Sad powszechny, III RC 344/23

Sygn. akt III RC 344/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2024 r. Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący sędzia Marek Szcześniak Protokolant sekr. sądowy Ewa Redzik Po rozpoznaniu w dniu 27 września 2024r. w Toruniu, na rozprawie sprawy z powództwa J. T. przeciwko mał. R. T. działającej przez matkę P. T. o obniżenie alimentów I. powództwo oddala; II. nie obciąża J. T. obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz mał. R. T. . Sygn. akt III RC 344/23 UZASADNIENIE J. T. w dniu 26 kwietnia 2023 r. wniósł pozew przeciwko małoletniej R. T. działającej przez matkę P. T. domagając się obniżenia alimentów na rzecz małoletniej z kwoty 1.100 zł miesięcznie do kwoty 500 zł miesięcznie poczynając od dnia 15 kwietnia 2023 r., oraz wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd Okręgowy (...) wyrokiem z dnia 15 grudnia 2020 r. rozwiązał małżeństwo rodziców małoletniej przez rozwód. W wyroku tym ustalono kontakty ojca z córką i zasądzono od powoda na rzecz małoletniej alimenty w kwocie po 1.100 zł miesięcznie. Małoletnia pozostaje pod opieką ojca 11 lub 12 dni w ciągu miesiąca. Przez 6 dni w miesiącu małoletnia uczęszcza do przedszkola w miejscu zamieszkania ojca, który z tego tytułu uiszcza opłatę w wysokości 300 zł miesięcznie. Gdy małoletnia przebywa u ojca, to on ponosi wszelkie koszty jej utrzymania. Koszty utrzymania małoletniej R. T. ponoszone przez oboje rodziców są zbliżone. Matka małoletniej prowadzi działalność gospodarczą i jej dochody są wysokie. W aktualnej sytuacji wysokość zasądzonych alimentów jest znacznie zawyżona. Ojciec małoletniej w 2020r. ze swojej działalności gospodarczej uzyskiwał dochód w wysokości ok. 7.230 zł netto miesięcznie. W 2022r. jego dochód z działalności gospodarczej wynosił ok. 7.875 zł miesięcznie. (k. 3-73) W odpowiedzi na pozew P. T. , działając w imieniu małoletniej pozwanej R. T. , wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu podnosząc m.in., iż sytuacja finansowa powoda nie uległa zmianie. Małoletnia w okresie sprawowania opieki nad nią przez ojca, najwięcej czasu spędza pod opieką dziadków. Podano, że powód rozwija swoje przedsiębiorstwo, czego dowodem jest podjęcie współpracy z Urzędem Gminy C. . Dochody matki dziecka wynoszą ok. 3.100-3.500 zł miesięcznie. Dodatkowo otrzymuje połowę świadczenia 500+, bowiem powód zabiera jego drugą część. Wbrew twierdzeniom powoda, małoletnia uczęszcza do jednego przedszkola, za które jej matka uiszcza opłatę w wysokości 800 zł miesięcznie. (k. 84-100) S ą d u s t a l i ł c o n a s t ę p u j e Sąd Okręgowy (...) wyrokiem z dnia 15.12.2020r. w sprawie (...) – który uprawomocnił się w dniu 23.12.2020r. – rozwiązał małżeństwo P. T. i J. T. . W wyroku rozwodowym zasądził do J. T. alimenty na rzecz mał. R. T. w kwocie po 1.100 zł miesięcznie, płatne do dnia 15-tego każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat. Ustalono również, że J. T. będzie miał kontakty z małoletnią naprzemiennie od czwartku od godz. 18:00 do niedzieli godz. 18:00 i od środy godz. 18:00 do piątku godz. 18:00, począwszy od pierwszego tygodnia po uprawomocnieniu się wyroku, a ponadto w pierwszy dzień (...) 2020 r. od godz. 11:00 do godz. 18:00. Wówczas małoletnia R. miała (...) . Małoletnia pozostawała pod opieką opiekunki, która otrzymywała 15 zł za godzinę opieki, tj. łącznie ok. 1.800 zł miesięcznie. Na środki higieniczne dla małoletniej jej matka wydawała ok. 160 zł miesięcznie, a na wyżywienie ok. 1.000 zł miesięcznie. P. T. wówczas prowadziła własną działalność i zarabiała ok. 2.000-3.000 zł miesięcznie. Pomagali jej finansowo rodzice opłacając m.in. mieszkanie oraz kredyt w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Na jej utrzymaniu pozostawało jeszcze drugie dziecko w wieku (...) Otrzymywała świadczenie 500+ na dwoje dzieci J. T. pracował wówczas i prowadził własną działalność gospodarczą. Spłacał kredyt zaciągnięty na zakup lokalu usługowego w wysokości 4.700 zł miesięcznie. Z tytułu wynajmu lokali usługowych otrzymywał kwotę 1.200 zł przez cały rok oraz 1.500 zł miesięcznie przez 6 miesięcy w roku. Ojciec małoletniej w 2020r. ze swojej działalności gospodarczej uzyskiwał dochód w wysokości ok. 7.230 zł netto miesięcznie. (dowód: akta sprawy (...) Sądu Okręgowego w (...) zeznania J. T. k.164-165v.) Obecnie małoletnia R. ma (...) . Uczęszcza