Sygn. akt I ACa 406/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2013 roku Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Ewa Lauber-Drzazga Sędzia: Sędzia: SA Zbigniew Grzywaczewski SA Alicja Surdy (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Maciej Mazuryk po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 roku w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa J. C. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) (...) w Ł. i Aresztu Śledczego w L. , Prokuratorowi Rejonowemu w S. , Prezesom Sądu Okręgowego w Ł. i L. oraz Sądu Rejonowego w Ł. - zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zasądzenie zadośćuczynienia na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 14 marca 2013 roku, sygnatura akt I C 1014/11 I. oddala apelację; II. nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego; III. przyznaje adwokat D. W. od Skarbu Państwa – (Sądu Okręgowego w Lublinie) kwotę (...) (sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa) złote brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi J. C. w postępowaniu apelacyjnym; Sygn. akt I ACa 406/13 UZASADNIENIE W sprawie z powództwa J. C. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w Ł. i Aresztu Śledczego w L. , Prokuratorowi Rejonowemu w S. , Prezesom Sądu Okręgowego w Ł. i w L. , Sądu Rejonowego w Ł. o zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 1.000.000 zł Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r. oddalił powództwo i wniosek pozwanego Skarbu Państwa o zasądzenie kosztów procesu. Pozwem z dnia 2 grudnia 2011 r. powód J. C. wnosił o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa reprezentowanego przez bliżej określone jednostki organizacyjne kwoty 1.000.000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną wskutek naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci życia i zdrowia, godności i wolności oraz narażenie mienia, poprzez nadużycie stosunku zależności i niedopełnienie obowiązków służbowych, zmuszanie do składania oświadczeń i innych zachowań, narzucanie leczenia szpitalnego, fałszowanie dokumentacji medycznej i przypisywanie choroby psychicznej, nie udzielanie pomocy prawnej przez funkcjonariuszy pozwanych jednostek. Pozwany Skarb Państwa zastąpiony przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa nie uznał roszczeń powoda zaprzeczając wszystkim faktom podnoszonym przez powoda i wywodząc brak bezprawności i jakiejkolwiek wadliwości w działaniach funkcjonariuszy poszczególnych jednostek penitencjarnych oraz brak odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa za działania pracowników innych osób prawnych. Pozwany podniósł ponadto zarzut przedawnienia roszczeń powoda związanych z deliktem, który miał mieć miejsce według samej strony powodowej w pierwszych latach obecnego wieku. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: W dniu 4 maja 1999 r. D. J. złożyła w Prokuraturze Rejonowej w Ł. zawiadomienie o popełnieniu przez byłego męża J. C. przestępstwa obcowania płciowego z 8,5 – letnią córką I. C. oraz znęcania się fizycznego i psychicznego nad rodziną. W związku z otrzymanym zawiadomieniem w dniu 12 maja 1999 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ł. postanowił wszcząć dochodzenie i zarządził zatrzymanie J. C. . W wyniku przeprowadzonych w sprawie (...) czynności dowodowych, w tym zeznań świadków, opinii biegłych sądowych i instytutów naukowo-badawczych, oskarżyciel przedstawił J. C. zarzuty a w dniu 24 listopada 1999 r. sporządził akt oskarżenia zarzucając J. C. , że w 1996 r., w