Sad powszechny, IV P 201/22

Sygn. akt IV P 201/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 sierpnia 2023r. Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Maja Snopczyńska Protokolant: Alicja Gibas po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2023r. w Świdnicy sprawy z powództwa M. L. przeciwko Syndykowi masy upadłości (...) S.A. w W. w upadłości o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy powództwo oddala; nie obciąża powódki kosztami procesu. UZASADNIENIE W pozwie skierowanym przeciwko (...) SA w upadłości w W. powódka M. L. domagała się przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach i zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy pod warunkiem podjęcia pracy oraz zasądzenie od strony pozwanej kosztów postępowania. W uzasadnieniu powódka wskazała, że była zatrudniona u strony pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, ostatnio jako kierownik robót; w 2021 roku powódka urodziła pierwsze dziecko, następnie od 3 lipca 2022 roku przebywała na urlopie macierzyńskim, 4 lipca otrzymała wypowiedzenie z powodu likwidacji stanowiska pracy w związku z redukcją zatrudnienia i sytuacji ekonomicznej, do 25 września 2022 powódka miała wykorzystać urlop wypoczynkowy, a potem została zwolniona z obowiązku świadczenia pracy; 27 października 2022 roku powódka dowiedziała się, że jest w drugiej ciąży, poinformowała o tym pracodawcę z prośbą o przywrócenie do pracy; otrzymała w odpowiedzi świadectwo pracy; pracodawca odmówił przywrócenia do pracy lub zmiany świadectwa pracy na upadłość pracodawcy. W odpowiedzi na pozew Syndyk Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości ewentualnie z ostrożności procesowej wniósł o niewydawanie orzeczenia o odszkodowaniu, jako że odszkodowanie stanowi wierzytelność pieniężną, która powinna zostać rozpoznana na liście wierzytelności. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z 16 września 2022 roku ogłoszono upadłość spółki; na dzień ogłoszenia upadłości spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, syndyk dokonał wypowiedzenia praktycznie wszystkich umów o pracę, syndyk odpowiedział na pismo powódki wskazując, że nie ma możliwości przywrócenia powódki do pracy. Ponadto podniósł, że powódka po otrzymaniu wypowiedzenia nie kwestionowała go i dopiero jak dowiedziała się o ciąży zakwestionowała wypowiedzenie umowy; syndyk nie miał możliwości cofnięcia oświadczenia pracodawcy, jedyna możliwości było ponowne zatrudnienie powódki, syndyk takiej możliwości nie posiada, nastąpiła trwała i faktyczna likwidacja miejsc pracy; ponadto wobec ogłoszenia upadłości ochrona trwałości stosunku pracy kobiet w ciąży ulega ograniczeniu. W toku postępowania Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka była zatrudniona w (...) S.A. w W. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony ostatnio jako Kierownik Robót. Powódka po urodzeniu pierwszego syna była na urlopie macierzyńskim, a potem rodzicielskim. Po powrocie z tego urlopu powódka w dniu 8 lipca 2022 roku otrzymała pismo z 4 lipca 2022 roku wypowiadające umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynie w dniu 31 października 2022 roku. Jako przyczynę wskazano likwidację stanowiska pracy związaną z redukcją zatrudnienia w Spółce wynikającą z sytuacji ekonomicznej spółki. Powódka w okresie wypowiedzenia wykorzystała urlop wypoczynkowy, a następnie została zwolniona od obowiązku świadczenia pracy. W dniu 27 października 2022 roku powódka dowiedziała się, że jest w drugiej ciąży. Następnego dnia zwróciła się do pracodawcy o przywrócenie do pracy z uwagi na ciąże, przesyłając zaświadczenie lekarskie. Syndyk masy upadłości udzielił informacji, że przywrócenie powódki do pracy nie jest możliwe wskazując na ogłoszenie upadłości i trwałą likwidację miejsc pracy. Dowód: akta osobowe powódki (w załączeniu) Zaświadczenie lekarskie k. 7 Pisma powódki k. 8, 33, 36 Pisma syndyka k. 31, 34, 38 Zeznania powódki k. 100-101, płyta CD k. 103 Stan zatrudnienia (...) S.A. w W. zmniejsza się – w lipcu 2022 roku były zatrudnione 32 osoby, w listopadzie 2022 roku – 14 osób, zaś od lutego 2023 roku dwie osoby – księgowa i magazynier. Dowód: zestawienie pracowników k 80-90 Postanowieniem z dnia 16 września 2022 roku ogłoszono upadłość (...) S.A. w upadłości w W. . Dowód: obwieszczenie postanowienia k. 30 Wynagrodzenie powódki liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosi (...) zł brutto. Dowód: zaświadczenie k. 23 W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył: Powództwo jest bezzasadne. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w oparciu o zeznania powódki, jak również dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Powódka zatrudniona była u (...) S.A. w W. