Sad powszechny, V GC 432/25

Sygnatura akt: V GC 432/25 POSTANOWIENIE R. , dnia 11 września 2025 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy (...) po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. we R. na sprawy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we R. (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o zapłatę postanawia: stwierdzić swoją niewłaściwość miejscową i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Toruniu, Wydziałowi Gospodarczemu. UZASADNIENIE postanowienia z 11 września 2025 r. Pozwem z 13 listopada 2024 r. powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we R. (dalej: powód), działając przy pomocy kwalifikowanego pełnomocnika wniósł w ramach elektronicznego postępowania upominawczego o zasądzenie od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej: pozwany): 1) 8.794,50 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 8 października 2024 r. do dnia zapłaty, 2) 299,54 złotych, 3) kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego. Wobec wniesienia sprzeciwu przez pozwanego i utraty mocy przez nakaz postepowanie w (...) umorzono 28 stycznia 2025 r. Pozwem z 21 marca 2025 r. (data stempla) powód wniósł do tut. Sądu o zasądzenie od pozwanego: 1) 8.794,50 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 8 października 2024 r. do dnia zapłaty, 2) 299,54 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 8 października 2024 r. do dnia zapłaty, 3) kosztów procesu. Na uzasadnienie właściwości miejscowej Sądu powód powołał art. 46 k.p.c. w zw. z § 11 pkt 7 umowy ramowej o świadczenie usług marketingowych zawartej przez strony (zał. 11 do pozwu). Odpowiedzią na pozew z 24 lipca 2025 r. (data stempla) pozwany, działając przy pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, wdał się w spór, poprzedzając jednak merytoryczną polemikę podniesionym w pkt 1 odpowiedzi na pozew zarzutem niewłaściwości miejscowej sądu – wnioskiem o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Toruniu jako właściwemu. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 200 § 1 1 – 1 4 k.p.c. swoją właściwość sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy ( § 1 1 ). Niewłaściwość dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę z urzędu tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu sąd bierze tę niewłaściwość pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy (§1 2 ). Przepisy § 1 1 i 1 2 nie uchybiają przepisowi art. 15 (§ 1 3 ).Sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu (§ 1 4 ). Zgodnie zaś z art. 46 § 1 i 2 k.p.c. strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów ( § 1 ). Strony nie mogą jednak zmieniać właściwości wyłącznej ( § 2 ). Powód wywodził właściwość miejscową tut. Sądu z klauzuli prorogacyjnej zawartej w § 11 pkt 7 umowy ramowej zawartej przez strony. Przypomnienia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu. To ostatnie zaś jest „wymagane w sytuacji, w której wybierając sąd powód opiera się na przepisach o właściwości przemiennej ( art. 31-37 KPC ) lub umowie prorogacyjnej ( art. 46 KPC )”. (E. Rudkowska-Ząbczyk, A. Fruk [w:] E. Marszałkowska-Krześ, I. Gil (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 36, 2025 , art. 187). Sąd uznał, że przedstawiona przez powoda klauzula prorogacyjna zawarta w umowie ramowej nie spełnia warunku pisemności w rozumieniu art. 46 k.p.c. , co skutkowało jej procesową bezskutecznością, a w konsekwencji brakiem możliwości ustalenia w oparciu o tę klauzulę właściwości miejscowej tut. Sądu. Umowa ramowa została zawarta przez strony przy użyciu podpisów elektronicznych. Forma ta z perspektywy wyraźnego brzmienia art. 46 k.p.c. nie może być uznana za wystarczającą. Sąd w pełni podziela zapatrywanie wyrażone w piśmiennictwie, że „umowa prorogacyjna – jako umowa odrębna, ale także jako tzw. klauzula prorogacyjna, czyli jako element umowy głównej – musi być zawarta w formie pisemnej, co oznacza, że zgodne oświadczenia stron umowy muszą być wyrażone na piśmie. Do zachowania pisemnej formy umowy prorogacyjnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli; możliwa jest także wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron, lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany ( art. 78 k.c. ). Umowa zawarta bez zachowania tej formy nie jest nieważna, gdyż komentowany ani jakikolwiek inny przepis takiego rygoru nie przewiduje (por. art. 458 9 § 2), nie wywołuje jednak wiązanego z nią skutku na obszarze prawa procesowego (J. Gudowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Artykuły 1-124, wyd. VI , red. T. Ereciński, Warszawa 2023, art. 46). Sąd ocenił, że na gruncie przepisów procesowych ( de facto zatem przepisów prawa publicznego) nie ma zastosowania przepis art. 78 1 § 2 k.c. stanowiący, że oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Regulacja ta bowiem ma znaczenie na gruncie materialnoprawnym, nie zaś procesowym. Ważność czy też skuteczność na gruncie prawa materialnego umowy i zawartej w niej jej klauzuli prorogacyjnej nie przesądza o procesowej skuteczności takiej umowy. Przepisy prawa procesowego mogą bowiem w sposób odmienny regulować procesową skuteczność danych czynności, stawiając im dalej idące warunki. Sąd podziela zapatrywanie, że „procesowe skutki umowy prorogacyjnej są określane i reglamentowane przez prawo procesowe” (J. Gudowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. … ). Sąd przyjął przy tym wyrażany w piśmiennictwie pogląd o procesowym charakterze umów prorogacyjnych (T. Żyznowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1–366, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021, art. 46 ). Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że umowa prorogacyjna nie mogła odnieść skutku na gruncie prawa procesowego, ponieważ nie spełniała warunku pisemności w rozumieniu art. 46 k.p.c. Mając na uwadze, że pozwany przed wdaniem się w spór co do istoty podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej, wnosząc o przekazanie sprawy sądowi właściwemu wedle jego siedziby, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie bowiem z art. 30 k.p.c. powództwo przeciwko osobie prawnej lub innemu podmiotowi niebędącemu osobą fizyczną wytacza się według miejsca ich siedziby.