← Polska

Sad powszechny, I C 807/23

Sygn. akt I C 807/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2025 r. Sąd Okręgowy w (...) I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia Rafał Kubicki Protokolant

§ 1ust.

1 umowy bank udzielił kredytobiorcy (...) w kwocie 166 646 zł indeksowanego kursem (...) , zastrzegając w zdaniu trzecim tego ustępu, że w dniu wypłaty saldo jest wyrażone w walucie do której indeksowany jest kredyt według kursu kupna waluty do której indeksowany jest kredyt, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla (...) udzielanych przez (...) Bank S.A. , opisanej szczegółowo w § 17, następnie saldo walutowe przeliczane jest dziennie na złote polskie według kursu sprzedaży waluty do której indeksowany jest kredyt, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla (...) udzielanych przez (...) Bank S.A. , opisanej szczegółowo w § 17.

§ 1ust.

1 zdanie 2 oraz § 1 ust. 2 kredyt przeznaczony był na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości mieszkalnej (158 000 zł) oraz refinansowanie poniesionych kosztów (5000 zł). Oprocentowanie (...) jest zmienne i ulega zmianie w tym samym dniu kalendarzowym, w jakim nastąpiła wypłata (...) najbliższego miesiąca następującego po ostatniej zmianie indeksu L3 (§ 8 ust. 1 umowy). Szczegółowy sposób wyliczenia indeksu L3 został określony w § 8 ust. 2 umowy. Oprocentowanie (...) na dzień sporządzania umowy wynosiło 5,050 % w skali roku i stanowi sumę marży Banku w wysokości 1,680 % oraz aktualnie obowiązującego indeksu L3 oraz 2,00 punktu procentowego do czasu przedstawienia w Banku odpisu z (...) dla każdej z nieruchomości (§ 2 ust. 1 i ust. 2 umowy). Umowa przewidywała, że kredyt zostanie wypłacony jednorazowo po spełnieniu warunków w niej określonych i po złożeniu wniosku o wypłatę złożonego na formularzu, przelewem na rachunek wskazany przez kredytobiorcę (§ 7 ust. 1-2 umowy).

§ 7ust.

2 umowy zastrzeżono, że każdorazowo wypłacona kwota złotych polskich zostanie przeliczona na walutę do której indeksowany jest kredyt według kursu kupna waluty (...) podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla (...) udzielanych przez (...) Bank S.A. obowiązującego w dniu dokonania wypłaty przez Bank. Wszelkie opłaty i prowizje podawane są w walucie, do której indeksowany jest kredyt, a ich zapłata odbywa się poprzez doliczenie opłaty do raty, chyba że strony podejmą odmienne ustalenia w tym zakresie (§ 9 ust. 7 umowy). Spłata (...) z odsetkami miała następować w 336 równych, miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych, nie później niż w tym samym dniu kalendarzowym każdego miesiąca, w którym nastąpiła wypłata (...) . Rozliczenie każdej wpłaty dokonanej przez kredytobiorcę, miało następować z datą wpływu środków do banku, według kursu sprzedaży waluty dla której jest indeksowany kredyt, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla (...) udzielanych przez (...) Bank S.A. obowiązującego w dniu wpływu środków do banku (§ 1 ust. 5 umowy, § 10 ust. 1 oraz § 10 ust. 8 umowy).

§ 12ust.

1 umowy (...) kredytobiorcy oświadczyli, że ustanawiają na nieruchomości na rzecz banku hipotekę kaucyjną w złotych polskich do kwoty 170 % kwoty (...) dla zabezpieczenia spłaty kapitału (...) , odsetek, opłat, prowizji i innych należności mogących powstać w wykonaniu umowy, w tym szczególności różnic kursowych. W § 17 umowy wskazano zaś, że:

