłoszenie odwołującego w dniu 21 listopada 2022 roku, a nie w ciągu 7 dni od dnia 1 września 2022 roku przez Biuro (...) rozliczające odwołującego wynikało z niepoprawnego policzenia od kiedy odwołujący powinien płacić wyższe składki na ubezpieczenia społeczne. Nie zaznaczenie podlegania do ubezpieczenia chorobowego dobrowolnego w ZUS ZUA złożonym 21 listopada 2022 roku wynikało z błędu Biura (...) . Po jego dostrzeżeniu w dniu 28 grudnia 2022 roku Biuro (...) chciało naprawić błąd zgłaszając odwołującego ze skutkiem od 1 września 2022 roku do ubezpieczeń społecznych, w tym chorobowego z kodu ubezpieczenia 0590, w tym dniu złożyło do ZUS ponownie deklaracje ZUS ZWUA i ZUS ZUA, z zaznaczeniem podlegania do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. (ZUS ZUA i ZWUA – k. 54-57v akt dołączonych sygn. akt VI U 546/23 ; zeznania świadka J. W. - k. 107-107v; zeznania odwołującego M. Z. – k. 93v; odpis CEIDG – k. 32-32v) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgormadzonych w aktach sprawy oraz aktach ZUS oraz wiarygodnych zeznań świadka J. W. i odwołującego M. Z. , w tym ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności błędów po stronie Biura (...) prowadzonego przez J. W. . Dodatkowo Sąd mając na względzie, że ta sprawa dotyczy okresu zasiłku chorobowego następującego po okresie będącym przedmiotem rozpoznania w sprawie o sygn. akt VI U 546/23, dołączył do akt tej sprawy akta sprawy już prawomocnie zakończonej. Strony nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie z niżej wskazanych przyczyn. Zgodnie art. 14 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi albo chorobowym następuje od dnia wskazanego odpowiednio w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 36 ust. 10 albo 14, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie zostało złożone w Zakładzie, z zastrzeżeniem ust. 1a . Objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego w zgłoszeniu tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4 albo 4b. Natomiast zgodnie z art. 36 ust. 4 tej ustawy Zgłoszeń, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia, z zastrzeżeniem ust. 4a-5a i 9a. Oznacza to, że odwołujący który od 1 września 2022 roku chciał podlegać do ubezpieczeń społecznych obowiązkowych, w tym dobrowolnego chorobowego musiałby złożyć w jego przypadku z pośrednictwem Biura (...) prawidłową deklarację ZUS ZUA (z prawidłowym kodem oraz zaznaczeniem, że chce podlegać do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego) maksymalnie do 7 września 2022 roku (7 dni od daty 1 września 2022 roku). Sąd ustalił, że z powodu działania Biura (...) , tj. z powodu przeoczenia terminów do przerejestrowania z tzw. „małego” na „duży” ZUS czyli rozpoczęcia podlegania z tytułu ubezpieczenia z kodu 0510 na kod 0590 z inną podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, taka deklaracja została złożona dopiero 28 grudnia 2022 roku. Wynikało to z tego, że pierwszą deklarację którą J. W. jako księgowa obsługująca odwołującego, złożyła najpierw wyrejestrowując odwołującego z ubezpieczeń i zgłaszając go do ubezpieczeń społecznych złożyła w listopadzie 2022 roku, jednak bez zgłoszenia go do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Spostrzegając swój błąd w dniu 28 grudnia 2022 roku dokonała ponownego wyrejestrowania i zgłoszenia tym razem prawidłowo odwołującego do m.in. ubezpieczenia chorobowego dobrowolnego z kodu tytułu 0590. Nie ma jednak możliwości aby doszło do objęcia odwołującego ubezpieczeniami społecznymi, w tym dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od 1 września 2022 roku. Wniosek ZUS ZUA na formularzu zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych był złożony po 7 dniowym terminie do jego złożenia czyli do 7 września 2022 roku. Nie wynikało to z błędnego pouczenia odwołującego lub J. W. przez ZUS co do obowiązków ubezpieczonego, ale z błędów Biura (...) , które najpierw nie złożyło wniosku datowanego na 6 września 2022 roku tego dnia, ale złożyło go później bo 21 listopada 2022 roku lecz bez zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego, a po wtóre prawidłowe zgłoszenie odwołującego ZUS ZUA do ubezpieczeń społecznych tym dobrowolnego chorobowego złożyła 28 grudnia 2022 roku. Konieczność pouczenia o prawach i obowiązkach spoczywa co prawda na organie rentowym jako podmiocie publicznoprawnym, ale nie powoduje każdorazowo, w przypadku każdego płatnika konieczności aby udzielać takich pouczeń kiedy płatnik jest obsługiwany przez profesjonalny podmiot księgowy. Brak jest okoliczności przemawiających za niezawinionym niedopełnieniem obowiązków rejestracyjnych w świetle art. 14 ust. 1 i 1a ustawy systemowej po stronie odwołującego, ponieważ niedochowanie należytego obowiązku zgłoszeniowego wynikało z działania po stronie Biura (...) , a nie z powodu działania organu rentowego. W toku postępowania nie zostały wykazane żadne okoliczności które usprawiedliwiałyby to, że złożono deklaracje z opóźnieniem. Dodatkowo należy wskazać, że biuro jako podmiot profesjonalny miał (lub co najmniej powinien mieć) wiedzę i obowiązek znać przepisy ustawy systemowej, które określały terminy w jakich należy składać deklaracje ubezpieczeniowe, czy to wyrejestrowujące z ubezpieczeń czy zgłoszeniowe, a także jak je wypełniać. Odwołujący powierzył podmiotowi profesjonalnemu prowadzenie jego spraw związanych z ZUS. Odwołujący został objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym dopiero od dnia 28 grudnia 2022 roku, zaś data powstania niezdolności do pracy (data początku okresu zasiłku chorobowego rozpatrywanego w tej sprawie) to 6 marca 2023 roku, wobec czego w dacie powstania niezdolności do pracy nie miał jeszcze wymaganego odpowiedniego okresu wyczekiwania w rozumieniu ubezpieczenia chorobowego. Brak takiego okresu osoby ubezpieczonej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w dacie powstania niezdolności do pracy skutkuje oddaleniem odwołania w całości. O powyższym orzeczono jak w sentencji wyroku oddalając odwołanie jako bezzasadne.