Sad powszechny, I Ns 460/18

(1)i H. P. o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt I Ns 438/05 zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 14.10.2005r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr (...) położonej w B. z wniosku A. P.

(1)przy uczestnictwie S. P. , T. R. , J. Z.

(1), W. D. , J. C.

(1), J. Z.

(2), A. B.

(1), W. B. , A. B.

(1), W. M.

(1), W. M.

(2), K. G.

(1), T. D. , S. D. , J. D.

(1), K. C. , F. J. , J. J.

(1), J. P.

(2), C. G. , W. G.

(1), K. D. , F. W. , J. C.

(2), W. C. , J. C.

(3), W. K. , H. K.

(1), H. D.

(1), J. N. , M. B.

(1), M. W. , M. C. , Z. G. , H. C. , M. A. , M. B.

(2), B. M. , H. D.

(2), H. U. , K. G.

(2), J. R. , H. C. , T. K. , A. S.

(1), Z. S. , J. D.

(2), B. S. , R. T. , A. G. , J. S. , G. G.

(1), E. C. , C. A. , A. J. , M. D. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego postanawia: I. w z n o w i ć postępowanie w sprawie sygn. akt I Ns 438/05 zakończone postanowieniem Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 14.10.2005r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr (...) położonej w B. , II. u c h y l i ć postanowienie Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 14.10.2005r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr (...) położonej w B. , III. o d d a l i ć wniosek A. P.

(1)w części obejmującej żądanie stwierdzenia, że S. C. s. W. i J. z dniem 4 listopada 1971r. jako posiadacz samoistny działki ewidencyjnej nr (...) położonej w B. , stał się z mocy prawa, w trybie uwłaszczenia nieruchomości rolnych, właścicielem ww działki, IV. z a s ą d z i ć od wnioskodawczyni A. P.

(1)na rzecz skarżących J. P.

(1)i H. P. niepodzielnie kwotę 137 zł (słownie: sto trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt I Ns 460/18 UZASADNIENIE postanowienia Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 20 listopada 2019 r. H. P. i J. P.

(1)wnieśli skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I Ns 438/05 z wniosku A. P.

(1)o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego w części (dalej postępowanie o uwłaszczenie), które zostało prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia 14.10.2005r. Skarga dotyczyła działki ewid. nr (...) , położonej w B. . Jako podstawę wznowienia skarżący wskazali art. 401 pkt 2 k.p.c. , tj. pozbawienie ich możliwości działania w sprawie, pomimo że przysługiwał im przymiot osób zainteresowanych, jako następców prawnych współwłaściciela jednej z nieruchomości, będącej przedmiotem wniosku w pierwotnym postępowaniu. W związku z powyższym domagali się oddalenia wniosku A. P.

(1)o uwłaszczenie przedm. działki ewid. nr (...) . Odnośnie terminu do wniesienia skargi skarżący wskazali, że został on zachowany, gdyż o fakcie nabycia przez wnioskodawczynię własności dz. ewid. nr (...) dowiedzieli się w styczniu 2015 r. w trakcie konsultacji prawnych z profesjonalnym pełnomocnikiem. Skarżący podnieśli, że działka ewid. nr (...) , która była przedmiotem nieformalnej umowy sprzedaży z 1994 roku zawartej pomiędzy skarżącymi a poprzednią właścicielką, od kilkudziesięciu lat znajdowała się w samoistnym posiadaniu A. P.

(2). Nadto, skarżący pozostają następcami prawnymi A. P.

(3)na podstawie testamentu notarialnego z dnia 27.05.1995r. Skarżący nie kwestionowali wniosku A. P.

(1)w postępowaniu o uwłaszczenie w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na skargę wnioskodawczyni A. P.

(1)wniosła o jej odrzucenie z uwagi na upływ ustawowego terminu do jej wniesienia, a w razie uznania, że skarga została wniesiona w terminie wniosła o jej oddalenie. Wskazała, iż cała jej rodzina, a także okoliczni mieszkańcy miejscowości B. wiedzieli o postępowaniu o uwłaszczenie. Pierwotny wniosek został złożony m.in. ze względów podatkowych, ponieważ ostatecznie to skarżący mieli nabyć przedmiotową nieruchomość w drodze darowizny od wnioskodawczyni. Uczestnik S. P. – mąż wnioskodawczyni A. P.

(1)wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi. W odpowiedzi na skargę podzielił w całości argumenty wnioskodawczyni. Uczestnicy: C. A. , H. D.

