Sad powszechny, IV U 42/14

Sygn. akt IV U 42/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 maja 2014 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Natalia Lipińska Protokolant: stażysta Monika Barwacz po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania S. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 21 listopada 2013 roku nr (...) w sprawie S. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o rentę socjalną zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującej się S. Ł. prawo do renty socjalnej od 20 września 2013 roku do 31 października 2014 roku. Sygn. akt IV U 42/14 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 23 maja 2014 r. Decyzją z dnia 21 listopada 2013 r., nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. , na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 ze zm.), odmówił S. Ł. przyznania prawa do renty socjalnej. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że ubezpieczona nie spełnia warunku całkowitej niezdolności do pracy określonej w/w przepisem, co jest niezbędną przesłanką dochodzenia prawa do renty socjalnej, bowiem orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 15 listopada 2013 r. została uznana co prawda za osobę całkowicie niezdolną do pracy od 7 marca 2013 r. do 31 października 2014 r., ze wskazaniem jednak, że całkowita niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej- przed ukończeniem 25 roku życia albo w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Odwołanie od tej decyzji wniosła S. Ł. , domagając się jej zmiany i przyznania prawa do renty socjalnej. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że leczenie psychiatryczne ambulatoryjne podjęła w 2008 r. z powodu objawów psychotycznych, a zatem w trakcie nauki w szkole policealnej. W ocenie odwołującej, jej choroba, schizofrenia paranoidalna, miała jednak swój początek wcześniej, tj. przed ukończeniem 18 roku życia. Ostre objawy choroby psychicznej, które wymagały interwencji lekarza, narastały bowiem u niej stopniowo, a symptomy tego schorzenia, które czyni ją osobą całkowicie niezdolną do pracy, ujawniły się już w trakcie nauki w Liceum Ogólnokształcącym, co związane było ze stresem, w szczególności przed maturą. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że roszczenie S. Ł. o przyznanie renty socjalnej jest w świetle orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 15 listopada 2013 r. bezzasadne- stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej , bowiem odwołująca nie spełnia przesłanek określonych w/w przepisem, z kolei odwołanie nie wnosi żadnych nowych okoliczności, które miałyby wpływ na zmianę tego orzeczenia. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że S. Ł. , urodzona (...) r., w dniu 28 kwietnia 2008 r. ukończyła V Liceum Ogólnokształcące w T. . Od 8 października 2008 r. do 19 czerwca 2009 r. była uczniem Policealnej Szkoły Zawodowej (...) o specjalności przedstawiciel handlowy, a następnie w trybie zaocznym w tej samej szkole ukończyła naukę na kierunku marketing i reklama, co miało miejsce w dniu 27 czerwca 2010 r. W 2010 r. odbyła staż pracowniczy. W dniu 20 września 2013 r. ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o przyznanie jej prawa do renty socjalnej. Zaskarżoną decyzją z dnia 21 listopada 2013 r. ZUS Oddział w T. odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do tego świadczenia, ponieważ orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 15 listopada 2013 r. ubezpieczona została uznana co prawda za osobę całkowicie niezdolną do pracy od 7 marca 2013 r. do 31 października 2014 r., ze wskazaniem jednak, że całkowita niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej- przed ukończeniem 25 roku życia albo w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Ubezpieczona legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 21 czerwca 2013 r. zaliczającym ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z powodu schorzenia oznaczonego symbolem: „02-P” na okres do 30 czerwca 2016 r. ze wskazaniem, że niepełnosprawność istnieje od 2008 