miesiącach marcu i kwietniu, działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przez nadużycie stosunku zależności, przy wykorzystaniu prezentowanych małoletniej córce treści pornograficznych, wielokrotnie doprowadził ją do obcowania płciowego i poddania się innym czynnościom seksualnym, a następnie, w 1999 r. nakłaniał córkę do składania fałszywych zeznań, znęcał się nad nią psychicznie i fizycznie. Oskarżony J. C. został tymczasowo aresztowany postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 14 maja 1999 r., w sprawie (...) , a zastosowany środek zapobiegawczy następnie przedłużono postanowieniem Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 3 listopada 1999 r. w sprawie (...) . W toku procesu J. C. zgłosił fakt popełnienia przez funkcjonariuszy Zakładu Karnego w S. przestępstwa znęcania się nad osadzonym J. C. Prokuratorowi Rejonowemu w S. , który odmówił wszczęcia śledztwa z uwagi na nieuprawdopodobnienie okoliczności stanowiących podstawę zarzutów. Zarzutów osadzonego nie potwierdziło wówczas również postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Dyrektora (...) w W. . W trakcie stosowania tymczasowego aresztowania J. C. jeszcze wielokrotnie zarzucał funkcjonariuszom Zakładu Karnego w S. podżeganie współosadzonego do pobicia, „gnębienie psychiczne”, pobicie przez funkcjonariuszy podczas konwojowania, cenzurowanie korespondencji, udostępnianie narkotyków, wymuszanie haraczy, grożąc dokonaniem samouszkodzeń. Zarzuty J. C. nie znajdowały potwierdzenia. Jednocześnie był on, z uwagi na nieprzestrzeganie dyscypliny i regulaminu osadzenia wielokrotnie karany dyscyplinarnie. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2011 r., wydanym w sprawie (...) , Sąd Rejonowy w Ł. uznał J. C. za winnego zarzucanych mu czynów, skazując na łączną karę 10 lat pozbawienia wolności, a Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 6 marca 2002 r., w sprawie (...) , przedmiotowy wyrok utrzymał w mocy. Wyrokiem z dnia 30 września 2003 r. w sprawie (...) Sąd Najwyższy uchylił to orzeczenie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania celem wyjaśnienia wątpliwości odnośnie istnienia organicznego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego u skazanego i ewentualnego wpływu tej okoliczności na możliwość stawiania zarzutów J. C. . Uznając za bezspornie prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez sądy obu instancji Sąd Najwyższy postanowieniem z tej samej daty zastosował wobec J. C. tymczasowe aresztowanie na dalszy okres. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 22 grudnia 2004 r., wydanym w sprawie (...) , ponownie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 5 listopada 2011 r. Sąd ten przeprowadził w toku postepowania szereg dalszych dowodów z opinii psychiatryczno-psychologicznych, ustalając dodatkowo, że w dacie popełnienia przypisanych czynów karalnych J. C. nie był chory psychicznie, ani upośledzony umysłowo, miał natomiast nieprawidłową osobowość ze skłonnością do postaw pieniaczych i roszczeniowych, nie wyłączającą poczytalności skazanego w dacie popełniania przestępstw. Obrońca J. C. , ustanowiony z urzędu, złożył opinię o braku podstaw do sporządzenia kasacji od tego wyroku. Sporządzenia kasacji odmówili także Minister Sprawiedliwości-Prokurator Krajowy oraz Rzecznik Praw Obywatelskich. Wyrokiem z dnia 17.06.2003 r., wydanym w sprawie (...) przez Sąd Rejonowy w Siedlcach, J. C. został ponadto skazany za przestępstwa gróźb karalnych i znieważenia funkcjonariusza państwowego, na karę pozbawienia