sygn. akt I C 499/25 UZASADNIENIE P. (...) we W. wniósł pozew przeciwko R. Ł. o zapłatę kwoty 8647,99 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8.01.2025r. do dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym (tj. 11.12.2024r.) do dnia zapłaty. Uzasadniając swoje żądanie powód podał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jego poprzednik prawny udzielił pozwanej pożyczki na podstawie umowy z dnia 23.01.2024 roku, nr (...) , na kwotę 7600 zł, którą to kwotę pozwana otrzymała na wskazany przez siebie rachunek bankowy pozwana, zobowiązując się do spłaty w terminie 30 dni kwoty 8537,54 zł, na którą składały się: kwota 7600 zł, tytułem kapitału, kwota 822,30 zł, tytułem prowizji i kwota 115,24 zł, tytułem odsetek umownych. Pozwana nie wykonała obowiązku spłaty długu, a roszczenie stało się wymagalne w dniu 22.02.2024r., co skutkowało naliczeniem przez wierzyciela pierwotnego odsetek karnym w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie. Powód podał, że wierzyciel pierwotny zbył wierzytelność w dniu 15.05.2024r. na rzecz (...) , który następnie w dniu 25.07.2024r. zbył wierzytelność na rzecz powoda. Podał, że w chwili cesji zadłużenie pozwanej wynosiło 8324,73 zł, na co składały się: kwota 7600 zł, tytułem kapitału, kwota 624,36 zł, tytułem odsetek karnych, i kwota 100,37 zł, tytułem prowizji. Wyjaśniając wartość przedmiotu sporu w kwocie 8647,99 zł, powód podał, że składają się na nią kwoty: 7600 zł, tytułem kapitału, 100,37 zł, tytułem prowizji, 947,62 zł, tytułem skapitalizowanych odsetek, w tym 624,36 zł, tytułem odsetek karnych naliczonych przez wierzyciela pierwotnego i cedenta, w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie odpowiednio od niezapłaconej kwoty należności głównej, do dnia cesji na rzecz powoda; 323,26 zł, tytułem odsetek karnych naliczonych przez powoda w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia następnego po dniu cesji na rzecz powoda do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Zakwestionowała roszczenie co do zasady i wysokości. Zarzuciła nieudowodnienie istnienia, wysokości i wymagalności wierzytelności dochodzonej pozwem, stosowanie w umowie pożyczki klauzul niedozwolonych, brak wypowiedzenia umowy; zaprzeczyła, aby pozwana została poinformowana o możliwości restrukturyzacji zadłużenia, aby otrzymała wypowiedzenie umowy, aby zalegała z zapłatą kwoty żądanej w pozwie. W piśmie procesowym z dnia 30.06.2025r. strona powodowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko; dodatkowo przedstawiła listę wpłat pozwanej na rzecz wierzyciela pierwotnego w łącznej kwocie 940,49 zł; podniosła, że ani ona, ani wierzyciel pierwotny nie mają statusu banku ani spółdzielczej kasy oszczędnościowo – kredytowej, zatem przepis art. 75c ustawy z dnia 29.08.1997r. Prawo bankowe , przewidujący obowiązek dochowania szczególnego trybu postępowania przed wypowiedzeniem umowy pożyczki, obejmujący wysłanie do dłużnika wezwania do zapłaty o określonej treści, nie miał tu zastosowania. Zarazem wskazała, że roszczenie jest w całości wymagalne z uwagi na upływ terminu na jaki umowa pożyczki została zawarta. W odpowiedzi na zarzut stosowania w umowie pożyczki klauzul niedozwolonych, strona powodowa podniosła, że wierzycielowi pierwotnemu przysługiwało prawo pobrania prowizji za udzielenie pożyczki, a wysokość prowizji pozostaje w racjonalnych proporcjach do poniesionych kosztów i ryzyka, związanego z przekazaniem kapitału przez wierzyciela pierwotnego. Stan faktyczny: W dniu 23.01.2024r. pozwana zawarła (za pośrednictwem strony internetowej E. .pl ) z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. , za pośrednictwem (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. , umowę pożyczki nr (...) , na podstawie której otrzymała na swój rachunek bankowy kwotę 7600 zł. Tytułem wykonania