kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Stosownie do treści art.
kc jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3 cytowanego przepisu stanowi natomiast, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. W niniejszej sprawie bezspornym jest , iż pozwana miała przymiot konsumenta. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że zapisy umowy nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty prowizji i składki z tytułu ubezpieczenia na życie nie zostały z pozwaną uzgodnione indywidulanie . Zgodnie z treścią art.
kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W piśmiennictwie wskazuje się , że postanowieniami indywidulanie uzgodnionymi będą tylko takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez konsumenta. Dla oceny umowy stron w kontekście nieważności postanowień umowy istotne jest również porównanie wartości świadczenia , które ze względu na wysokość ustalonej prowizji ( kosztów dodatkowych) kredytodawca zamierzał uzyskać ze świadczeniem , jakie pozwana otrzymała w wyniku jej zawarcia . Po szczegółowym przeanalizowaniu poszczególnych postanowień umownych Sąd doszedł do przekonania, że klauzule umowne dotyczące obowiązku zapłaty prowizji i składki z tytułu ubezpieczenia w łącznej kwocie 4 229,46 zł stanowią klauzule abuzywne. Przede wszystkim Sąd nie znalazł żadnych przesłanek wskazujących na to, że umowa została indywidulanie uzgodniona. Umowa została bowiem zawarta na standardowym formularzu, jakim powód posługuje się w ramach działalności bankowej. Nadto, stosownie do art. 385
W szczególności wniosek o częściowej bezskuteczności postanowień uznanych za abuzywne nie wypływa z art.
Przepis ten przewiduje jedynie, że jeżeli postanowienia umowy zgodnie z §1 nie wiążą konsumenta , strony są związane umową w pozostałym zakresie . Prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wyeliminowania całej klauzuli , a nie ograniczeniu zakresu jej obowiązywania ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 lipca 2-18 r. VACa 542/17 , wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 1 marca 2019 r., IX Ca 259/19 ) . W konsekwencji stwierdzić należy, iż umowa kredytu gotówkowego wskazana w pozwie jako stosunek prawny wiążący strony jest ważna, natomiast postanowienia umowy w zakresie wysokich kosztów dodatkowych - prowizji i składki z tytułu ubezpieczenia w łącznej kwocie 4 229,46 zł jako nieważne nie są dla strony pozwanej wiążące , a strony związane są umową w pozostałym zakresie. Pozwana nie był zatem zobowiązana do spłaty na rzecz wierzyciela pierwotnego – a wobec przeniesienia uprawnień poprzez cesję wierzytelności aktualnie wobec powoda - kwoty 4 229,46 zł jako dodatkowych opłat (pozaodsetkowych kosztów kredytu). W konsekwencji należy uznać , iż pozwana była zobowiązana do zwrotu wierzycielowi pierwotnemu kwoty udzielonego kredytu w wysokości 13 509,88 zł oraz wskazanych w umowie odsetek. Wskazać należy, iż nie jest możliwe ustalanie przez Sąd wysokości odsetek należnych powodowi , albowiem odsetki liczone przez powoda były od kwoty udzielonego kredytu tj. 16 739,34 zł (łącznie z kredytowanymi przez bank kosztami kredytu w tym prowizją i składką z tytułu ubezpieczenia, która się bankowi nie należała jako wynikająca z niedozwolonych postanowień umownych) . Ani powód ani pozwana nie wskazali , jaką kwotę dotychczas spłaciła pozwana na poczet należności wynikających z umowy wskazanej w pozwie . W tej sytuacji od kwoty dochodzonej pozwem jako dochodzonej tytułem kapitału tj. 16 027,81 zł należało odjąć kwotę nienależnych wierzycielowi pierwotnemu pozaodsetkowych kosztów kredytu (prowizji i składki z tytułu ubezpieczenia) w łącznej kwocie 4 229,35 zł. W konsekwencji pozwana zobowiązana jest do zapłaty na rzecz powoda jako nabywcy wierzytelności kwotę 11 798,35 zł. Wobec