i B. S. na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu mieszkanie w budynku przy ul. (...) . J. J. 32 nr 10 o pow. 37,90 m 2 . Jako osoby obowiązane do zamieszkania w przydzielonym mieszkaniu wskazano B. S. (wnioskodawca) oraz H. S. (żona - członek współmałżonek). Dowód: przydział lokalu nr (...) z dnia 17.11.1993 r. (k. 24); oświadczenie Spółdzielni o przyjęciu H. S. w poczet członków Spółdzielni z dnia 17.11.1993 r. – w aktach związkowych - akta Spółdzielni nr 749/1280/3019; zeznania przedstawiciela strony pozwanej M. S. (k. 108v-109) B. S. zmarł w dniu 8 lutego 1995 r. Dowód: odpis skrócony aktu zgonu w aktach związkowych - akta Spółdzielni nr 749/1280/3019 W dacie wydawania przydziałów oraz w dacie śmierci B. S. obowiązywał statut Spółdzielni, który stanowił między innymi, iż: osoba fizyczna może być zarejestrowana i przyjęta w poczet członków Spółdzielni o ile posiada pełną zdolność do czynności prawnych oraz spełnia następujące wymagania: osiągnęła, względnie w ciągu 10 lat od daty przyjęcia jej w poczet członków osiągnie wiek emerytalny, który wg ogólnie obowiązujących zasad wynosi: dla mężczyzn 65 lat a dla kobiet 60 lat lub posiada trwałe inwalidztwo we stopniu uprawniającym do otrzymania – na podstawie odnośnych przepisów – zaopatrzania rentowego, a małżonek jej jest członkiem Spółdzielni (§ 5 ust. 2 pkt 2); spółdzielcze prawo do lokalu uprawnia do używania przydzielonego lokalu przez członka i osoby objęte przydziałem oraz oddania go w najem lub bezpłatne używanie na warunkach określonych w § 41 (§ 19 ust. 1); członek spółdzielni – w zależności od rodzaju wniesionego wkładu i zgłoszonego wniosku może uzyskać: 1/lokatorskie spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 2/ spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego (§ 19 ust. 2); spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego może wyłącznie przysługiwać osobie fizycznej i należeć do jednej osoby albo do małżonków (§ 20 ust. 1); spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obojga małżonków, bez względu na istniejące miedzy nimi stosunki majątkowe (§ 20 ust. 2); członek uzyskuje spółdzielcze prawo do lokalu z chwila przydziału lokalu dokonanego przez Zarząd; jeżeli spółdzielcze prawo do lokalu ma należeć do obojga małżonków i oboje są członkami Spółdzielni, przydział powinien być wystawiony na rzecz obojga małżonków (§ 26 ust. 1); przed wygaśnięciem spółdzielczego prawa do lokalu przydzielenie lokalu innemu członkowi jest nieważne (§ 26 ust. 2); członkostwo w Spółdzielni ustaje m.in. na skutek wykreślenia członka i śmierci członka (§ 47 pkt 3 i 4); lokatorskie prawo do lokalu wygasa z chwilą ustania członkostwa oraz w innych wypadkach wskazanych w Statucie; w razie gdy przysługuje ono małżonkom, wygaśnięcie następuje z chwilą ustania członkostwa obojga małżonków (§ 54 ust. 1); z chwilą śmierci jednego z małżonków lokatorskie prawo do lokalu, które przysługiwało obojgu małżonkom przypada drugiemu małżonkowi; małżonek ten jeżeli nie jest członkiem Spółdzielni powinien pod rygorem wygaśnięcia prawa w terminie 1 roku od dnia śmierci członka złożyć deklarację członkowską. Postanowienie to nie narusza uprawnień spadkobierców do dziedziczenia wkładu (§ 55); w razie wygaśnięcia prawa do lokalu w następstwie ustania członkostwa lub niedokonania czynności, o których mowa w § 55, małżonkowi i innym osobom bliskim zamieszkałym razem z byłym członkiem przysługuje roszczenie o przyjęcie do Spółdzielni i przydział lokalu po byłym członku (§ 56 ust. 1); dla zachowania roszczeń określonych w m.in. § 56 ust. 1 konieczne jest złożenie w terminie 12 miesięcy od chwili śmierci członka deklaracji członkowskiej i pisemnego wniosku o przydział lokalu; w razie gdy spółdzielcze prawo do lokalu wygasło na skutek niezłożenia w terminie 1 roku deklaracji członkowskiej przez pozostałego przy życiu małżonka (§ 55) termin ten wynosi 3 miesiące i biegnie od chwili wygaśnięcia prawa (§ 56 ust. 3). Dowód: Statut Spółdzielni (k. 37-52) Po śmierci męża H. S. nie zwracała się do Spółdzielni o przydzielenie na jej rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do zamieszkiwanego przez nią lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku przy ul. (...) . J.