wolności i wyrokiem łącznym z dnia 30 grudnia 2009 r., wydanym w sprawie (...) , Sąd Rejonowy w Siedlcach orzekł łączną karę pozbawienia wolności, z obu postępowań karnych. Apelacja obrońcy skazanego została uznana za oczywiście bezzasadną wyrokiem Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 23 września 2010 r., w sprawie (...) . W toku postępowania w sprawie (...) Sądu Okręgowego w Lublinie skazany J. C. nadal stale składał skargi na funkcjonariuszy służby więziennej, w tym z Aresztu Śledczego w L. . Jednocześnie w trakcie wykonywania kary pozbawienia wolności w różnych jednostkach penitencjarnych J. C. był osadzonym nie przestrzegającym zasad odbywania kary pozbawienia wolności, co skutkowało wielokrotnymi wnioskami do dyrektorów jednostek o udzielenie mu kar dyscyplinarnych, między innymi za wulgarne zachowania wobec funkcjonariuszy. Od 2002 r., stan psychiczny J. C. ulegał pogorszeniu i w lutym 2005 r., po konsultacji psychiatrycznej na Oddziale (...) w Ł. , kierownictwo jednostki wystąpiło do sądu penitencjarnego – Sądu Okręgowego w Łodzi o zarządzenie leczenia bez zgody osadzonego. Hospitalizacja trwała od 10 marca do 9 maja 2005 r. Jednak po wypisie ze szpitala J. C. odmawiał przyjmowania leków. Toteż w czerwcu 2005 r. był hospitalizowany na Oddziale (...) Ł. , w związku z ustalonym występowaniem utrwalonego zespołu omamowo-urojeniowego. Zarzucał Służbie Więziennej stałe prześladowanie, próby zabójstwa, lub prowokowanie do samobójstwa, zainstalowanie nadajnika w brzuchu, który umożliwia śledzenie na monitorze komputera. W celu dalszego leczenia skazanego zalecono przerwę w odbywaniu kary i przetransportowanie J. C. do Szpitala (...) w L. . Orzeczeniem z dnia 15 listopada 2005 r. Powiatowy Zespól (...) w L. , w sprawie Nr (...) , zaliczył J. C. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, z przyczyny 02-P. We wrześniu 2006 r. J. C. pozwał (...) Szpital (...) w Ł. o zadośćuczynienie, w związku z „bezprawnym” przetrzymywaniem w szpitalu i zmuszaniem do podjęcia leczenia, przypisanie w dokumentacji medycznej i opiniach sporządzanych na potrzeby postępowań sądowych choroby psychicznej. Postępowanie toczy się przed Sądem Okręgowym w Łodzi pod numerem (...) . W marcu 2007 r. J. C. ponownie był hospitalizowany na Oddziale (...) w Ł. , w związku z ustalonym występowaniem utrwalonego zespołu omamowo-urojeniowego, po zakończeniu leczenia i ponownym osadzeniu w warunkach zakładu karnego, w związku z odmową przyjmowania leków psychiatrycznych przez osadzonego, wskazano na konieczność zastosowania przymusowego leczenia psychiatrycznego. W okresach 16-30 stycznia oraz 22-29 grudnia 2009 r. powód był hospitalizowany w Oddziale (...) w K. w związku z rozpoznanymi zaburzeniami urojeniowymi i zespołem paranoidalnym. W dniu 29 grudnia 2009 r. został przetransportowany do Szpitala (...) w L. , w którym przebywał do 24 lutego 2010 r. oraz ponownie w okresie 9 marca – 28 maja 2010 r. z rozpoznaniem schizofrenii paranoidalnej i uporczywymi zaburzeniami urojeniowymi. W trakcie leczenia psychiatrycznego stwierdzono także u powoda cukrzycę insulino niezależną. W okresach od 4 sierpnia do 9 września 2010 r. oraz od 15 kwietnia do 29 kwietnia 2011 r. powód był hospitalizowany na Oddziale (...) z analogicznym rozpoznaniem. W związku z opisanymi potrzebami leczenia psychiatrycznego, powodowi udzielano szeregu przerw w odbywaniu kary. Część kary odbywał w systemie terapeutycznym dla osób z niepsychotycznymi zaburzeniami psychiatrycznymi. Powód nie tolerował takiego systemu odbywania kary, odmawiając