powyższego Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 11 798,35 zł , oddalając powództwo w pozostałej części jako nieuzasadnione. Rozstrzygając o żądaniu pozwu co do zasądzenia od dochodzonej przez powoda kwoty odsetek umownych za opóźnienie Sąd miał na względzie, iż zgodnie z treścią art. 481 § 1 kc jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy ( art. 481 §2 kc ). Wysokość odsetek umownych, o których zasądzenie wnosił powód, wynika z umowy pożyczki łączącej wierzyciela pierwotnego i pozwaną i nie przekracza odsetek maksymalnych. W ocenie Sądu wniosek pozwanej o rozłożenia na raty zasądzonego świadczenia nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 320 kpc w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. Przyjmuje się, że okoliczności, które uzasadniają wyjątkowość danej sytuacji mogą wynikać z szeroko rozumianego stanu majątkowego i rodzinnego pozwanego, kiedy natychmiastowe wykonanie wyroku byłoby rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Dotyczy to w szczególności sytuacji , jeżeli ze względu na stan majątkowy, zdrowotny, rodzinny i in. niezwłoczne spełnienie świadczenia lub jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe, bardzo utrudnione lub narażałoby pozwanego albo jego bliskich na niepowetowaną szkodę. Stosując przepis art. 320 kpc , sąd powinien rozważyć wszystkie okoliczności danej sprawy, zarówno dotyczące pozwanego, jak i powoda. W niniejszej sprawie pozwana wnosząc o rozłożenie na raty wskazała na swoją trudną sytuację majątkową. Pozwana ma na utrzymaniu 11- miesięcznego syna, nie pracuje , otrzymuje 1000 zł zasiłku macierzyńskiego (do lipca 2025 r. ) i świadczenie 800 zł. Pozwana zamieszkuje w (...) w K. , nie posiada własnego mieszkania, samochodu , ani oszczędności. Pozwana deklarowała możliwość spłaty zadłużenia wobec powoda w wysokości 100-200 zł miesięcznie. Sytuacja majątkowa i rodzinna pozwanej nie uzasadnia rozłożenia zasądzonego na rzecz powoda świadczenia na raty. Deklarowana przez pozwaną spłata zasądzonego świadczenia zajęła by od 5 do 10 lat , co godziłoby w uzasadniony interes wierzyciela uzyskania zaspokojenia w rozsądnym termin. Ponadto pozwana otrzymuje zasiłek macierzyński jedynie do końca lipca 2025 r., co czyni wątpliwym możliwość spłaty rat w deklarowanej przez pozwaną wysokości . Powyższe czyni rozłożenie na raty zasądzonego świadczenia niecelowym i nierokującym zaspokojenia roszczenia powoda w rozsądnym terminie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc , stosunkowo jej rozdzielając . Na koszty powoda składały się : opłata od pozwu w kwocie 1115 zł, koszty zastępstwa procesowego 3 600 zł , opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł , łącznie koszty powoda wyniosły 4 732 zł . Powód wygrał proces w 52,91 % , wobec czego pozwana jest zobowiązaną do zwrotu powodowi kwoty 2 503,70 zł tytułem zwrotu części poniesionych przez niego kosztów procesu. Stosownie do treści art. 98 § 1 1 kpc od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jednocześnie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku powoda o zasądzenie dodatkowo kosztów zastępstwa procesowego w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie III CZP 48/23 w sprawie wszczętej powództwem wytoczonym zgodnie z art. 505 37 § 2 zdanie pierwsze KPC sąd orzeka o kosztach zastępstwa procesowego z uwzględnieniem jednej opłaty, którą określa według stawek za czynności radcy prawnego lub adwokata, właściwych ze względu na wartość i przedmiot sprawy oraz rodzaj postępowania. O zwrocie powodowi kwoty 421 zł tytułem nadpłaconej opłaty od pozwu Sąd orzekł na podstawie art. 84 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. ZARZĄDZENIE 1. (...) ; 2. (...) , 3. (...) . K. , 7 lipca 2025 r.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.