zobowiązania z w.w. umowy pożyczki, pozwana wpłaciła na rzecz pożyczkodawcy – w dniu 19.02.2024r. kwotę 456,84 zł, w dniu 14.03.2024r. kwotę 483,65 zł (łącznie 940,49 zł). Dowód: Formularz informacyjny (k-20-25); Regulamin promocji „ (...) ” (k-26-27); potwierdzenia przelewu kwoty 7600 zł (k-28) ; Raport z udostępnionych informacji gospodarczych z 5.01.2024r. (k-32); „Oświadczenie” pozwanej z dnia 23.01.2024r. (k-33). (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. zbył wierzytelność w dniu 15.05.2024r. na rzecz (...) , który następnie w dniu 25.07.2024r. zbył wierzytelność na rzecz powoda. W piśmie z dnia 28.11.2024r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 8617,54 zł do dnia 5.12.2024r. Dowód: umowa ramowa cyklicznego przelewu wierzytelności (k-8-15); umowa przelewu wierzytelności (k-16-19); zawiadomienie o cesji wierzytelności z dnia 31.05.2024r. (k-86); Zawiadomienie dłużnika o przelewie wierzytelności (k-83); Informacja o zakupie wierzytelności (k-84); Wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu wierzytelności i ewidencji analitycznej powoda z 8.05.2025r. (k-7); pismo powoda z 28.11.2024r. (k-31). Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części. Podstawę faktyczną pozwu w sprawie niniejszej stanowiła umowa pożyczki zawarta przez pozwaną, jako pożyczkobiorcą, i (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. , poprzednikiem prawnym powoda, który nabył wierzytelność na podstawie umowy cesji. Zgodnie z przepisem art. 353§1 kc , zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno – gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego ( art. 354§1 kc ). Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania ( art. 471 kc ). Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki ( art. 509§1 i 2 kc ). Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużni odpowiedzialności nie ponosi ( art. 481§1 kc ). Zgodnie natomiast z art. 720§1 kc , przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy (…), a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Odpowiedzialność kontraktowa znajduje zastosowanie między wierzycielem i dłużnikiem, którzy są stronami określonego stosunku zobowiązaniowego. Dłużnik nie wykonuje zobowiązania, jeżeli przez swoje zachowanie nie doprowadzi do osiągnięcia przez wierzyciela określonej kontraktem korzyści. Ciężar dowodu istnienia przesłanek odpowiedzialności kontraktowej w świetle art. 6 kc , spoczywa na wierzycielu, jako osobie, która z tychże faktów wywodzi skutki prawne. Musi on zatem udowodnić istnienie ważnego zobowiązania o określonej treści, w stosunku do którego czyni dłużnikowi zarzuty jego naruszenia. Normy procesu cywilnego w przepisie art. 3 kpc nakładają na strony obowiązek składania wyjaśnień, co do okoliczności faktycznych sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a nadto obowiązek przedstawienia dowodów. Sąd jest organem, który dopuszcza i przeprowadza dowody w toczącym się procesie, lecz inicjatywa w tym zakresie niewątpliwie obciąża strony ( art. 3 i 232 kpc ). Z przepisu art. 6 kc wynika ogólna reguła, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W procesie cywilnym strony mają obowiązek twierdzenia i dowodzenia tych wszystkich okoliczności (faktów), które stosownie do art. 227 kpc mogą być przedmiotem dowodu. Zgodnie z art. 232 kpc , strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Zarazem sąd może uznać za ustalone fakty, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów ( art. 231 kpc ). Każda ze stron jest obowiązana do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej dotyczącej faktów. Strona jest przy tym obowiązana wyszczególnić fakty, którym zaprzecza ( art. 210§2 kpc ). Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane ( art. 230 kpc ). W świetle zarzutów pozwanej, pomimo braku dokumentu umowy (który nie został przedłożony przez powoda, podobnie jak wniosek pozwanej o udzielenie pożyczki oraz dowód doręczenia pozwanej dokumentów umowy, w tym formularza informacyjnego), samo zawarcie umowy przez pozwaną i poprzednika powoda uznać należało za niewątpliwie. Potwierdzają to dołączone do pozwu dokumenty, w szczególności potwierdzenie przelewu kwoty 7600 zł, z dnia 23.01.2024r., na rachunek bankowy pozwanej, tytułem wykonania umowy pożyczki nr (...) . Pozwana nie zaprzeczyła faktom zawarcia przedmiotowej umowy, na podstawie której zobowiązała się zwrócić kwotę pożyczki 7600 zł – która w wyniku wykonania umowy przez pożyczkodawcę została przekazana do jej dyspozycji, poprzez przelew na jej rachunek bankowy w dniu 23.01.2024r. Pozwana nie zaprzeczyła jednocześnie, że tytułem wykonania zobowiązania z przedmiotowej umowy pożyczki, wpłaciła na rzecz wierzyciela pierwotnego – w dniu 19.,02.2024r. kwotę 456,84 zł, w dniu 14.,03.2024r. kwotę 483,65 zł, łącznie 940,49 zł. Uznając w okolicznościach sprawy fakty te za przyznane, należało potraktować przedmiotową umowę pożyczki jako ważną w odniesieniu do kwoty pożyczonego kapitału (7600 zł). W konsekwencji na pozwanej spoczywał obowiązek zwrotu pożyczonej kwoty, przy czym wobec braku dołączenia przez powoda dokumentu umowy ( art. 720§2 kc ), brak było możliwości ustalenia szczegółowych uzgodnień stron co do terminu zwrotu, prowizji i odsetek umownych. Zgodnie z art. 359 § 1 kc , odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. Zgodnie zaś z art. 455 kc , jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Przepis art. 723 kc stanowi, że, jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę. Mając na uwadze, że na pozwanej spoczywał obowiązek zwrotu pożyczki w kwocie 7600 zł (art. art. 720§1 kc ) oraz, że dotychczas pozwana spłaciła częściowo swoje zobowiązanie z tego tytułu, tj. w bezspornej kwocie 940,49 zł, zasądzono na rzecz powoda różnicę, tj. kwotę 6659,51 zł, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19.02.2025r., tj. dopiero po doręczeniu pozwu w niniejszej sprawie (doręczenie pozwu w postępowaniu elektronicznym nastąpiło w dniu 18.02.2025r. – k.54). Zgodnie z art. 481§ 1 kc , jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie (§ 2). Powód nie przedstawił dokumentu umowy pożyczki, z której wynikałby obowiązek zapłaty odsetek w wyższej wysokości (odsetek maksymalnych za opóźnienie), jak również, aby termin wymagalności oznaczony był na dzień 22.02.2024r. ( art. 6 kc ); nie przedstawił też dowodu doręczenia pozwanej wezwania do zapłaty, co mogłoby uzasadniać wymagalność roszczenia przed datą doręczenia pozwu ( art. 61§1 kc ). Niezależnie od braku wykazania przez powoda podstaw faktycznych do żądania zasądzenia świadczenia z tytułu prowizji, wobec braku przedstawienia dokumentu umowy pożyczki, z której miałby wynikać obowiązek pozwanej zwrotu kwoty (w jakiejkolwiek wysokości) z tego tytułu ( art. 720§2 w zw. z art. 6 kc ), wskazać należy, niejako na marginesie, że uprawnienie do badania zasadności żądań pozwu w tym zakresie (a jednocześnie uprawnienie do badania ważności postanowień umownych pożyczki) daje przepis art. 58 § kc. Jego celem jest zapobieganie powstawaniu stosunków prawnych o treści niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa lub zasadami współżycia społecznego. Adresatem norm prawnych, przewidujących bezwzględną nieważność czynności prawnej, są w pierwszym rzędzie organy stosujące prawo (sądy oraz organy władzy publicznej), dlatego sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę bezwzględną nieważność czynności prawnej z urzędu, nawet jeśli żadna ze stron postępowania nie powołuje się na nieważność czynności prawnej (por.: wyr. SN z dnia 19.12.1984r., III CRN 183/84, Legalis). Zgodnie ponadto z art. 385
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.