i B. S. na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu mieszkanie w budynku przy ul. (...) . J. J. 32 nr 10 o pow. 37,90 m 2 . Jako osoby obowiązane do zamieszkania w przydzielonym mieszkaniu wskazano B. S. (wnioskodawca) oraz H. S. (żona - członek współmałżonek). W momencie nastąpienia powyższych zdarzeń kwestie związane ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego były regulowane przez ustawę z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze (dalej jako p.sp.). Zgodnie z art. 213 § 2 p .sp. członek spółdzielni mieszkaniowej w zależności od rodzaju wniesionego wkładu (mieszkaniowego lub budowlanego) i zgłoszonego wniosku mógł uzyskać spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego: 1) lokatorskie albo 2) własnościowe. B. S. uiścił wkład budowlany i uzyskał spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przy ul. (...) w K. , znajdującego się w zasobach pozwanej spółdzielni w roku 1979 r., a zatem na długo przed zawarciem związku małżeńskiego z H. K. , matką powódki. Stosownie do § 3 art. 213 p.sp. spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego powstało z chwilą przydziału lokalu. Następnie doszło do dwukrotnej zamiany mieszkań. W dniu 1 września 1988 r. został wydany wyłącznie na rzecz B. S. przydział kolejnego lokalu znajdującego się w zasobach Spółdzielni, tj. przydział spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu nr (...) w budynku przy ul. (...) . Jako osobę uprawnioną do zamieszkiwania w tym mieszkaniu wskazano H. K. , jako konkubinę B. S. . Należy przy tym zauważyć, iż jak wskazywał art. 215 § 1 p.sp., spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego mogło należeć tylko do jednej osoby albo do małżonków. Według art. 215 § 2 p.sp. spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należało wspólnie do obojga małżonków bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe. Analogiczne zapisy zawierał Statut pozwanej Spółdzielni. H. K. na dzień dokonania przydziału nie była małżonką B. S. , dlatego też - zgodnie z obowiązującymi przepisami - została w nim wymieniona jedynie jako osoba uprawniona do zamieszkiwania w lokalu jako konkubina B. S. . Po zawarciu związku małżeńskiego H. S. złożyła deklarację przystąpienia do spółdzielni w charakterze członka współmałżonka. W dniu 17 listopada 1993 r. na posiedzeniu Zarządu Spółdzielni H. S. zgodnie ze złożonym przez nią wnioskiem została przyjęta w poczet jej członków jako członek współmałżonek. W wydanym następnie dokumencie, oznaczonym jako przydział lokalu mieszkalnego wydany w dniu 17 listopada 1993 r. wskazano,
i B. S. na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu mieszkanie w budynku przy ul. (...) nr 10. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż w nagłówku dokumentu umieszczono adnotację „ Zmiana stanu cywilnego ”, a w rubryce określającej, z czego wywodzone jest uprawnienie H. S. do zamieszkiwania w lokalu wskazano na przysługujący jej status żony – członka współmałżonka. W świetle zapisów ustawy możliwa była sytuacja, że członkami spółdzielni byli oboje małżonkowie, podczas, gdy spółdzielcze prawo do lokalu przysługiwało tylko jednemu z nich (art. 215 § 5 p.sp.). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie można bowiem przyjąć, że na mocy wystawionego w dniu 17 listopada 1993 r. dokumentu przydziału lokalu doszło do ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na rzecz H. S. . W treści tego dokumentu wprost wskazano, że wystawienie dokumentu nastąpiło na skutek zmiany stanu cywilnego osób zamieszkujących w lokalu, a zatem w celu aktualizacji ich sytuacji prawnej. Należy podkreślić, iż spółdzielcze lokatorskie prawo do przedmiotowego lokalu, przysługujące wyłącznie B. S. , powstało w dacie wystawienia przydziału z dnia 1 września 1988 r. Dysponent tego prawa nigdy nie złożył żadnego oświadczenia, z którego wynikałoby, że domaga się ustanowienia takiego prawa wspólnie na rzecz swoją i swojej małżonki H. S. . Również sama H. S. nie zwracała się do Spółdzielni o ustanowienie wspólnie na rzecz jej i jej męża spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Złożyła jedynie deklarację przystąpienia do Spółdzielni w charakterze członka współmałżonka. Podkreślenia wymaga przy tym, że - jak wskazano już wyżej - przepisy obowiązującej wówczas ustawy Prawo spółdzielcze oraz zapisy statutu Spółdzielni dopuszczały istnienie sytuacji, w której obydwoje małżonkowie są członkami spółdzielni, lecz spółdzielcze prawo do lokalu przysługuje tylko jednemu z nich. Zawarta w nagłówku dokumentu przydziału z dnia 17 listopada 1993 r. adnotacja „ Zmiana stanu cywilnego ” oraz wskazanie w jego treści, że uprawnienie H. S. do zamieszkania w lokalu wynika z przysługującego jej statusu członka współmałżonka wskazuje, że intencją Spółdzielni przy wydawaniu tego dokumentu było nie tyle przyznanie H. S. spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, lecz odnotowanie, że uzyskała ona status członka spółdzielni będącego współmałżonkiem innego członka spółdzielni, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, i z tego faktu wywodzone jest jej aktualne prawo do zamieszkiwania w lokalu. Po śmierci B. S. w 1995 r. przysługujące mu lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasło, albowiem H. S. - jako małżonka zmarłego - nie złożyła pisemnego wniosku o przydział lokalu, zgodnie z obowiązującym wówczas art. 221 ust. 1 prawa spółdzielczego . 21 września 2017 r. zaprotokołowano utratę przez H. S. członkostwa w Spółdzielni z dniem 9 września 2017 r. na podstawie art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo spółdzielcze (Dz. U. poz. 1596 z późn. zm.). Wobec ustalenia, iż H. S. nie przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku przy ul. (...) w K. , uznać należy, iż K. S. (jako zstępnej H. S. ) nie przysługuje po śmierci matki roszczenie o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Powodowie nie wykazali, aby przysługiwało im spółdzielcze lokatorskie prawo do przedmiotowego lokalu; nie wykazali także, ażeby przysługiwało im roszczenie o ustanowienie takiego prawa jak również roszczenie o przyjęcie ich w poczet członków pozwanej Spółdzielni. W konsekwencji wszystkie objęte pozwem roszczenia powodów podlegały oddaleniu, o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 98 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powodowie jako przegrywający sprawę w całości obowiązani są do zwrotu stronie pozwanej wszelkich kosztów, które poniosła ona w celu obrony swoich praw. Na koszty te, w łącznej kwocie 287 zł, złożyło się: wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 270 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 2 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Koszty te podlegały zasądzeniu na rzecz strony pozwanej od każdego z powodów po połowie, tj. po 143,50 zł.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.