Sad powszechny, I AGa 237/24

(1)o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt IX GC 1145/23

1. oddala apelację;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Sygn. akt I AGa 237/24 UZASADNIENIE Uwzględniając w całości powództwo, Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt IX GC 1145/23, zasądził od pozwanego B. B.

(1)na rzecz powoda J. K. kwotę 76.796,52 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz koszty postępowania w kwocie 90.257 zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Pozwany w apelacji zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego zmianę przez oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Ponadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Pozwany zarzucił naruszenie art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. , w związku z art. 227 k.p.c. , art. 233 § 1 k.p.c. oraz dopuszczenie się błędu w ustaleniach faktycznych, prowadzących do błędnego uznania, że umowa cesji nie ma znaczenia w relacjach pomiędzy stronami i to pozwany, a nie inwestor ma wykonać zobowiązanie pieniężne wobec powoda. Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd drugiej instancji przyjął ustalenia Sądu pierwszej instancji za własne, z tym zastrzeżeniem, że pozwany nie wykazał, aby trójstronna umowa z dnia 2 marca 2023 r. została podpisana przez przedstawiciela (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w C. , zwanej dalej Spółką . Sąd Apelacyjny podzielił ocenę prawną dokonaną przez Sąd Okręgowy, z tym zastrzeżeniem, że pozwany nie mógł powołać się na postanowienia trójstronnej umowy z dnia 2 marca 2023 r., z uwagi na niewykazanie zawarcia tej umowy przez Spółkę. A gdyby nawet umowa taka została zawarta - czego jednak w procesie nie wykazano - to pozwany nie mógł powołać na zwolnienie go z długu, ponieważ nie wykazał, że zostały spełnione umowne warunki przewidziane dla zwolnienia go z długu. Na etapie postępowania apelacyjnego pozwany B. B.

(1)nie kwestionował już faktu powstania po stronie powoda J. K. wierzytelności wobec pozwanego, na skutek spełnienia przez powoda świadczeń wynikających z umowy mieszanej dnia 2 września 2022 r., nr (...) (k. 15-19), polegającej na wynajęciu przez powoda rusztowań typu (...) , ich montażu i demontażu. Wysokość wierzytelności pieniężnej wobec pozwanego w nieuregulowanym zakresie została ujawniona w dołączonych do pozwu fakturach VAT i wezwaniach do zapłaty. Pozwany skoncentrował się w apelacji na wykazaniu, że został zwolniony z długu na skutek przejęcia długu przez Spółkę na podstawie trójstronnej umowy, zawartej w dniu 2 marca 2023 r. (k. 63-65) i spłaceniu zadłużenia przez Spółkę. Rozpoznanie zasadności zarzutów apelacji, w tym oddalenia wniosków dowodowych zgłoszonych w sprzeciwie od nakazu zapłaty, było uzależnione od stwierdzenia, czy umowa taka w ogóle została zawarta, a jeśli tak, to od analizy treści tej umowy i sprawdzenia, czy jej warunki zostały spełnione przez pozwanego. W pierwszej kolejności należało zauważyć, że przedłożona przez pozwanego nieuwierzytelniona kopia umowy cesji wierzytelności z dnia 2 marca 2023 r. (k. 63-65) nie zawiera podpisu przedstawiciela Spółki, a w szczególności wymienionego w treści umowy prezesa Zarządu Spółki B. C. , co wskazuje na to, że umowa trójstronna nie została zawarta ze Spółką. Niepodpisanie umowy przez przedstawiciela Spółki oznacza, że nie doszło do zmiany dłużnika, która to zmiana w świetle art. 519 § 2 k.c. mogłaby nastąpić jedynie na skutek zawarcia umowy pomiędzy wierzycielem J. K. , a osobą trzecią (Spółką) za zgodą dłużnika ( B. B. ) bądź na skutek zawarcia umowy pomiędzy dłużnikiem, a osoba trzecią za zgodą wierzyciela. Zgodnie z art. 522 k.c. , umowa o przejęciu długu powinna być pod nieważnością zawarta na piśmie. W świetle art. 73 § 1 i 2 k.c. , brak podpisu przedstawiciela Spółki pod tekstem umowy jest równoznaczne z nieważnością umowy o przejęciu długu. Prowadzenie postepowania dowodowego ze świadków i przesłuchania stron na okoliczność zawarcia takiej umowy było w tej sytuacji niedopuszczalne. Gdyby nawet przyjąć hipotetyczne założenie, że pozwany dysponował ułomnym egzemplarzem umowy, która, zgodnie z § 5 ust. 5 miała zostać sporządzona w trzech egzemplarzach, a chociażby jeden z nich został podpisany przez wszystkie strony umowy, w tym przez prezesa zarządu Spółki, to należałoby poddać umowę analizie prawnej pod kątem zawartych w niej warunków. Z postanowień tej trójstronnej umowy z 2 marca 2023 r. wynikałoby wówczas, że:  B. B.