do przedszkola, za które opłata wynosi ok. 722 zł miesięcznie. Chodzi na zajęcia dodatkowe tańca i (...) oraz tzw. (...) . Opłata za przedszkole wraz z zajęciami dodatkowymi wynosi ok. 900 zł. Matka małoletniej opłaca ubezpieczenie córki w kwocie 100 zł rocznie oraz kupuje podręczniki za 200 zł. Małoletnia pozostaje pod opieką (...) . Wizyta kosztuje 350 zł. Na zakup leków od (...) matka małoletniej wydaje ok. 50 zł. Na zalecone przez lekarza suplementy P. T. wydaje ok. 200 zł miesięcznie. Małoletnia w ferie 2024r. na prośbę swojej matki spędziła u ojca 2 tygodnie. Następne 2 tygodnie małoletnia spędziła pod opieką matki. Obecnie małoletnia spędza około po połowie czasu u każdego z rodziców. W czasie gdy małoletnia spotyka się z ojcem, to zdarza się że wówczas pozostaje pod opieką swoich dziadków ojczystych. P. T. nadal prowadzi własną działalność gospodarczą. Jej średni dochód w 2024r. wynosi ok. 4.500 zł netto miesięcznie. W 2023r. zysk z jej działalności gospodarczej wynosił również ok. 4.500 zł netto miesięcznie. Na utrzymaniu, oprócz małoletniej, posiada syna K. C. który ma (...) Dla syna przyznane są od ojca K. alimenty w kwocie po 400 zł miesięcznie, które wypłacane są przez Fundusz Alimentacyjny i obecna wysokość wypłacanych alimentów to 290 zł miesięcznie. Wraz z dziećmi mieszka w mieszkaniu stanowiącym własność jej rodziców. Opłaty wynoszą ok. 1.000 zł miesięcznie. Czasem opłaty te uiszczają jej rodzice. Korzysta z samochodu P. (...) wziętego w leasing. Rata leasingu wynosi 1.800 zł miesięcznie. Nie posiada oszczędności. Otrzymuje świadczenie 800+ na rzecz syna oraz połowę tego świadczenia, tj. 400 zł, na rzecz małoletniej R. . (okoliczności bezsporne k.87-100,135-138) (dowód: zeznania P. T. k.165v.-166) J. T. nadal prowadzi własną działalność gospodarczą zajmując się handlem stalą. W 2024 r. jego zysk za okres styczeń-wrzesień wyniósł ok. 50.000 zł, tj. przeciętnie ok. 5.550 zł netto miesięcznie. W 2023r. zysk z jego firmy wyniósł ok. 60.000-70.000 zł, tj. przeciętnie ok. 5.000-5.830 zł netto miesięcznie. Pozostaje w związku nieformalnym z P. W. , z którą wspólnie zamieszkuje w domu jednorodzinnym stanowiącym jego własność. Opłaty za dom obejmują: prąd 5.000 zł rocznie, podatek od nieruchomości 1.000 zł rocznie i woda 1.200 zł rocznie. Ojciec małoletniej jest również właścicielem działki, na której prowadzi swoją działalność gospodarczą. Korzysta z samochodu L. (...) rocznik (...) wziętego w leasing. Miesięczna rata leasingu wynosi 2.200 zł. Obecnie J. T. na rachunku firmowym posiada ok. 42.600 zł. Środki te służą powodowi do wykonywania działalność gospodarczej. W 2021 r. powód sprzedał lokal użytkowy w T. przy ul. (...) za kwotę 520.000 zł. Z ceny sprzedaży kwotę 360.000 zł przeznaczył na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup tego lokalu, kwotę 15.000 zł przekazał matce małoletniej zgodnie z ustaleniami dotyczącymi podziału majątku wspólnego, a kwotę 17.000 zł przeznaczył na zapłatę podatku. Z ceny sprzedaży pozostało ok. 100.000 zł, które ojciec małoletniej częściowo zainwestował w firmę a częściowo przeznaczył na płacenie alimentów dla córki i ponoszenie innych kosztów utrzymania córki. W 2021r. sprzedał także nieruchomość, którą posiadał w miejscowości C. , za kwotę 175.000 zł. Pieniądze zainwestował w rozwój firmy, m.in. wybudował (...) , zakupił wyposażenie oraz (...) . W 2022 r. powód sprzedał swój dom w M. za kwotę 674.000 zł Pieniądze te przeznaczył na budowę nowego domu. Oprócz małoletniej R. T. nie ma innych dzieci na utrzymaniu. Ojciec małoletniej spłaca raty zaciągnięte na zakup lodówki, zmywarki i piekarnika w kwocie łącznej po 1.168 zł miesięcznie. J. T. utrzymuje regularne kontakty z małoletnią. Spędza z nią więcej czasu niż zostało przewidziane w wyroku Sądu Okręgowego (...) Ponosi koszty związane z przywożeniem i odwożeniem córki w wysokości ok. 400-500 zł miesięcznie. Pobiera połowę świadczenia 800+ na rzecz małoletniej, tj. 400 zł miesięcznie. (okoliczności bezsporne k.13-73,119-126,141) (dowód: zeznania J. T. k.164-166) S ą d z w a ż y ł c o n a s t ę p u j e Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań stron procesu, które uznano za wiarygodne, gdyż były spójne, logiczne, nie zawierały sprzeczności i znalazły potwierdzenie, w odpowiednim zakresie, w stosownych dokumentach urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające