Sygn. akt III Nsm 710/20 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 21 grudnia 2020 r. Wnioskodawca Ł. M. , wniósł o zmianę wyroku Sądu Okręgowego w Opolu sygn. I RC 1837/13 w zakresie miejsca zamieszkania małoletniego, poprzez ustalenie, że miejscem zamieszkania małoletniego A. M. będzie każdorazowo miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Ponadto wniósł o udzielenie zabezpieczenia na czas postępowania w sprawie. Uczestniczka postępowania A. W. nie wyraziła zgody, aby przedmiotowa sprawa toczyła się przed polskim sądem. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Małoletni A. J. (2-ga imion) M. ur. (...) w O. pochodzi ze związku małżeńskiego A. W. i Ł. M. , rozwiązanego przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie sygn. I RC 1837/
- Na mocy powołanego orzeczenia wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem A. M. powierzono obojgu rodzicom ustalając, iż miejscem zamieszkania dziecka będzie miejsce zamieszkania matki. Małoletni A. M. mieszkał do 2019 r. w Polsce. We wrześniu 2019 r. A. W. zabrała syna do Niemiec, gdzie mieszka na stałe. Dowód: - wyrok Sądu Okręgowego w Opolu k. 17, - odpis skrócony aktu urodzenia k. 18, - zaświadczenie k. 19, 20, - informacja k. 21-23, - umowa użyczenia k. 24-25 - wywiad kuratora k.
- Prokuratura Rejonowa w Opolu postanowieniem z dnia 8 listopada 2019 r. odmówiła wszczęcia dochodzenia w sprawie o to, że w dniu 02 września 2019 r. w A. A. W. , jako osoba powołana do opieki, uprowadziła i zatrzymuje wbrew woli Ł. M. – małoletniego A. M. – wobec stwierdzenia, iż brak jest znamion czynu zabronionego. Dowód: - postanowienie k.
- Obecnie małoletni A. M. przebywa u swojej matki A. W. w Niemczech. Wnioskodawca i jego partnerka nie mają kontaktu z małoletnim. Jedynie Ł. M. ma możliwość dostępu do zdjęć zamieszczanych przez syna na jednej z platform społecznościowych. Małoletni nie przebywa pod żadnym adresem w Polsce. Rodzice małoletniego pozostają w konflikcie, w który zaangażowany jest również aktualny mąż matki małoletniego. Wnioskodawca kieruje wobec uczestniczki postępowania liczne zastrzeżenia co do zgodności z dobrem dziecka pozostawania małoletniego przy matce. Dowód: - płyta CD k. 27, 47, - wydruk z portalu k. 48-52, - wywiad kuratora k.
- Uczestniczka postępowania A. W. w sądzie w Niemczech złożyła wniosek o odebranie praw rodzicielskich wnioskodawcy. Dowód: - pozew/wniosek w języku niemieckim k. 75-
- Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Wniosek podlegał odrzuceniu. Z art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 wynika, iż w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, jurysdykcję mają sądy państwa członkowskiego, w którym w chwili wniesienia pozwu lub wniosku dziecko ma zwykły pobyt . Ustęp 1 stosuje się z zastrzeżeniem przepisów art. 9, 10 i
- W myśl art. 12 ust. 3 powołanego rozporządzenia, sądy państwa członkowskiego są także właściwe jeżeli dziecko posiada istotne związki z tym państwem członkowskim, zwłaszcza z tego tytułu, że jedna z osób posiadających odpowiedzialność rodzicielską zwykle zamieszkuje w tym państwie członkowskim lub dziecko jest obywatelem tego Państwa Członkowskiego oraz wszystkie strony postępowania sądowego zaakceptowały właściwość sądów wyraźnie lub w inny bezsprzeczny sposób, w chwili wniesienia powództwa i leży to w najlepszym interesie dziecka. Zgodnie z treścią art. 1099 § 1 i § 2 k.p.c. brak jurysdykcji krajowej sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Brak jurysdykcji krajowej stanowi przyczynę nieważności postępowania. Przechodząc na grunt przedmiotowego postępowania w pierwszej kolejności należy podnieść, iż miejscem zamieszkania małoletniego A. M. jest miejsce zamieszkania matki A. W. , co wynika z wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. I RC 1837/
- Bezsporne jest, że matka małoletniego zamieszkuje na stałe w Niemczech. Z motywu 12 rozporządzenia Nr 2201/2003 wynika, iż podstawa jurysdykcji przewidziana w art. 12 ust. 3 tego rozporządzenia stanowi wyjątek od kryterium bliskości , zgodnie z którym w dotyczących dziecka sprawach z zakresu odpowiedzialności rodzicielskiej jurysdykcja powinna należeć w pierwszej kolejności do sądów państw członkowskich zwykłego pobytu dziecka , czego wyraz stanowi art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia. Wyjątek ten ma na celu przyznanie pewnej autonomii stronom postępowań dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej. Trybunał podkreślił, że w związku z tym wymóg dotyczący jednoznacznego uznania jurysdykcji sądu, przed którym wszczęto postępowanie, przez wszystkie strony postępowania należy interpretować ściśle (wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie G. , C-215/15, pkt 41). Zgodnie z art. 12 ust. 3 lit. b) powołanego rozporządzenia, powstanie jurysdykcji sądu w oparciu o ten przepis wymaga „uznania jej wyraźnie lub w inny jednoznaczny sposób” . W wyroku L (C-656/13, pkt 56) Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że ten przepis wymaga ustalenia, że istnieje wyraźna, a przynajmniej jednoznaczna zgoda wszystkich stron postępowania wobec prorogacji jurysdykcji. Zgoda ta nie istnieje, gdy do danego sądu zwrócił się o rozpoznanie sprawy tylko jeden ze uczestników postępowania, a drugi uczestnik inicjuje w tym samym sądzie, w późniejszym terminie, inne czynności, mające na celu zakwestionowanie jurysdykcji tego sądu (wyrok L, pkt 57; E. S. , Jurysdykcja w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, 2018-06-15). Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że uczestniczka postępowania – matka małoletniego A. W. , skierowała do tutejszego Sądu pismo, w którym wskazała, iż nie wyraża zgody, aby niniejsze postępowanie toczyło się przed sądem polskim . Tym samym nie doszło do realizacji przesłanki warunkującej możliwość posiadania jurysdykcji przez sąd państwa członkowskiego niebędącego państwem członkowskim zwykłego pobytu dziecka. Orzeczenie w przedmiocie kosztów uzasadnia treść przepisu art. 520 § 1 k.p.c.