  1. do rozliczenia transakcji wypłat i spłat (...) stosowane są odpowiednio kursy kupna/sprzedaży dla (...) udzielanych przez (...) Bank S.A. walut zawartych w ofercie banku obowiązujące w dniu dokonania transakcji,
  2. kursy kupna określa się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich (...) minus marża kupna,
  3. kursy sprzedaży określa się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich (...) plus marża sprzedaży,
  4. do wyliczenia kursów kupna/sprzedaży dla (...) udzielanych przez (...) Bank S.A. stosuje się kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich (...) w danym dniu roboczym skorygowane o marże (...) Bank S.A. ,
  5. obowiązujące w danym dniu roboczym kursy kupna/sprzedaży dla (...) udzielanych przez (...) Bank S.A. walut zawartych w ofercie Banku określane są przez Bank po godz. 15:00 poprzedniego dnia roboczego i wywieszane są w siedzibie Banku oraz publikowane są na stronie internetowej (...) Banku S.A. (www.gemoneybank.pl). W § 11 ust. 4 umowy zostało zawarte oświadczenie kredytobiorców, że postanowienia niniejszej umowy zostały z nimi indywidualnie uzgodnione. (dowód: umowa (...) k. 34-44) Na wniosek kredytobiorcy kredyt został wypłacony w łącznej kwocie 163 000,01 zł w dniach: - 6.09.2006 r. w kwocie 158 000,01 zł, co stanowiło równowartość 64 844,46 (...) , - 6.09.2006 r. w kwocie 5000 zł, co stanowiło równowartość 2052,04 (...) , Ponadto w dniu 6.09.2006 r. zostały kredytowane koszty w wysokości 3463,99 zł stanowiące równowartość kwoty 1421,65 (...) . (dowód: historia spłat – k. 65-71, wnioski o wypłatę – k. 59, 62) Do 28.03.2025 r. kredytobiorca (pozwana) uiścił na rzecz banku kwotę 156 807,12 zł oraz 17 300,91 (...) . (sumy podane przez bank w piśmie procesowym z 9.09.2025 r. k. 149, potwierdzone historią spłat k. 162-163v, niezaprzeczone przez pozwaną, która na rozprawie 23.09.2025 r. podała jedynie sumę swych spłat w obu walutach, przeliczoną na PLN - 193 718,66 zł, która z kolei nie została zakwestionowana przez bank) Wobec tych ustaleń powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zacząć należy od tego, że skuteczne w świetle art. 203 k.p.c. ograniczenie powództwa doprowadziło na podstawie art. 355 k.p.c. do umorzenia postępowania (prawomocne postanowienie z 11 marca 2025 r. k. 126) w zakresie tzw. roszczeń dodatkowych banku, wskutek czego spór dotyczył odtąd już jedynie roszczenia o zwrot kapitału (...) z odsetkami. Sąd pominął na podstawie w art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. wniosek o zasięgnięcie opinii biegłego. Zgromadzone w sprawie dowody w postaci dokumentów w pełni pozwalają na dokonanie prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy. Wobec przyjęcia przez Sąd braku zasadności roszczeń strony powodowej w zakresie żądania zwrotu przez pozwaną korzyści uzyskanych wskutek korzystania z (...) brak było powodu do zasięgania wiadomości specjalnych celem wyliczenia wartości tych roszczeń. Zaś sumy wzajemnych świadczeń stron, z przyczyn wyżej omówionych, jako bezsporne nie wymagały ustalenia za pomocą dowodu z opinii biegłego. Pozostałe do rozstrzygnięcia powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie co do zasady, mimo że niektóre zarzuty odpowiedzi na pozew okazały się bezzasadne, a konkretnie: Zarzut przedwczesności powództwa o zwrot kapitału (...) opierał się na niesprawiedliwym, nierównym dla stron tej samej umowy założeniu, że w razie jej nieważności kredytobiorca nabywa roszczenie o zwrot swych świadczeń, zaś analogiczne roszczenie (oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej) przeciwstawne roszczenie banku ma czekać do daty prawomocnego sądowego ustalenia nieważności umowy (...) . Otóż oba roszczenia powstają jednocześnie i już powstały, a ich wymagalność zależy w każdym przypadku od wezwania drugiej strony do zwrotu świadczenia, bez potrzeby oczekiwania na sądowe ustalenie nieważności. Nie da się również pogodzić w kategoriach logicznego myślenia zarzutu sprzeczności powództwa o zwrot kapitału (...) z zasadami współżycia społecznego ( art. 5 k.c. ). Jego uwzględnienie zabierałoby bankowi możliwość sądowego dochodzenia należności. Mimo to powództwo (roszczenie o zwrot kapitału) nie zasługiwało na uwzględnienie. Wskazać należy, że w świetle najnowszego orzecznictwa (...) – w szczególności wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C‑396/24 ( L. ), konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień. W konsekwencji, ochrona praw konsumenta wymaga, by bank mógł dochodzić jedynie różnicy między kwotą wypłaconego kapitału a faktycznie dokonanymi przez konsumenta spłatami – jeśli takie saldo pozostaje na jego korzyść. Natomiast wszelkie żądania banku przekraczające ten bilans muszą zostać uznane za niezgodne z prawem unijnym. Wyrok C‑396/24 ( L. ) wskazuje na konieczność oddalenia powództwa również w zakresie podstawowym – dotyczącym zwrotu kapitału (...) z odsetkami. Wynika z niego, że art. 7 ust. 1 tej dyrektywy stoi na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu,

