, art. 189 k.p.c. , art. 498 k.c. w związku z art. 499 k.c. , art. 358 1 § 1 k.c. ; domagał się skarżący zmiany wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, zasądzenia od powoda kosztów procesu za obie instancje lub uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i bankowości dla zobrazowania, przez przeprowadzenie wyliczeń z wykorzystaniem kursu średniego NBP, sposobu realizacji umowy przez bank przy ustalaniu kursów waluty jako narzędzia indeksacji, gdyż nie sposób realizacji umowy przez bank lecz przejrzystość zasad określenia wysokości zobowiązań kredytobiorcy/pożyczkobiorcy we frankach należała do istoty zagadnienia przy ocenie charakteru postanowień umownych zawierających klauzule przeliczeniowe. Fakt dokonywania przez powoda spłaty zobowiązań również we frankach nie jawił się w sprawie jako sporny pomiędzy stronami ale nie miał znaczenia dla oceny ważności umów. Spłatę kredytu i pożyczki w walucie indeksacji umożliwiły powodowi aneksy do umów, brak było jednakże podstaw do przyjęcia, że przez ich zawarcie z bankiem powód wyłączył prawo zakwestionowania, jako abuzywnych, postanowień indeksacyjnych umów podlegających ocenie pod kątem abuzywności według daty ich zawarcia i dotyczących głównych świadczeń stron. Dowód pominięty nie może być kwalifikowany jako oceniony wadliwie z naruszeniem unormowania art. 233 § 1 k.p.c. Za takie uznaje natomiast pozwany powołane w apelacji dokumenty. Przepis art. 233 § 1 k.p.c. określa zasadę swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, a zatem z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Naruszenie tego przepisu może polegać na błędnym uznaniu, że przeprowadzony w sprawie dowód ma moc dowodową i jest wiarygodny albo że wiarygodności i mocy dowodowej jest pozbawiony. Prawidłowe postawienie zarzutu obrazy art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wskazania konkretnych zasad, które sąd naruszył i dowodów, przy ocenie których do naruszenia takiego doszło. Dokumenty, których pominięcie skarżący zarzuca, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro postanowienia umowy pod kątem abuzywności ocenie podlegały według daty jej zawarcia, a nie przez pryzmat sposobu jej realizacji przez bank, pozwany zaś zmierzał do wykazania, że tabele kursowe nie były sporządzane w sposób arbitralny, poza tym, możliwość zawarcia przez powoda kredytu złotowego, nieindeksowanego, co, jak wynikać ma z dokumentu, proponował bank powodowi, nie pozbawiała powoda prawa zakwestionowania postanowień wybranego rodzaju umów. Nie zachodziły podstawy do odmowy wiarygodności zeznaniom powoda. Notabene, stwierdzenie przez Sąd Okręgowy nieważności umów i abuzywności postanowień umownych opierało się przede wszystkim na analizie ich treści, a nie na zeznaniach powoda. Ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego są prawidłowe, należało je podzielić przyjął je Sąd odwoławczy za własne. Powód zawierając podlegające ocenie w sprawie umowy z bankiem miał status konsumenta. Niezasadnie zarzucił pozwany naruszenie art. 22 1 k.c. , który stanowi, że za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Kredyt, według umowy, udzielony został powodowi na sfinansowanie spłaty kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe, którego pierwotnym celem był zakup działki oraz budowa domu i sfinansowanie remontu domu jednorodzinnego, natomiast pożyczka, na sfinansowanie dowolnego celu niezwiązanego z prowadzoną przez powoda działalnością gospodarczą. Według umowy kredytu z 23 kwietnia 2007 r., bank udzielił powodowi kredytu w kwocie 350 945,66 zł nominowanego do waluty CHF według kursu kupna walut dla CHF obowiązującego w banku w dniu uruchomienia kredytu lub jego transzy, kredyt wypłacie podlegał w złotych przy jednoczesnym przeliczeniu wysokości wypłaconej kwoty na CHF według kursu kupna walut dla CHF ustalanego przez bank i obowiązującego w banku w dniu wypłaty środków, kredytobiorca upoważnił bank do jednostronnego sporządzenia harmonogramu spłat, w którym określone zostaną informacje o kwocie kredytu we frankach, wysokości kursu ustalonego przez bank w dniu uruchomienia kredytu, wysokości