Sad powszechny, VIII U 202/14

Sygn. akt VIII U 202/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Szmajduch Protokolant: Katarzyna Stefańczyk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. w Gliwicach sprawy E. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury górniczej na skutek odwołania E. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 17 stycznia 2014 r. nr (...) 5 (...) oddala odwołanie. (-) SSO Mariola Szmajduch Sygn. akt VIII U 202/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 17 stycznia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił E. W. prawa do emerytury górniczej podnosząc, że ubezpieczony udowodnił jedynie 23 lata, 6 miesięcy i 11 dni okresów pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą zamiast wymaganych co najmniej 25 lat takiej pracy w tym jedynie 16 lat, 10 miesięcy i 26 dni pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst – Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227, ze zm.), wobec czego nie spełnił przesłanek uprawniających do tego świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury górniczej wskazując, że posiada wymagany okres pracy górniczej, do której w jego ocenie należy zaliczyć również, nie uwzględnione przez organ rentowy, okresy pobierania przez niego zasiłku chorobowego. W uzasadnieniu podkreślił, że ZUS nie wskazał podstawy prawnej niezaliczenia do pracy górniczej okresów nieskładkowych. Podał, że pracę górniczą wykonywał w okresie od 16 czerwca 1981r. do 30 kwietnia 1990r. w KWK (...) , od 4 maja 2004r. do 31 marca 2007r. w (...) i od 11 kwietnia 2007r. do nadal w (...) . Dodatkowo na rozprawie w dniu 25 marca 2014r. oświadczył, że nie kwestionuje uwzględnionych w tych okresach ilości dniówek w wymiarze półtorakrotnym. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, iż odwołujący nie udowodnił 25 - letniego okresu pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony E. W. urodzony w dniu (...) , w dniu 11 grudnia 2013 r. złożył wniosek o emeryturę górniczą. Na podstawie znajdujących się w aktach emerytalnych ubezpieczonego zaświadczeń zakładów pracy i świadectw pracy organ rentowy uznał za udowodnione 23lata, 6miesięcy i 11 dni pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą, w tym 16 lat, 10 miesięcy i 26 dni okresów pracy górniczej liczonej pojedynczo i 3.507 dniówek półtorakrotnych , której to liczby odwołujący nie kwestionował. Do okresu pracy górniczej nie zaliczono ubezpieczonemu okresu nieskładkowego w wymiarze 11 miesięcy 28 dni . Odwołujący E. W. od dnia 16 czerwca 1981r. do 31 stycznia 1982r. był zatrudniony w KWK (...) jako robotnik magazynowy na powierzchni, a od 4 stycznia 1982r. do 30 kwietnia 1990r., jako młodszy górnik pz., górnik pz. i górnik rabunkarz pz. Następnie w okresie od 4 maja 2004r. do 31 marca 2007r. w (...) Sp. z o.o. w G. pracował jako górnik pz. i wykonywał pracę w przodkach kopalń (...) , M. i K. . Od 11 kwietnia 2007r. do nadal pracuje w (...) Sp. z o.o. w G. jako górnik pz. i wykonuje pracę w kopalniach (...) i S. – M. . Powyższy stan faktyczny jest w zasadzie bezsporny i wynika wprost z akt emerytalnych ubezpieczonego, dołączonych do akt niniejszej sprawy. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego, E. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 50a, ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) ukończył 55 lat życia; 2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1; 3) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl ust 2 tego przepisu wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat. Za pracę górniczą uważa się, zgodnie z art. 50c ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zatrudnienie: 1) pod ziemią w kopalniach węgla, rud, kruszców, surowców ogniotrwałych, glin szlachetnych, kaolinów, magnezytów, gipsu, anhydrytu, soli kamiennej i potasowej, fosforytów oraz barytu; 2) pod ziemią i przy głębieniu szybów w przedsiębiorstwach budowy kopalń określonych w pkt 1 oraz pod ziemią w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących dla tych kopalń roboty górnicze lub przy budowie szybów; 3) pod ziemią w przedsiębiorstwach montażowych, przedsiębiorstwach maszyn górniczych, zakładach naprawczych i innych podmiotach wykonujących dla kopalń określonych w pkt 1 podziemne roboty budowlano-montażowe, roboty przy naprawie maszyn i wdrażaniu nowych urządzeń; pracownikom zatrudnionym w tych przedsiębiorstwach, zakładach i innych podmiotach uznaje się za pracę górniczą te miesiące zatrudnienia, w których co najmniej połowę dniówek roboczych przepracowali pod ziemią; 4) na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, a także w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa; 5) pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu kopalń, przedsiębiorstw i innych podmiotów określonych w pkt 1-3, a także w kopalniach siarki i węgla brunatnego oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach, o których mowa w pkt 4, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa i ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego; 6) w charakterze członków drużyn ratowniczych kopalń określonych w pkt 1 i 4, mechaników sprzętu ratowniczego tych drużyn oraz w charakterze ratowników zawodowych w stacjach ratownictwa górniczego; 7) na stanowiskach maszynistów wyciągowych na szybach oraz na stanowiskach sygnalistów na nadszybiach szybów w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w pkt 1 i 2; 8) na stanowiskach pracy pod ziemią w nieczynnych kopalniach wymienionych w pkt 1; 9) na stanowiskach instruktorów zawodu w górniczych polach szkoleniowych pod ziemią oraz w