Sad powszechny, V U 1855/12

Sygn. akt : VU 1855/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. w Legnicy sprawy z wniosku A. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o odstąpienie od zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej na skutek odwołania A. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 5 października 2012 roku znak (...) zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 5 października 2012 roku znak (...) w ten sposób, że ustala iż wnioskodawca A. W. nie ma obowiązku zwrotu pobranej renty rodzinnej wraz z dodatkami za okres od 01 maja 2012 roku do 31 sierpnia 2012 roku. Sygn. akt VU 1855/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 05 października 2012r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. zobowiązał ubezpieczonego A. W. do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej za okres od 01 maja 2012r. do 31 sierpnia 2012r. w kwocie 9038,12zł oraz dodatku dla sieroty zupełnej za okres od 01 maja 2012r. do 31 sierpnia 2012r. w kwocie 1471,16zł oraz odsetek za okres od 26 maja 2012r. do 05 października 2012r., tj. do dnia wydania decyzji w kwocie 278,45zł i odsetek od dodatku dla sieroty zupełnej za okres od 26 maja 2012r. do 05 paździenika 2012r., tj. do dnia wydania decyzji w kwocie 45,32zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. W. , wnosząc o jej zmianę poprzez ustalenie, że nie jest zobowiązany do zwrotu pobranego przez niego świadczenia i dodatku dla sieroty zupełnej, bowiem w spornym okresie był uczniem Studium (...) w L. . W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, iż z zaświadczenia Studium (...) w L. z dnie 28 września 2012r. wynika, że wnioskodawca decyzją Rady Pedagogicznej z dnia 23 czerwca 2012r. został niepromowany na semestr programowo wyższy. Ostatni raz był obecny na zajęciach w dniu 01 kwietnia 2012r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 23 listopada 2001r. znak: (...) - (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał rentę rodzinną dla ubezpieczonego A. W. , urodzonego w dniu (...) od dnia 06 listopada 2001r., tj. od dnia śmierci ojca, R. W. . W piśmie z dnia 25 sierpnia 2007r. ZUS poinformował A. W. , o tym, iż w związku z osiągnięciem przez niego pełnoletności, renta rodzinna będzie wypłacana do jego rąk jako osoby uprawnionej. W skierowanych do ubezpieczonego kolejnych decyzjach organ rentowy zamieścił pouczenia, które w punkcie VIII dotyczyły informacji o obowiązkach osób uprawnionych do pobierania renty rodzinnej, tj. obowiązku powiadomienia organu rentowego o „zaprzestaniu uczęszczania do szkoły” po ukończeniu 16 roku życia, a w przypadku kontynuowania nauki w szkole lub na uczelni, o konieczności przedstawienia „zaświadczenia o kontynuowaniu nauki i dacie programowego jej ukończenia”. W decyzji z dnia 17 listopada 2011r. znak: (...) o podjęciu wypłaty renty rodzinnej, ZUS wskazał, że świadczenie przysługuje A. W. do dnia 31 sierpnia 2012r. Dowód: akta ZUS – decyzja z dnia 23 listopada 2001r. o przyznaniu renty rodzinnej j. 13 t. II, informacja o zmianie zasad wypłaty renty rodzinnej z dnia 25 sierpnia 2007r. k. 15-16 t. III, decyzje ZUS dotyczące wznowienia wypłaty renty rodzinnej k. 23-24, 37-38, 69-70 t. III. A. W. , w dniu 31 sierpnia 2011r. został przyjęty do Studium (...) w L. , na kierunek: technik bezpieczeństwa i higieny pracy w systemie zaocznym. Czas trwania nauki w Studium na wskazanym kierunku wynosił 3 semestry (1,5 roku). Zgodnie ze statutem Szkoły, podstawą oceniania i klasyfikowania słuchacza w szkole dla