oprocentowania, wysokości i terminach płatności rat, wysokość rat ustalona miała być po przeliczeniu kwoty wypłaconego kredytu na CHF, raty kredytu podlegały spłacie w złotych w kwocie stanowiącej równowartość CHF, kwota wpłaty raty w złotych przeliczana miała być na CHF według kursu sprzedaży obowiązującego w NBP na dzień przed datą wpływu środków do banku. Według umowy pożyczki, bank udzielił powodowi pożyczki w kwocie 148 242,27 zł nominowanej do waluty CHF według kursu kupna walut dla CHF obowiązującego w banku w dniu uruchomienia pożyczki lub transz, pożyczka podlegała wypłacie w złotych przy jednoczesnym przeliczeniu wysokości wypłaconej kwoty na CHF według kursu kupna walut dla CHF ustalanego przez bank i obowiązującego w banku w dniu wypłaty środków, pożyczkobiorca upoważnił bank do jednostronnego sporządzenia harmonogramu spłat, w którym określone zostaną informacje o kwocie pożyczki we frankach, wysokości kursu ustalonego przez bank w dniu uruchomienia pożyczki, wysokości oprocentowania, wysokości i terminach płatności rat, wysokość rat miała być ustalona po przeliczeniu kwoty wypłaconej pożyczki na CHF, raty pożyczki płatne być miały w złotych w kwocie stanowiącej równowartość CHF, kwota wpłaty raty w złotych podlegała przeliczeniu na CHF według kursu sprzedaży obowiązującego w NBP na dzień przed datą wpływu środków do banku. W świetle tych postanowień umów, o wartości zobowiązań powoda decydowały nie kwoty kredytu i pożyczki udzielonych mu w złotych lecz ich równowartość we frankach ustalona w oparciu o kurs waluty określony przez bank, wartość zobowiązań powoda zależała od kursu franka determinującego wartość podlegających spłacie kapitałów kredytu i pożyczki, odsetek i wysokość rat spłaty. Prowadziły te postanowienia umów do tego, że spłacie przez powoda podlegały nie kwoty udzielonych mu przez bank w złotych kredytu i pożyczki lecz inne wyrażone we frankach wartości kapitałów ustalane przez kredytodawcę w oparciu o kurs waluty określany w jego własnej tabeli kursów według kryteriów, które w umowach sprecyzowane nie zostały. Uzasadniony był w tym stanie rzeczy wniosek, że pozwalały umowy kredytodawcy/pożyczkodawcy ukształtować zobowiązania kontrahenta w oparciu o niejasne, nieznane mu kryteria. Jako sprzeczną z naturą nawiązanych przez strony stosunków zobowiązaniowych i wykraczającą poza zakreślone w art. 353 1 k.c. ramy swobody umów, ocenić należało sytuację, w której kredytodawca/pożyczkodawca sam w sposób jednostronny określa równowartość w walucie obcej kwot kredytu i pożyczki wypłaconych kontrahentowi w złotych polskich i saldo jego zobowiązań, a następnie wysokość obciążających go rat spłaty. Taka zaś sytuacja wystąpiła na kanwie umów zawartych przez strony, bo przewidywały one ustalenie przez kredytodawcę/pożyczkodawcę równowartości udzielonych kontrahentowi w złotych kredytu i pożyczki po ich uruchomieniu według kursu kupna franka określonego w tabeli kursowej banku z dnia uruchomienia kredytu i pożyczki, tak ustalone wartości kapitałów determinowały wysokość rat spłaty. Niedookreślenie w umowie równowartości w walucie obcej kwot kredytu i pożyczki udzielonych w złotych determinującej wartości kapitałów zobowiązań i wysokość rat ich spłaty przy braku opisania w umowie przejrzyście i dla kontrahenta banku zrozumiale mechanizmu przeliczeń, a pozostawienie bankowi możliwości jednostronnego, arbitralnego oznaczania wskaźnika przeliczeniowego i w rezultacie wysokości zobowiązań kontrahenta uzasadniało powołanie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 353 1 k.c. i uznanie przede wszystkim z tych przyczyn i wobec sprzeczności z art. 69 ust. 1 pr. bank. i z art. 720 § 1 k.c. umów za nieważne. Do stwierdzenia nieważności umów prowadziła również ocena, jako niedozwolonych, zamieszczonych w nich postanowień przeliczeniowych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych stwierdzano wielokrotnie, że mechanizm ustalania kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, a klauzula indeksacyjna, która nie zawiera jednoznacznej treści, w rezultacie pozwala na pełną swobodę decyzyjną banku, jest klauzulą niedozwoloną w rozumieniu art.