(2), J. C.

(3), W. C. , J. C.

(2), M. D. , H. D.

(1), F. J. , J. J.

(1), H. M. , J. N. , A. J. , J. P.

(2), J. Z.

(2), F. W. oświadczyli, że nie mają żadnych wiadomości w sprawie, skargę pozostawili do uznania Sądu (k. 223). Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Przedmiot postępowania stanowi działka ewid. nr (...) , położona w B. , zabudowana budynkiem mieszkalnym położonym przy ul. (...) pod nr (...) , objęta Księgą Wieczystą nr (...) tut. Sądu. dowód: wydruk z systemu przeglądania Ksiąg Wieczystych kw nr (...) (k.12-20) Przedmiotowa działka ewid. nr (...) od lat 40-tych znajdowała się w samoistnym posiadaniu A. i F. P. ( L. ), którym tę nieruchomość podarowała za opiekę, ciotka A. M. T. – P. końcem lat 40-tych, kiedy się pobrali. Z A. i F. P. ( L. ) w przedmiotowym domu mieszkała ich przybrana córka M. W. , którą wychowywali. Tak było do 1985 roku, kiedy to M. W. nabyła dom w R. i wraz z A. P.

(3)( L. ) wyprowadziły się tam. F. P. ( L. ) mieszkał na przedmiotowej działce do 1988 roku, kiedy to również przeprowadził się do R. , do córki i żony, i gdzie zmarł w 1989 roku. Od wyprowadzki F. P. ( L. ) w domu na spornej działce nikt nie mieszkał. S. C. ( C. ) był ojczymem uczestnika S. P. – męża wnioskodawczyni A. P.

(1), jej przybranym teściem. S. C. ( C. ) mieszkał wraz z wnioskodawczynią i jej mężem na nieruchomości położonej za przedmiotową działką. Działka nigdy nie była sprzedana S. C. ( C. ), nigdy też nie mieszkał on, ani nie użytkował przedmiotowej nieruchomości. Zmarł w dniu 30 czerwca 1989 r. W 1994 roku została zawarta nieformalna umowa sprzedaży pomiędzy skarżącymi a A. P.

(3)( L. ), której przedmiotem było przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości za cenę 100 milionów złotych, zapłaconą w dwóch ratach: 55 milionów od wnioskodawczyni w chwili zawarcia umowy oraz 45 milionów od skarżących w 1996 roku. Po zawarciu umowy skarżący przystąpili do remontu zakupionego domu nr (...) , jego rozbudowy, a następnie zamieszkali na przedmiotowej nieruchomości w 1998r. Część ceny uiszczona przez A. P.

(1)pochodziła ze środków uzyskanych z tytułu sprzedaży rodzicom H. i B. małżeństwu B. innej działki położonej w B. . dowód : odpis skrócony aktu zgonu S. C. (k.2 I Ns 849/04), umowa kupna-sprzedaży (k.10,137), zeznania świadka S. M. (k.140-141, 325-326), zeznania świadka M. M.

(1)(k. 194-195), zeznania świadka M. G. (k.143-144), zeznania świadka A. S.

(2)(k. 141-142), częściowo zeznania świadka J. P.

(3)(k.144-146), częściowo zeznania świadka C. P. (k.146-147), zeznania H. K.

(2)(k.147-148), zeznania świadka M. M.

(2)(k. 148), częściowo zeznania świadka E. F. (k. 148-149), częściowo zeznania świadka D. P. (k. 149-150), zeznania świadka A. P.

(4)(k. 326-327), zeznania świadka H. S. (k.327), zeznania świadka M. J. (k.327-328), zeznania świadka T. P. (k.328), zeznania uczestniczki M. W. (k.328-329), zeznania świadka H. F. (k.344), zeznania uczestnika S. P. (k.397-398), częściowo zeznania uczestniczki M. C. (k.398-399), zeznania skarżącej H. P. (k.399-400) A. P.

(3)( L. ) zmarła w dniu 14 listopada 1998r. Jej następcami prawnymi są skarżący J. P.

(1)i H. P. , powołani przez wymienioną do dziedziczenia testamentem notarialnym. dowód: odpis skrócony aktu zgonu (k.86), wypis z aktu notarialnego Rep. A nr (...) (k.11) Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2005r. A. P.