r. (okoliczności bezsporne) Nadto Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy: Lekarz Orzecznik ZUS w opinii lekarskiej z dnia 25 października 2013 r. stwierdził u wnioskodawczyni: - schizofrenię paranoidalną. W konsekwencji, uznał, że ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy na okres od 7 marca 2013 r. do 31 października 2014 r., ze wskazaniem, że całkowita niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej- przed ukończeniem 25 roku życia albo w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Na skutek sprzeciwu, sprawa skierowana została do Komisji Lekarskiej ZUS, która w opinii lekarskiej z dnia 15 listopada 2013 r. podtrzymała stanowisko wyrażone przez Lekarza Orzecznika. Orzeczenie to legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. dowód: - orzeczenie Lekarza Orzecznika z dnia 25.10.2013 r.- k. 39v tom I akt ZUS, - orzeczenie Komisji Lekarskiej z dnia 15.11.2013 r.- k. 40 tom I akt ZUS, W celu ustalenia, czy odwołująca jest całkowicie niezdolna do pracy oraz kiedy powstała u niej ewentualna całkowita niezdolność do pracy, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza sądowego: lek. med. E. N. - specjalisty psychiatry. W pisemnej opinii z dnia 25 marca 2014 r. biegły psychiatra zdiagnozował u odwołującej: - schizofrenię paranoidalną. W oparciu o przeprowadzone badanie oraz wyniki badań specjalistycznych uznał, że odwołująca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy od 7 marca 2013 r. do 31 października 2014 r., a niezdolność ta pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym w trakcie nauki w szkole (do 19 czerwca 2009 r.). W uzasadnieniu opinii podał, że pierwsze objawy psychotyczne wystąpiły u opiniowanej w grudniu 2008 r., a więc w trakcie nauki w szkole policealnej. Spowodowało to podjęcie leczenia psychiatrycznego w trybie ambulatoryjnym, co miało miejsce w dniu 23 grudnia 2008 r., z rozpoznaniem ostrych zaburzeń psychotycznych. Włączono wówczas odwołującej leczenie lekiem przeciwpsychotycznym ( F. ), po którym nastąpiła poprawa stanu zdrowia. Następnie występowały u badanej objawy depresji popsychotycznej, a w 2011 r. nastąpił nawrót zaburzeń psychotycznych, wymagający hospitalizacji. Od 7 marca 2013 r. do 29 kwietnia 2013 r. odwołująca była hospitalizowana w oddziale psychiatrycznym z rozpoznaniem schizofrenii paranoidalnej (zaburzenia treści i toku myślenia, omamy słuchowe). Jak wynika z zaświadczenia lekarskiego z dnia 10 grudnia 2013 r., opiniowana była leczona w poradni zdrowia psychicznego od 2008 r. z powodu zaburzeń psychotycznych, następnie depresji popsychotycznej, aktualnie zaś, po pobycie w szpitalu psychiatrycznym, z powodu schizofrenii paranoidalnej. W trakcie obecnego badania psychiatrycznego, wnioskodawczyni nie ujawnia objawów wytwórczych. Stwierdza się natomiast u niej objawy rozpadu struktury osobowości, autyzm, brak wglądu w objawy chorobowe oraz nasilone objawy polekowe (między innymi drżenie ciała). Z wywiadu od ojca wynika, że w funkcjonowaniu opiniowanej zaznacza się niska aktywność, wycofanie i tendencja do izolacji, natomiast z opisu funkcjonowania w środowiskowym Domu Samopomocy, że występują u w/w „niemoc w samodzielnym funkcjonowaniu”, „bierność w kontaktach” oraz „zaburzenia zachowania i emocji”. dowód: - opinia sądowo- lekarska z dnia 25.03.2014 r.- k. 21-23, Sąd podzielił wnioski wynikające z opinii biegłego psychiatry, uznając, że opinia ta sporządzona została w sposób rzetelny, po osobistym badaniu ubezpieczonej oraz bardzo szczegółowej i wszechstronnej analizie dokumentacji zgromadzonej w aktach rentowych, przy czym biegły legitymował się fachową wiedzą oraz odpowiednim doświadczeniem zawodowym. W ocenie Sądu, dokonana przez biegłego diagnoza schorzenia występującego u wnioskodawczyni jest prawidłowa, zaś wnioski wynikające z opinii korespondują ze zgromadzoną dokumentacją medyczną oraz bazują na wynikach przeprowadzonego badania, co czyni opinię wewnętrznie spójną, logiczną i kompletną. Opinia w sposób jednoznaczny i przejrzysty obrazuje stan zdrowia odwołującej i w oparciu o aktualne wskazania