z art. 245 kodeksu postępowania cywilnego – a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone wynikające z art. 244 kpc – nie zostały podważone. Na mocy z art. 230 kpc uznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pozwie i innych pismach procesowych, oraz przytoczone w ramach informacyjnego wysłuchania, a którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym zgromadzonym w sprawie. W ocenie Sądu Rejonowego od chwili uprawomocnienia się wyroku w poprzedniej sprawie o alimenty nie doszło do istotnej zmiany stosunków, o której mowa w art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego , przez którą rozumieć należy zmianę przesłanek wymienionych w art. 133 § 1 i art. 135 kro określających wysokość alimentów. Zgodnie z powołanymi przepisami kwota alimentów należnych dziecku, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie a nie posiada majątku przynoszącego dochód, zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości każdego z rodziców, albowiem obowiązek alimentacyjny spoczywa w odpowiednich częściach na obojgu rodzicach, stosownie do ich aktualnych możliwości finansowych. Oznacza to, że ojciec małoletniej powinien ponosić odpowiednią część wszystkich wydatków związanych z jej utrzymaniem w postaci: zakupu wyżywienia, ubioru, kosztów przedszkola, części opłat eksploatacyjnych za mieszkanie w którym przebywa, zakupu leków oraz innych wydatków niezbędnych do jej prawidłowego rozwoju i wychowania. Stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uchwale z dnia 9 listopada 1994r., sygn. akt IIICZP 138/94, podstawą obliczenia wysokości alimentów jest dochód netto (a nie brutto) zobowiązanego (OSNC Nr 3/1995, poz. 43, glosy aprobujące: T. S. OSP Nr 9/1995, poz. 194, oraz Z. K. „Monitor Prawniczy” Nr (...) , str. 113). Analiza materiału procesowego zgromadzonego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że w zakresie możliwości zarobkowych i majątkowych ojca małoletniej znajduje się dalsze płacenie alimentów w kwocie po 1.100 zł miesięcznie. J. T. w momencie orzekania alimentów w sprawie o rozwód prowadził własną działalność gospodarczą z której w 2020r. uzyskiwał dochód w wysokości ok. 7.230 zł netto miesięcznie. Obecnie nadal prowadzi działalność gospodarczą. Jego dochody w 2024r. wynoszą ok. 5.550 zł netto miesięcznie, a w 2023r. wynosiły przeciętnie ok. 5.000-5.830 zł netto miesięcznie. W okresie od orzeczenia rozwodu do chwili obecnej sprzedał on (...) za łączną kwotę 1.369.000 zł. Spłaca jedynie kredyt zaciągnięty na zakup sprzętów AGD w wysokości ok. 1.200 zł miesięcznie. Ojciec małoletniej pobiera również połowę świadczenia 800+, tj. kwotę 400 zł miesięcznie na rzecz małoletniej R. . Zakres usprawiedliwionych potrzeb małoletniej wyznaczony jest m.in. jej wiekiem: obecnie małoletnia R. liczy (...) Do usprawiedliwionych wydatków na utrzymanie małoletniej zaliczyć należy wydatki na jej wyżywienie, zakup odzieży, opłatę za przedszkole, wypoczynek wakacyjny i rozrywki, itp. Ponadto małoletnia bierze udział w odpłatnych zajęciach dodatkowych. Obowiązek zapłaty alimentów wyprzedza inne zobowiązania dotyczące np. kredytów czy pożyczek i ojciec małoletniej ma obowiązek podzielić się z dzieckiem swoimi dochodami. W rezultacie należało stwierdzić, że płacenie alimentów w kwocie 1.100 zł miesięcznie dla małoletniej córki znajduje się w zakresie możliwości finansowych ojca małoletniej, który obecnie uzyskuje dochód w wysokości ok. 5.550 zł netto miesięcznie – natomiast pozostałe wydatki na utrzymanie dziecka powinny być finansowane przez matkę małoletniej jako drugiego z rodziców. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 138 kro , oddalono powództwo jako niezasadne, orzekając jak w punkcie I sentencji. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2012 r., III CZ 17/12 (LEX nr 1164739) stwierdzono, że „hipoteza przepisu art. 102 kpc , odwołująca się do występowania "wypadków szczególnie uzasadnionych", pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nie obciążania jej kosztami procesu.” Ojciec małoletniej utrzymuje z małoletnią kontakty ponosząc w tym czasie koszty jej utrzymania, a ponadto był on przeświadczony o zasadności swojego powództwa. Z tych względów, na podstawie art. 102 kpc , nie obciążono powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz strony pozwanej, orzekając jak w punkcie II sentencji.