(1)- zgodnie z postanowieniem tut. Sądu z dnia 19 stycznia 2005r. wydanym w sprawie o sygn. akt I Ns 849/04 następca prawny S. C. ( C. ), wniosła o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości, stanowiącej m.in. przedmiotową działkę ewid. nr (...) , przez posiadacza samoistnego S. C. ( C. ). Nabycie własności przez S. C. ( C. ) przez uwłaszczenie m.in. przedmiotowej działki zostało stwierdzone postanowieniem tut. Sądu z dnia 14 października 2005r. w sprawie o sygn. akt I Ns 438/05. W postanowieniu jako uczestnicy ujawnieni zostali: S. P. , J. P.

(4), H. D.

(1), J. Z.

(1), M. K. , S. D. , A. B.

(2), W. D. , M. B.

(1), J. C. , J. Z.

(2), B. G. , M. W. , F. W. , S. G. , W. G.

(2), M. C. , J. C.

(2), S. C. , T. C. , Z. G. , T. C. , W. C. , J. C.

(3), J. S. oraz G. G.

(2). dowód : postanowienie SR w Zakopanem z dnia 19.01.2005r., I Ns 849/04 (k. 28 I Ns 849/04) wniosek o stwierdzenie nabycia własności z 30.06.2005r. (k. 1 akt I Ns 438/05), postanowienie SR w Zakopanem z dnia 14.10.2005r., I Ns 438/05 (k. 34 akt I Ns 438/05) Spór dotyczący przedmiotowej działki rozpoczął się w 2015 roku, kiedy to skarżący dowiedzieli się od adwokata udzielającego im porady prawnej o zakończonym postępowaniu o uwłaszczenie. Wnioskodawczyni składała skarżącym oferty umowy darowizny spornego gruntu, z zastrzeżeniem ustanowienia służebności przejazdu po przedmiotowej nieruchomości. Skarżący nie przyjęli oferty. dowód : zeznania skarżącej H. P. (k.399-400) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów, jak również zeznania świadków i uczestników postępowania. W pierwszej kolejności okolicznością wymagającą wyjaśnienia było ustalenie, czy skarżący zostali pozbawieni możliwości działania w sprawie o sygn. akt I Ns 438/05 oraz czy zachowali termin wymagany do wystąpienia ze niniejszą skargą. W tym zakresie Sąd uwzględnił, iż skarżący nie byli uczestnikami wznawianego postępowania w sprawie sygn. akt I Ns 438/05. Sąd dał również wiarę skarżącej H. P. , która zeznała, iż o postępowaniu o uwłaszczenie dowiedziała się dopiero podczas zasięgania porady prawnej w styczniu 2015 roku, kiedy to adw. (...) poinformował ją i jej męża – skarżącego J. P.

(1), że przedmiotowa działka ewid. nr (...) została uwłaszczona w 2005r. na S. C. ( C. ). Fakt ten znalazł potwierdzenie w zeznaniach uczestnika S. P. , który zeznał, iż spór zaczął się od czasu powzięcia wiadomości przez skarżących o uwłaszczeniu. Wskutek powyższego należało wznowić postępowanie w sprawie sygn. akt I Ns 438/05 oraz dokonać ponownej analizy sprawy z uwzględnieniem nowych okoliczności podnoszonych przez uczestników, którzy we wznawianym postępowaniu pozbawieni byli możliwości działania. Kluczowym zagadnieniem był stan posiadania przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr (...) na dzień 4 listopada 1971 roku. Zeznania świadków i uczestników, na podstawie których ustalono ten fakt, były zgodne co do zawarcia nieformalnej umowy sprzedaży w 1994 roku. Część zeznających wskazywało jednak na interpretację umowy, zgodnie z którą była ona jedynie sfinalizowaniem transakcji zawartej wcześniej pomiędzy S. C. ( C. ) a A. P.

(3)( L. ). Sąd nie dał wiary zeznaniom: J. P.

(3), C. P. , E. F. , D. P. w zakresie, w jakim wskazywali oni na zawarcie umowy sprzedaży przez S. C. ( C. ). W sprawie nie doszukano się żadnych innych obiektywnych okoliczności mogących to potwierdzać, a ww osoby wskazujące na ten fakt są dziećmi wnioskodawczyni, która następnie nabyła prawo własności przedmiotowej nieruchomości, jako następczyni prawna S. C. ( C. ). Sąd nie dał również wiary zeznaniom uczestniczki M. C. , która także twierdziła, że przedmiotową nieruchomość kupił od A. P.