przyjmowania leków psychiatrycznych oraz korzystania z opieki psychologiczno-penitencjarnej, widząc w tym przejaw represji ze strony funkcjonariuszy Służby Więziennej. J. C. podczas pobytu w warunkach izolacji zachowywał się nagannie, wielokrotnie wymierzano mu kary dyscyplinarne za wulgarne zachowania wobec funkcjonariuszy. W 2004 r. J. C. złożył do Prokuratora Rejonowego w L. skargę na funkcjonariuszy Służby Więziennej Aresztu Śledczego w L. i (...) w L. . Organ ścigania podjął wyłącznie czynności sprawdzające. W 2004 r. i 2005 r. toczyły się przed Sądem Rejonowym w Łukowie i Sądem Okręgowym w Lublinie dwa postępowania uboczne w postępowaniu wykonawczym, po prawomocnym zakończeniu sprawy (...) . Postanowieniem z dnia 29 września 2004 r., w sprawie (...) , sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie wykonawcze z uwagi na przywołane wcześniej orzeczenie kasatoryjne Sądu Najwyższego, skutkujące ponownym wszczęciem postępowania apelacyjnego. Orzeczenie to zaskarżył J. C. , w wyniku rozpoznania zażalenia skazanego Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem z dnia 29 listopada 2004 r., w sprawie (...) , uchylił przedmiotowe orzeczenie i postępowanie wykonawcze umorzył. Z kolei postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2005 r. Sąd Rejonowy w Łukowie nie uwzględnił wniosku J. C. o zawieszenie postępowania wykonawczego uznając, że nie zachodzą przesłanki dla takiej decyzji, a stan zdrowia powoda pozwala na podejmowanie leczenia psychiatrycznego w trakcie udzielanych mu przerw w odbywaniu kary pozbawienia wolności. Po rozpoznaniu zażalenia skazanego, Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem z dnia 28 listopada 2005 r., w sprawie (...) , utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji. W 2005 r. wszczęte zostały także przed Sądem Okręgowym w Lublinie dwa postępowania w przedmiocie udzielenia powodowi warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbywania kary pozbawienia wolności ( (...) i (...) ), które zostały przekazane do dalszego urzędowania Sądowi Okręgowemu w Łodzi. Po ponownym osadzeniu J. C. w jednostkach penitencjarnych podległych jurysdykcji (...) Sądu Okręgowego w Lublinie, w latach 2010-2012 toczyło się 8 postępowań mających za przedmiot, między innymi, wnioski skazanego o warunkowe przedterminowe zwolnienie. W toku tych postępowań zasięgano opinii o skazanym, z których wynikało, że nie będzie wymagał, po zwolnieniu z zakładu karnego, objęcia pomocą postpenitencjarną. W toku postępowań J. C. występował przed sądem z obrońcami ustanawianymi z urzędu, a wnioski skazanego nie zostały uwzględnione lub udzielano mu przerwy w odbywaniu kary na czas leczenia szpitalnego. Prawidłowość przedmiotowych rozstrzygnięć została poddana ocenie Sądu Apelacyjnego w Lublinie. Sąd penitencjarny rozpoznawał także skargi skazanego J. C. na decyzje w przedmiocie reżimu odbywania kary oraz zapoznawał się z dokumentacją medyczną dotyczącą skazanego, w tym zasięgał informacji, co do stanu jego zdrowia, udzielanych świadczeń i możliwości leczenia skazanego w warunkach zakładu karnego. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd uznał, że powództwo podlega oddaleniu w całości, wskutek nie wykazania przez powoda jakiejkolwiek przesłanki warunkującej odpowiedzialność pozwanego. Wskazał, że powód dochodził majątkowej ochrony z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych wskazanych w pozwie i w toku procesu na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. Wyjaśnił, że dobra osobiste w polskim prawie cywilnym są ujmowane w kategoriach obiektywnych, a ich ochrona przewidziana w art. 24 § 1 k.c. została uzależniona od spełnienia dwóch przesłanek: zagrożenia lub naruszenia wskazanego dobra osobistego i bezprawnego charakteru działania wywołującego ten skutek. Dochodzenie prawnej ochrony dóbr osobistych ułatwia ustanowienie w art. 24 § 1 k.c. domniemania bezprawności działania naruszającego cudze dobra osobiste, co oznacza przerzucenie w tym zakresie ciężaru dowodu na stronę pozwaną, która to domniemanie musi obalić. Powód nie jest jednakże zwolniony od uprzedniego udowodnienia, stosownie do reguły określonej w art. 6 k.c. , że konkretne jego dobra osobiste zostały w ogóle naruszone lub zagrożone, że to naruszenie jest wynikiem działań pozwanego, a także wykazania, że wnioskowany sposób ochrony tego dobra jest adekwatny i właściwy do zastosowania w realiach stanu faktycznego (por. wyrok SN z 17.06.2004 r. V CK 609/03). Sąd wskazał też, że jedną z niekwestionowanych przyczyn wyłączających bezprawność naruszenia dobra osobistego jest działanie pozwanego w ramach porządku prawnego, czyli wszelkie te przypadki, gdy normy prawa przedmiotowego usprawiedliwiają i legalizują wkraczanie w sferę cudzych dóbr osobistych (por. wyrok SApel. w Gdańsku z 25.04.2006 r. I ACa 1877/05 POSAG 2008/1/6). A nadto, że decydujące znaczenie dla oceny zasadności twierdzenia o naruszeniu dobra osobistego ma nie subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale to, jaką reakcję wywołuje w społeczeństwie to naruszenie oraz czy zachowanie innej osoby, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, może obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego (E.Gniewek op.cit. , str. 60, t.3 i 4, a także wyrok SN z 17.09.2004 r. V CK 69/04, wyrok z 25.04.1989 r. I CR 143/89 OSPiKA 1990/3/709, wyrok SN z 23.05.2002 r. IV CKN 1076/00 OSN 2003/9/121, wyrok SN z 26.10.2001 r. V CKN 195/11, wyrok SN z 11.03.1997 r. III CKN 33/97 OSN 1997/6-7/193). Tym samym oceniając przesłankę naruszenia (zagrożenia) dóbr osobistych abstrahować należy od odczuć subiektywnych osób pokrzywdzonych, ich ewentualnych wartości, uczuć i stanu psychicznego. Podkreślając, że w judykaturze wprost wskazuje się, że dopiero po ustaleniu, że powód udowodnił fakt naruszenia dobra osobistego, rozumianego jak wyżej, sąd winien w dalszej kolejności ustalać, czy działanie pozwanego było bezprawne (cyt. wyrok SN z 17.06.2004 r.) Sąd Okręgowy uznał, że w realiach sprawy, powód, działający z pomocą profesjonalnego pełnomocnika, nie podołał opisanemu obowiązkowi. Tym samym już tylko z tego względu powództwo należało oddalić. W świetle całokształtu zebranego materiału dowodowego, powód nie udowodnił, by zarzucone działania funkcjonariuszy pozwanego naruszyły jakiekolwiek jego dobro osobiste, a tym bardziej, by naruszyły w stopniu wymagającym zadośćuczynienia. Okolicznością bezsporną jest wielokrotne, na przestrzeni procesu karnego i wykonywania kar pozbawienia wolności, badanie stanu zdrowia psychicznego powoda oraz umieszczanie go w placówkach zamkniętych i powszechnej służby zdrowia, celem udzielania mu świadczeń medycznych w warunkach szpitalnych, nie wyłączając przypadków leczenia przymusowego, bez zgody pacjenta. Należy jednak zważyć, że sam taki fakt nie przesądza jeszcze o naruszeniu jakiegokolwiek dobra osobistego osadzonego, jeżeli jego wystąpienie było uwarunkowane obiektywną sytuacją dotyczącą jego stanu zdrowia, ustalaną przez lekarzy specjalistów, w toku wielokrotnych konsultacji, bez chęci stworzenia powodowi dodatkowych, bezprawnych