Określały, tudzież determinowały postanowienia przeliczeniowe umów główne świadczenia stron, za czym przemawia to, że ich wyeliminowanie z umów wykluczało realizację ich funkcji związanej z ryzykiem kursowym. Powinny były te postanowienia podlegać kontroli na gruncie unormowania art.
, gdyż nie zostały sformułowane jednoznacznie, skoro nie pozwalały kontrahentowi banku na oszacowanie równowartości we frankach wysokości udzielonych mu w złotych kredytu i pożyczki oraz uzależnionych od niej wysokości obciążających go w przyszłości świadczeń pozostawiając bankowi jednostronne ustalanie parametrów przeliczeniowych. Odwołanie się w postanowieniach umów o kredyt i pożyczkę do kursów walut obowiązujących w banku kredytującym oznacza naruszenie równowagi kontraktowej stron, skoro o mierniku przeliczeń decydować mógł jednostronnie kredytodawca/pożyczkodawca kształtując przez to wysokość własnych korzyści finansowych, a jednocześnie nieprzewidywalne dla kontrahenta koszty udzielonego mu kredytu/pożyczki. Za niedozwolone uznać ponadto należało postanowienia umowne przewidujące ustalenie równowartości w walucie obcej wypłaconych w złotych kwot kredytu i pożyczki na podstawie kursu kupna franka, a równowartości w walucie obcej rat spłaty kredytu i pożyczki w złotych według kursu sprzedaży franka. Naruszały te postanowienia w sposób rażący równowagę kontraktową stron na niekorzyść konsumenta, a także dobre obyczaje, które nakazują aby koszty przez niego ponoszone w związku z zawarciem i wykonaniem umowy stanowiły zapłatę za korzyść, jaką mu ta umowa przynosi, wiązały się z nią i z niej wynikały. Tymczasem umowy przewidując zastosowanie kursu kupna franka dla ustalenia równowartości kwot udzielonego kredytu i pożyczki, a kursu jego sprzedaży dla określenia salda zobowiązań kredytobiorcy/pożyczkobiorcy i wysokości obciążających go rat zastrzegała bankowi dodatkowy zysk powodując nieuzasadniony, oderwany od indeksacji i kwot uzyskanych kapitałów kredytu i pożyczki, wzrost zobowiązań kredytobiorcy/pożyczkobiorcy. Niezależnie od zmian kursu waluty stanowiącego podstawę indeksacji, a nawet przy założeniu, że kurs ten w ogóle nie ulegnie zmianie w trakcie wykonywania umów, nakładały umowy na kredytobiorcę/pożyczkobiorcę obowiązek zapłaty z tytułu kapitału kredytu i pożyczki kwot wyższych, niż przez niego uzyskane i odsetek od nadwyżki przewyższającej kwotę udzielonego mu kredytu i pożyczki. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe , przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Według zaś art. 720 § 1 k.c. , przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Oparcia w tych przepisach nie znajdowały postanowienia umów, po myśli których kredytobiorca/pożyczkobiorca zobowiązany był do zwrotu bankowi nie tylko kwot wykorzystanego kredytu i pożyczki wraz z odsetkami oraz do zapłaty prowizji i innych opłat ale również do zapłaty kwot przewyższających sumy środków pieniężnych oddanych mu do dyspozycji, mianowicie nadwyżki wynikającej z zastosowania do wyliczeń z jednej strony kursów kupna waluty, z drugiej kursów jej sprzedaży i odsetek od tej nadwyżki. Stosownie do art.
, jeżeli postanowienie umowy zgodnie z jego § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Przepis ten wraz z pozostałymi dotyczącymi nieuczciwych postanowień umownych stanowi implementację do krajowego systemu prawnego dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, z uwzględnieniem jej treści podlegał przeto zastosowaniu w sprawie wobec stwierdzenia w umowach niedozwolonych postanowień. Art. 6 ust.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.