(3)( L. ) S. C. ( C. ). Zeznania uczestniczki M. C. są sprzeczne z zeznaniami stanowiącymi podstawę dokonanych ustaleń, są również nielogiczne, albowiem uczestniczka M. C. twierdziła, że S. C. ( C. ) kupił przedmiotową nieruchomość z matką skarżącej H. P. dla skarżących, którzy przecież zawarli związek małżeński dopiero w 1994r., kiedy to S. C. ( C. ) nie żył już od 5 lat. Z kolei drugą wersję zdarzeń, według której S. C. ( C. ) nigdy nie rościł sobie prawa własności, nie posiadał, ani nie był zainteresowany kupnem działki ewid. nr (...) wskazywały osoby niemające interesu prawnego w sprawie, dobrze zaznajomione ze stanem faktycznym, w szczególności córka A. P.

(3)( L. ), poprzedniej właścicielki przedmiotowej nieruchomości – M. W. , ale również osoby postronne, a także osoby blisko związane z wnioskodawczynią – jej mąż – uczestnik S. P. oraz niektóre z jej dzieci – uczestnik A. P.

(4). Taki przebieg wydarzeń potwierdza również fakt niezamieszkiwania w budynku na przedmiotowej nieruchomości po 1988 roku, kiedy to mąż A. P.

(3)( L. ) – F. P. ( L. ) również opuścił budynek na niej posadowiony i zamieszkał w R. . Stan taki utrzymywał się do zawarcia umowy sprzedaży w 1994 roku, co wskazuje na moment zmiany posiadacza przedmiotu postępowania. W sytuacji konfliktu pomiędzy wnioskodawczynią a skarżącymi powyższe wersje się wykluczały, a Sąd uznał za wiarygodną drugą z przytoczonych. Sąd zważył, co następuje: Zebrany materiał dowodowy wykazał, że postępowanie o sygn. akt I Ns 438/05 wymagało wznowienia z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 401 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 524 § 2 k.p.c. , czyli nieważności postępowania ze względu na pozbawienie strony możności działania w sprawie. W postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem z dnia 14.10.2005r. sygn. akt I Ns 438/05 nie uczestniczyli bowiem skarżący J. P.

(1)i H. P. , będący następcami prawnymi A. P.

(3)( L. ), która była ujawniona jako współwłaścicielka gruntu wchodzącego w skład uwłaszczanej nieruchomości. Wymieniona A. P.

(3)( L. ) i jej mąż F. P. ( L. ) byli również uwidocznienie w ewidencji gruntów, jako władający przedmiotową działką ewid. nr (...) , co wynika z wykazu zmian gruntowych załączonego do wniosku przez A. P.

(1)w sprawie sygn. akt I Ns 438/05 (koperta k. 22 akt sygn. I Ns 438/05). Skarżący H. P. i J. P.

(1)byli także posiadaczami samoistnymi przedmiotowej nieruchomości w chwili wszczęcia postępowania o uwłaszczenie. Zachowany został również trzymiesięczny termin do wystąpienia ze skargą, o którym mowa w art. 407 § 1 k.p.c. Skarżący powzięli bowiem informację o sprawie sygn. akt I Ns 438/05 w styczniu 2015 r. Skarga wniesiona została natomiast 26 marca 2015 r. Z art. 336 k.c. wynika, że posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel. Zakres wznowienia dotyczył działki ewid. nr (...) położonej w B. . Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym S. C. ( C. ), na rzecz, którego stwierdzono nabycie własności nieruchomości z mocy prawa dniem 4.11.1971r. w postępowaniu pierwotnym, nigdy nie posiadał samoistnie przedmiotowej nieruchomości. Od lat 40-tych do dnia zawarcia umowy sprzedaży w 1994 roku samoistnym posiadaczem działki ewid. nr (...) była nieprzerwanie A. P.

(3)( L. ), z mężem F. P. ( L. ) do jego śmierci. Nie sposób więc uznać, by S. C. ( C. ) mógł nabyć z mocy prawa własność nieruchomości obejmującej działkę ewid. nr (...) . Skarga okazała się więc zasadna, a postanowienie tut. Sądu z dnia 14 października 2005 r. w części dotyczącej działki ewid. nr (...) należało uchylić i w tym samym zakresie wniosek A. P.

(1)oddalić. O kosztach orzeczono po myśli art. 520 § 3 k.p.c. z uwagi na sprzeczność interesów wnioskodawczyni i skarżących.