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, pismem z dnia 4 lipca 2022 roku rozwiązano umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego wypowiedzenia. W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu strony pozwanej, że odwołanie powódki jest złożone po upływie 21 dniowego terminu od otrzymania pisma rozwiązującego umowę o pracę. Wskazać należy, że powódka nie odwołała się od wypowiedzenia od razu po jego otrzymaniu, lecz dopiero po otrzymaniu informacji o drugiej ciąży. Zgodzić się należy w tym zakresie ze stanowiskiem powódki, że termin 21 dniowy liczony powinien być od dnia dowiedzenia się o ciąży, a nie od dnia otrzymania pisma wypowiadającego umowę. O ciąży powódka dowiedziała się od lekarza w dniu (...) roku, zaś pozew został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu 17 listopada 2022 roku. Tym samym 21 dniowy termin został zachowany. Zgodnie z treścią art. 33 kp każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem; zaś okres wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy ( art. 36 kp ). Zgodnie z art. 45 § 1 kp w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Zgodnie z art. 57 kp pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej niż za 3 miesiące i nie mniej niż za 1 miesiąc. Zgodnie z art. 177 kp pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy. Zakaz rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę w okresie ciąży pracownicy dotyczy wypowiedzenia (w tym również wypowiedzenia zmieniającego) oraz rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownicę ( art. 53 kp ), zarówno wówczas, gdy oświadczenie to zostało złożone jej w okresie przed zajściem w ciążę, a pracownica zaszła w ciążę w czasie biegu wypowiedzenia, jak i wówczas, gdy oświadczenie zostało złożone w okresie, gdy była już ona w ciąży, lecz o tym fakcie nie wiedziała (tak w szczególności wyrok Sądu Najwyższego z 29 marca 2001 r., I PKN 330/00, OSNP 2003 nr 1, poz. 11, w którym uznano, że pracownica, która początkowo nie kwestionowała wypowiedzenia jej umowy o pracę, może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną, gdy po dokonaniu wypowiedzenia okazało się, że jest w ciąży lub gdy w okresie wypowiedzenia zaszła w ciążę), a nawet wówczas, gdy pracownica zaszła w ciążę a następnie poroniła przed upływem okresu wypowiedzenia. Ochrona kobiety w ciąży przed rozwiązaniem z nią umowy o pracę jest jedną z najdalej sięgających w systemie prawa pracy. Chociaż przepis art. 177 § 1 k.p. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, to jednak nie ma zastosowania w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy ( art. 177 §4 kp ). Z zebranego materiału dowodowego (w szczególności akt osobowych i zeznań powódki) wnika, że powódka otrzymała pismo wypowiadające umowę o pracę w dniu 8 lipca 2022 roku i wtedy nie kwestionowała przyczyn i zasadności wypowiedzenia stosunku pracy, zaczęła szukać nowej pracy; następnie w dniu 27 października 2022 roku powódka podczas wizyty u lekarza dowiedziała się, że jest w drugiej wczesnej ciąży (potwierdza to zaświadczenie lekarskie); po otrzymaniu takiej informacji powódka pisemnie zwróciła się do pracodawcy o przywrócenie do pracy, dołączając zaświadczenie o ciąży; odpowiedzi udzielił syndyk masy upadłości wskazując, że brak jest podstaw do przywrócenia powódki do pracy. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie istotna jest kolejność poszczególnych wydarzeń: - 8 lipca 2022 roku powódka otrzymuje wypowiedzenie umowy o pracę - 16 września 2022 roku ogłoszono upadłość pracodawcy - (...) roku powódka otrzymuje informację o wczesnej ciąży - (...) powódka informuje pracodawcę o ciąży i wnosi o przywrócenie do pracy. Podkreślić należy, że w dniu wręczania powódce pisma wypowiadającego umowę o pracę rozwiązanie umowy było prawidłowe i powódka go nie kwestionowała. Także fakt ogłoszenia upadłości potwierdza, że przyczyny wskazane w piśmie z dnia 4 lipca 2022 roku były rzeczywiste. Okoliczności które wg. powódki uzasadniały żądanie pojawiły się dopiero pod koniec okresu wypowiedzenia, kiedy powódka otrzymała informację o tym, że jest w ciąży. Natomiast podkreślić należy, że zgodnie z art. 177 §4 kp ochrona trwałości stosunku pracy kobiet w ciąży zostaje uchylona z chwilą ogłoszenia upadłości i w takim wypadku umowa o pracę może zostać rozwiązana. Wskazać należy, że sformułowanie o możliwości rozwiązania umowy wskazuje na to, że dotyczy to także umów, które zostały wypowiedziane wcześniej, zaś jedynie rozwiązanie umowy przypada już po ogłoszeniu upadłości. Tym samym skoro w dniu 16 września 2022 roku ogłoszono upadłość pracodawcy i w tym dniu powódka nie była w ciąży (bo okoliczności tej powódka nie wykazała, do czego na podstawie art. 6 kc była zobowiązana) to brak jest podstaw do uwzględnienia żądania przywrócenia powódki do pracy i zasądzenia wynagrodzenia, gdyż także w chwili ogłoszenia upadłości rozwiązanie umowy z powódką było zgodne z prawem. Ponadto powódka podniosła, że w dniu wręczania wypowiedzenia nie było jeszcze upadłości co zdaniem powódki wyklucza zastosowanie art. 177 §4 kp . Jednak umknęło powódce, że w tym dniu powódka jeszcze nie była w ciąży i nie podlegała ochronie, gdyż nie była w ciąży. Tym samym należy zastosować te same reguły interpretacji przepisu art. 177 kp . Mając powyższe na uwadze na podstawie powołanych przepisów powództwo oddalono. Na podstawie art. 102 kpc nie obciążono powódki kosztami procesu, uznając, że fakt, że powódka pozostaje bez pracy, urodziła dziecko i nie przysługuje jej zasiłek jako okolicznością szczególną o której mowa w tym przepisie.