dorosłych w formie zaocznej są egzaminy semestralne przeprowadzane z poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania. W szkole dla dorosłych słuchacz jest promowany po każdym semestrze. Do egzaminu semestralnego dopuszcza się słuchacza, który uzyskał z wymaganych ćwiczeń i prac kontrolnych oceny uznane za pozytywne. W przypadku gdy słuchacz otrzymał ocenę negatywną z pracy kontrolnej, jest obowiązany wykonać, w terminie określonym przez nauczyciela prowadzącego dane zajęcia edukacyjne, drugą pracę kontrolną. Słuchacz, który z przyczyn usprawiedliwionych nie przystąpił do egzaminu semestralnego w wyznaczonym terminie, zdaje ten egzamin w terminie dodatkowym, wyznaczonym przez dyrektora szkoły, poza zakończeniu semestru jesiennego, nie później niż do końca lutego lub po zakończeniu semestr wiosennego nie później niż do dnia 15 września. Decyzję o skreśleniu podejmuje dyrektor szkoły, realizując uchwałę Rady Pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii Rady S. . Powodem podjęcia decyzji o skreśleniu słuchacza jest: naruszenie nietykalności w stosunku do słuchaczy jak i nauczycieli szkoły powodującej trwały uszczerbek na zdrowiu lub zagrożenie życia drugiej osoby, spożywanie alkoholu na terenie szkoły i przebywania na jej terenie w stanie wskazującym na spożycie alkoholu, udowodnione rozprowadzanie narkotyków i innych środków odurzających oraz przebywanie na terenie szkoły pod ich wpływem, udowodnione fałszowanie i niszczenie dokumentacji szkolnej, brak opłaty czesnego za okres co najmniej trzech miesięcy, pomimo dwukrotnego pisemnego upomnienia. Czesne za naukę obowiązywało od drugiego semestru (pierwszy semestr nieodpłatny), w wysokości ok. 120zł, płatne co miesiąc, z góry. W okresie wakacyjnym słuchacz zobowiązany był uiszczać z tego tytułu połowę ceny. A. W. rozpoczął naukę w Studium we wrześniu 2011r. Na zajęcia uczęszczał do kwietnia 2012r. Ubezpieczony opłacił czesne za cały okres nauki, w tym także za okres wakacyjny, tj. do 31 sierpnia 2012r. Nie podszedł do egzaminów i nie zaliczył wszystkich wymaganych przedmiotów. W sprawie wnioskodawcy nie została podjęta uchwała o niepromowaniu go na najbliższy semestr ani o skreśleniu go z listy słuchaczy. We wrześniu 2012r. A. W. otrzymał ze Studium (...) w L. telefonicznie informację, że będzie mógł podejść do zaległych egzaminów w późniejszym terminie. Wnioskodawca jednakże podjął decyzję o zaprzestaniu nauki w Studium i wycofał swoje dokumenty. W tym samym miesiącu podjął naukę w szkole policealnej w G. , na kierunku rachunkowość. Dowód: wyjaśnienia wnioskodawcy 00:05:18-00:14:00, kserokopia protokołu z posiedzenia Rady P. z dnia 23 czerwca 2012r. k. 16-18 akt sprawy; kserokopia statutu szkoły k. 19-24 akt sprawy; akta ZUS t. III - pismo Szkoły z dnia 28 września 2012r. k.

1. Decyzją z dnia 05 października 2012r. (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. zobowiązał ubezpieczonego A. W. do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej oraz dodatku dla sieroty zupełnej za okres od 01 maja 2012r. do 31 sierpnia 2012r. wraz z odsetkami. Dowód: akta ZUS t. III –decyzja ZUS k.
2. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.), dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia. Stosownie do treści art. 138 ust. 1-5 ustawy emerytalnej:
3. Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
4. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.
5. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu.
6. Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata, z zastrzeżeniem ust.
8. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń w związku z osiągnięciem przychodów, o których mowa w art. 104 ust. 1, podlegają zwrotowi za okres nie dłuższy niż 1 rok kalendarzowy poprzedzający rok, w którym wydano decyzję o rozliczeniu świadczenia, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie powiadomiła organ rentowy o osiągnięciu przychodu, w pozostałych zaś przypadkach - za okres nie dłuższy niż 3 lata kalendarzowe poprzedzające rok wydania tej decyzji. Zdaniem ZUS, renta rodzinna pobrana przez A. W. w okresie od 01 maja 2012r. do 31 sierpnia 2012r. jest świadczeniem nienależnym, bowiem ubezpieczony w tym okresie nie pobierał nauki w Studium (...) w L. . Ostatni raz był bowiem na zajęciach w dniu 01 kwietnia 2012r., a uchwałą Rady P. z dnia 23 czerwca 2012r. został niepromowany na semestr programowo wyższy. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego, Sąd nie podzielił stanowiska organu rentowego. Zauważyć bowiem należy, iż „ukończenie nauki w szkole” jest pojęciem szerokim i nie może sprowadzać się do stwierdzenia, że ukończenie nauki w szkole następuje z dniem, w którym uczeń przestał uczęszczać na zajęcia. Pojecie to należy bowiem odnosić do statutu (regulaminu) danej szkoły, który określa w jakich sytuacjach dana osoba posiada status słuchacza (ucznia), a w jakich ten status traci. Jak wynika z dołączonej do akt kserokopii statutu Studium (...) w L. , decyzję o skreśleniu podejmuje dyrektor szkoły realizując uchwałę Rady P. po zasięgnięciu opinii Rady S. (§ 43 statutu Szkoły). Wprawdzie z pisma Studium (...) w L. (k. 90 akt ZUS), wynika, że decyzją Rady P. z dnia 23 czerwca 2012r. A. W. został niepromowany na semestr programowo wyższy, jednakże w rzeczywistości uchwała taka nie została co do wnioskodawcy podjęta. Zauważyć bowiem należy, iż w dołączonym przez Szkołę dokumencie zatytułowanym „Uchwała (...) w sprawie klasyfikowania i promowania słuchaczy Studium (...) w L. ” mowa jest tylko o słuchaczach, którzy uzyskali promocję na semestr programowo wyższy. Rada P. nie zajmowała się natomiast uczniami, którzy takiej promocji nie otrzymali. W szczególności, brak jest decyzji odnośnie niepromowania A. W. czy też jego skreślenia z listy słuchaczy Szkoły. Sam natomiast fakt nieuczęszczania na zajęcia, nie powodował, zgodnie ze statutem Szkoły, niepromowania na wyższy semestr. Nieobecność na zajęcia nie powodowała także skreślenia z listy słuchaczy, na podstawie § 43 statutu. Skoro zatem nie podjęto formalnej decyzji, która, zgodnie ze statutem Szkoły, powodowałaby skreślenie A. W. z listy słuchaczy, jak również sam wnioskodawca nie podjął działań zmierzających do wypisania się ze Szkoły, to stwierdzić należy, iż do końca sierpnia 2012r. posiadał on status słuchacza Studium (...) w L. . Stanowisko to jest tym bardziej uzasadnione jeżeli zważyć, że jeszcze we wrześniu, Szkoła kontaktowała się telefonicznie z wnioskodawcą, informując go o możliwości podejścia do zaległych egzaminów w późniejszym terminie oraz dalszego kontynuowania nauki. Zwrócić także należy uwagę, iż sam wnioskodawca decyzję o zakończeniu nauki w tej Szkole podjął we wrześniu 2012r., co potwierdza chociażby fakt, iż uiszczał na bieżąco czesne za naukę, w tym także za miesiące wakacyjne. Ponadto, po zakończeniu nauki w Studium (...) w L. , podjął naukę w szkole policealnej w G. , którą kontynuuje do dnia dzisiejszego. Mając na względzie przedstawione okoliczności, Sąd zajął stanowisko, że w niniejszej sprawie - brak było przesłanek do uznania, iż pobrana przez ubezpieczonego renta rodzinna oraz dodatek dla sieroty zupełnej za okres od 01 maja 2012r. do 31 sierpnia 2012r. była świadczeniem nienależnym. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 477