(1)przysługiwały w stosunku do Spółki wierzytelności pieniężne z tytułu wynagrodzenia za wykonywanie umowy z dnia 21 lipca 2022 r. o roboty budowlane;  J. K. i B. B.

(1)przyznali, że łączy ich umowa z dnia 2 września 2022 r., nr (...) oraz, że B. B. posiada z tego tytułu zobowiązanie pieniężne, opisane w pięciu fakturach, które zostały dołączone do pozwu;  w § 2 umowy B. B. oświadczył, że przelewa na J. K. wierzytelności przysługujące oraz mające mu przysługiwać w przyszłości wobec Spółki, a wynikające z umowy z dnia 21 lipca 2022 r. o roboty budowlane, a to w celu zaspokojenia wierzytelności J. K. wobec B. B. z tytułu umowy z dnia 2 września 2022 r. bezpośrednio przez Spółkę;  Spółka wyraziła zgodę na przelew i dokonanie płatności bezpośrednio na rachunek J. K. pod następującymi warunkami:

1. a)otrzymania kopii faktur,
2. b)prośby B. B. lub J. K. o dokonanie bezpośredniej płatności na rzecz J. K. ,
3. c)wykonania przez B. B. :  do dnia 10 marca 2023 r. ( czyli w ciągu 8 dni od zawarcia umowy trójstronnej) etapu robót budowalnych, co w świetle umowy z dnia 21 lipca 2022 r. o roboty budowlane upoważniłoby B. B. do wystawienia faktury VAT, a powstała wierzytelność posłużyłaby zaspokojeniu wierzytelności J. K. ,  do dnia 30 marca 2023 r. B. B. zrealizuje całość prac budowlanych, co w świetle umowy z dnia 21 lipca 2022 r. o roboty budowlane upoważniłoby B. B. do wystawienia faktury VAT, a powstała wierzytelność posłużyłaby zaspokojeniu wierzytelności J. K. ; J. K. oświadczył, że jeżeli zostanie zaspokojony przez Spółkę, to nie będzie dochodził żadnych roszczeń z tytułu umowy z 22 września 2022 r. Treść hipotetycznej umowy z 2 marca 2023 r. wyraźnie wskazywała na to, że na jej podstawie nie nastąpiło bezwarunkowe zwolnienie pozwanego ze zobowiązania względem powoda. Zwolnienie to mogło nastąpić jedynie w przypadku zrealizowania warunków wymienionych w umowie. Jeżeli pozwany twierdziłby i zamierzał wykazać, że warunki te zostały spełnione, to powinien był przedstawić Sądowi Okręgowemu dowody na wykonanie przez siebie umowy z dnia 21 lipca 2022 r. o roboty budowlane, kopie faktur VAT wystawionych w stosunku do Spółki, kopię swojego pisma do Spółki, zawierającego prośbę o przelanie kwot opisanych w tych fakturach na rachunek powoda. Zamiast przedstawienia tych twierdzeń i dowodów pozwany ograniczył się do podania w sprzeciwie od nakazu zapłaty, że nie otrzymał wynagrodzenia od Spółki, a z trójstronnego porozumienia, tj. z umowy z dnia 2 marca 2023 r., miało wynikać, że to Spółka miała spłacić i spłaciła wierzytelność powoda wobec pozwanego. W tej sytuacji Sąd Okręgowy trafnie wskazał, że nawet z twierdzeń samego pozwanego nie wynikało, że doszło do zwolnienia go z długu, a przedstawione przez pozwanego wnioski dowodowe, w tym także wniosek o zażądanie wyciągu z księgi rachunkowej powoda w części dotyczącej jego transakcji ze Spółką, były nieprzydatne bądź niedopuszczalne do rozstrzygnięcia sporu. Nie takie bowiem wnioski dowodowe pozwany powinien był zgłosić w tym procesie. W sytuacji, w której pozwany nie zawarł w swoim stanowisku procesowym kluczowych twierdzeń o wykonaniu wobec Spółki umówionych robót budowlanych, wystawieniu faktury i przesłaniu do Spółki prośby o przelanie kwoty wskazanej w fakturze na rachunek powoda oraz wobec nieprzedłożenia egzemplarza trójstronnej umowy podpisanego przez Spółkę, dowody wskazane w sprzeciwie od nakazu zapłaty nie były przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy. Niewykazanie przez pozwanego, że został zwolniony z długu lub, że dług wobec powoda został spłacony przez niego lub Spółkę, prowadziło do wydania prawidłowego wyroku uwzględniającego w całości powództwo. W okolicznościach sprawy brak jest podstaw do przyjęcia nawet hipotezy, że Spółka spłaciła zobowiązanie pozwanego. Nie było bowiem żadnej przyczyny gospodarczej, która zmuszałaby Spółkę do takiego świadczenia. W tym stanie rzeczy należało oddalić apelacje na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 i § 3 k.p.c. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, w wysokości 75 % stawki minimalnej, wynoszącej 5400 zł.