wiedzy medycznej kategorycznie rozstrzygają kwestię wpływu stwierdzonego u niej schorzenia na zdolność do pracy. Z tych też powodów, Sąd w pełni podzielił wnioski wynikające z opinii biegłego psychiatry odnośnie całkowitej okresowej niezdolności do pracy, która pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym w trakcie nauki w szkole. Żadna ze stron opinii tej nie kwestionowała. Uwzględniając powyższe, na podstawie tej właśnie opinii, ocenionej pozytywnie, zgodnie z kryteriami zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Pozostałe okoliczności sprawy Sąd uznał za bezsporne, gdyż nie były w żaden sposób kwestionowane przez strony, zaś dokumenty przedstawione na ich stwierdzenie nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności. Sąd Okręgowy rozważył, co następuje: Odwołanie od decyzji ZUS Oddział w T. z dnia 21 listopada 2013 r., w świetle ustalonego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa, zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 982), renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: 1) przed ukończeniem 18 roku życia; 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej- przed ukończeniem 25 roku życia; 3) w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Z kolei ustęp 2 tego artykułu statuuje, iż osobie, która spełnia warunki określone w ust. 1, przysługuje: - renta socjalna stała- jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała; - renta socjalna okresowa- jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa. Jak stanowi art. 5 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej , ustalenie całkowitej niezdolności do pracy dokonywane jest na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), w myśl zaś art. 15 pkt 1, wymienione w nim przepisy tej ustawy, w tym art. 12-14, art. 107 i art. 118 ust. 1-5 , w sprawach nieuregulowanych w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej , stosuje się odpowiednio. Zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest natomiast osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy ( ust. 2 ). Równocześnie, stosownie do treści art. 13 ust. 1 powołanej ustawy, przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania tej zdolności uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia, jak również możność wykonywania dotychczasowej pracy, względnie możliwość przekwalifikowania zawodowego. W myśl ust. 2, trwałą niezdolność do pracy orzeka się, jeżeli według wiedzy medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy. Jak wynika z wydanej w niniejszej sprawie opinii biegłego psychiatry, odwołująca z uwagi na rozpoznane u niej schorzenie w postaci schizofrenii paranoidalnej, jest osobą całkowicie niezdolną do pracy od 7 marca 2013 r. do 31 października 2014 r., a niezdolność ta pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym w trakcie nauki w szkole. W przypadku osoby ubiegającej się o rentę socjalną istotne jest zatem to, aby schorzenie lub schorzenia, które obecnie stanowią przyczynę naruszenia sprawności organizmu powodującego całkowitą niezdolność do pracy wnioskodawcy, powstały w okresach wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy z 2003 r. o rencie socjalnej, nawet jeśli dotychczas nie były one przesłanką orzekania o tej niezdolności (por. wyrok SN z dnia 28 lutego 2012 r., I UK 279/11, LEX nr 1165283). Z wydanej w sprawie opinii wyraźnie wynika, że schorzenie, które czyni obecnie odwołującą osobą całkowicie niezdolną do pracy powstało u niej w trakcie nauki w Policealnej Szkole Zawodowej (...) (do 19 czerwca 2009 r.). Skoro więc zaskarżona przez S. Ł. decyzja ZUS Oddział w T. z dnia 21 listopada 2013 r. nie była zasadna, należało uwzględnić jej odwołanie, przyjmując jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia powołane wyżej przepisy prawa materialnego. Tym samym, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującej prawo do renty socjalnej od 20 września 2013 r., tj. od daty wniosku, mając na uwadze przepis art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, do 31 października 2014 r. SSO Natalia Lipińska