którym w przypadku, gdy warunek umowy (...) uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego (...) , niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Wyrok ten powinien być interpretowany w ten sposób, że ponieważ jego założeniem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumenta na gruncie dyrektywy (...) , w sprawie z powództwa banku przeciwko kredytobiorcy o zwrot kapitału (...) – niezależnie od tego, czy dokonano potrącenia wzajemnych wierzytelności i niezależnie od tego, czy prawomocnie lub nieprawomocnie zasądzono kredytobiorcy od banku zwrot sumy świadczeń kredytowych – bank może otrzymać w wyroku zasądzenie jedynie różnicy między kwotą (...) , a sumą świadczeń kredytobiorców, oczywiście o ile kwota (...) przekracza sumę wzajemnych świadczeń kredytobiorcy (a w tej sprawie nie przekracza). Bezspornie suma uiszczona przez pozwaną na rzecz powoda tytułem spłat (...) znacznie przekracza kwotę kapitału (...) , a to nie pozwala na zasądzenie zwrotu jakiejkolwiek kwoty na rzecz banku (brak nadwyżki świadczeń po jego stronie). Z tego względu żądanie powoda na podstawie art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. polegało oddaleniu – punkt I. sentencji wyroku. W ocenie Sądu nie było potrzeby utrzymywania stanu zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa kredytobiorcy, ponieważ niezależnie od tego, jak zakończy się tamta sprawa, wynik sprawy niniejszej powinien być ten sam. Jeśli powództwo kredytobiorcy zostanie oddalone lub w inny sposób potraktowane przy założeniu, że umowa (...) jest ważna – wówczas podstawa powództwa niniejszego odpadnie (zostało bowiem oparte na konstrukcji nieważności umowy), natomiast gdy umowa zostanie prawomocnie uznana za nieważną, pozostaną aktualne wszystkie powyższe ustalenia i rozważania. Dotychczasowe rozpoznanie niniejszej sprawy oparte było na założeniu przedstawionym przez bank w pozwie – że umowa (...) jest umową nieważną. Z założeniem takim zgadzała się strona pozwana. Sąd rozpoznający tę sprawę nie miał więc żadnych podstaw, by przyjąć założenie odmienne. Strona pozwana wygrała proces w całości (także w zakresie cofniętej części pozwu) i zasługuje

art. 98 k.p.c. na zwrot uzasadnionych kosztów. Przekonanie Sądu wynika stąd, że stronę powodową (bezzasadnie upierającą się przy stanowisku) trzeba uznać za przegrywającą proces w całości. Strona pozwana poniosła koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w stawce minimalnej odpowiedniej do wartości przedmiotu sporu oraz opłatę za pełnomocnictwo – łącznie 10 817 zł. sędzia Rafał Kubicki

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.