kopalniach siarki i węgla brunatnego. Zaś za pracę równorzędną z pracą górniczą uważa się, zgodnie z ust. 2, powołanego wyżej przepisu, zatrudnienie na stanowiskach wymagających kwalifikacji inżyniera lub technika w zakresie górnictwa w urzędach górniczych, jeżeli zatrudnienie jest związane z wykonywaniem czynności inspekcyjno-technicznych w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w ust. 1 pkt 1-4, pod warunkiem uprzedniego przepracowania w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w ust. 1 pkt 1-4 co najmniej 10 lat pod ziemią, na odkrywce w kopalniach siarki lub węgla brunatnego, a także w kopalniach otworowych siarki albo na stanowiskach dozoru lub kierownictwa ruchu; a także zatrudnienie przy innych pracach, nie dłuższe niż 5 lat, do których pracownicy wykonujący prace określone w ust. 1 i w pkt 1 i 2 przeszli w związku z likwidacją kopalni, zakładu górniczego, przedsiębiorstwa lub innego podmiotu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie, czy do okresów pracy górniczej uwzględnionych przez organ rentowy, należy doliczyć również okresy pobierania przez odwołującego zasiłku chorobowego, ponieważ z art. 50b ustawy emerytalnej wynika, iż przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej uwzględnia się okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą, będące okresami składkowymi lub nieskładkowymi w rozumieniu ustawy, z tym że okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą uwzględnia się, jeżeli praca ta wykonywana była co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy. Należy podkreślić, że w poprzednim stanie prawnym, obowiązującym do 31 grudnia 2006r. art. 35 ustawy w stażu uprawniającym do emerytury górniczej wskazywał trzy okresy: okresy pracy górniczej, okresy pracy równorzędnej z pracą górniczą oraz okresy zaliczane do pracy górniczej. Po jego uchyleniu, art. 50b wymienia jedynie okresy pracy górniczej oraz okresy pracy równorzędnej z pracą górniczą. Wspomniana zmiana legislacyjna, przy zachowaniu dotychczasowego rozumienia pojęć "okresy pracy górniczej" i "okresy pracy równorzędnej z pracą górniczą", w sposób wyraźny wskazuje na zaostrzenie wymagań prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a, poprzez nieuwzględnianie w stażu emerytalnym dotychczasowych okresów uważanych za "okresy zaliczalne do pracy górniczej". Z kolei w myśl obowiązującego do 31 grudnia 2006r art. 38 ustawy, za okresy zaliczalne do pracy górniczej uważa się okresy wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 4-8, ust. 2 pkt 2, 3, 5-8 oraz w art. 7 pkt 1-7, 9 i 12 , z tym że przez zatrudnienie, o którym mowa w tych przepisach, uważa się pracę górniczą oraz pracę równorzędną z pracą górniczą określone w art. 36 ust. 1 lub ust. 3 , wykonywane co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy. Na gruncie tych przepisów nie było wątpliwości, że wszystkie wymienione w tym przepisie okresy - jako "zaliczalne do pracy górniczej" - nie były "okresami pracy górniczej" ani "okresami równorzędnymi z pracą górniczą" w rozumieniu art. 35 . Nie były nimi więc przypadające od 15 listopada 1991r. okresy pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podstawie przepisów Kodeksu pracy , zasiłków z ubezpieczenia społecznego: chorobowego lub opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego ( art. 7 pkt 1 pkt a-c ). Stanowisko takie zajął również Sąd Najwyższy, który w wyroku z dnia 21 lutego 2012r. I UK 286/11 ( LEX nr 1169898) wskazał, że do okresu uprawniającego do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) nie wlicza się przypadających od 15 listopada 1991r. okresów pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconych na podstawie przepisów Kodeksu pracy , zasiłków chorobowego lub opiekuńczego oraz świadczenia rehabilitacyjnego, przypadających w okresie zatrudnienia uznawanego za pracę górniczą. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie zwraca uwagę na nieprecyzyjny zapis art. 50b, który przewiduje ,że przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej uwzględnia się okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą, będące okresami składkowymi lub nieskładkowymi zamiast stwierdzać, że chodzi w nim tylko o okresy składkowe w rozumieniu ustawy. W tym zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2012r. I UK 373/11 (LEX nr 1215128), zgodnie z którym aktualne wyeliminowanie okresów zaliczalnych do pracy górniczej (w rozumieniu art. 38 u.e.r.f.u.s.) wymaga doprecyzowania treści art. 50b u.e.r.f.u.s. poprzez stwierdzenie, że chodzi w nim o okresy składkowe w rozumieniu ustawy, czego ustawodawca nie uczynił. Nie oznacza to jednak, że okresy pracy górniczej to także dawne okresy nieskładkowe - zaliczalne do pracy górniczej, wymienione w art. 7 pkt 1 pkt a-c. W niniejszej sprawie ubezpieczony E. W. nie kwestionował okresów pracy zaliczonych mu przez organ rentowy do pracy górniczej, ani ilości dniówek liczonych w wymiarze półtorakrotnym, a jednie nie zgadzał się na wyłączenie okresów zwolnień lekarskich. Jednak, co zostało powyżej wykazane, okresów tych nie można uwzględnić przy obliczaniu okresu pracy górniczej, łącznie z okresami pracy równorzędnej z pracą górniczą. Sąd Okręgowy rozważył wszelkie okoliczności sprawy i ocenił, że materiał dowodowy nie dostarczył podstaw do uznania, że ubezpieczony udowodnił okres pracy górniczej, łącznie z okresami pracy równorzędnej z pracą górniczą w wymiarze co najmniej 25 lat. Tym samym ubezpieczony nie spełniła przesłanek przyznania mu prawa do emerytury górniczej w myśl przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. (-) SSO Mariola Szmajduch