cierpień, zwłaszcza, że taka organizacja odbywania kary pozbawienia wolności, oparta na obowiązujących przepisach ustawy „ Kodeks karny wykonawczy ”, była poddana permanentnej kontroli sędziów penitencjarnych, sądu apelacyjnego i była legalna. Ubocznie należy zważyć, że powodowi zawsze zapewniono możliwość leczenia w warunkach wskazywanych przez lekarzy, zarządzając przerwy w odbywaniu kary wtedy, gdy była konieczna hospitalizacja poza strukturą więziennej służby zdrowia. W toku odbywania kary pozbawienia wolności zawsze uwzględniano fakt zdiagnozowania u powoda choroby samoistnej (cukrzycy), stosując odpowiednią dietę i farmakoterapię, a po zabiegu chirurgicznym usunięcia przepuklin, dokonanym w szpitalu powszechnej służby zdrowia podczas przerwy w odbywaniu kary, w jednostce penitencjarnej, do której powód powrócił, zapewniono mu możliwość korzystania z dolnego łóżka i objęto opieką medyczną na czas powrotu do zdrowia po zabiegu. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało w ogóle, by w którymkolwiek, z tak licznych przypadków leczenia powoda, zastosowano błędne procedury medyczne, niewłaściwą diagnozę i błędne leczenie, stwarzając zagrożenie zdrowia, lub życia J. C. . Przeciwnie, ustalono bardzo duże i stałe zaangażowanie wszystkich funkcjonariuszy pozwanego w niezwłocznym i pełnym udzielaniu pomocy medycznej powodowi oraz działania samego J. C. stwarzające zagrożenie dla zdrowia i niweczące wysiłki lekarzy (stale odmawiał leczenia farmakologicznego schorzeń psychicznych w warunkach osadzenia). Zarówno w toku procesów karnych, jak też w postępowaniu wykonawczym, w tym licznych postępowaniach przed sądami penitencjarnymi, z urzędu ustanawiano dla powoda obrońcę (adwokata), a orzeczenia sądów pierwszo instancyjnych były zawsze poddawane kontroli merytorycznej i formalnej sądów odwoławczych. Podobnie rozpoznawano skargi administracyjne J. C. na warunki osadzenia w różnych jednostkach. W toku postępowań wykonawczych, związanych między innymi z wnioskami powoda o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbywania reszty kary, ustalano także ewentualną potrzebę udzielania mu pomocy postpenitencjarnej (ostatecznie wnioski te nie zostały uwzględnione, co czyniło bezprzedmiotowym kwestię takiej pomocy). Prawidłowość czynności procesowych we wszystkich postępowaniach sądowych i przygotowawczych podlegała ocenie formalnej i merytorycznej w trybie przewidzianym w przepisach kodeksów postępowania karnego i karnego wykonawczego, nie wyłączając kontroli w postępowaniu przed Sądem Najwyższym i Sądem Apelacyjnym w Lublinie. Nigdy nie ustalono żadnych, zarzuconych w tej kwestii przez powoda nieprawidłowości, które miałyby prowadzić do bezprawnego naruszenia jego prawa do wolności i prawa do życia bez przymusu, wskazywałyby na nielegalność decyzji jakichkolwiek organów procesowych. Gołosłownym pozostał także zarzut fałszowania dokumentów z tych akt, w tym zwłaszcza z przyczyn „korupcyjnych”. Konkludując powyższe rozważania, Sąd podkreślił, że strona powodowa nie udowodniła faktu naruszenia dóbr osobistych powoda przez funkcjonariuszy pozwanego w okolicznościach faktycznych będących podstawą powództwa w sprawie, zaś dowody przeprowadzone w procesie dodatkowo jednoznacznie obaliły domniemanie bezprawności zarzuconych, opisanych działań tych funkcjonariuszy. Dodatkowo Sąd Okręgowy wskazał, że powód, działający poprzez profesjonalnego pełnomocnika, w ogóle nie udowodnił, że żądany sposób ochrony jego dóbr osobistych na podstawie art. 448 k.c. , jest zasadny w okolicznościach sprawy. Z tych też względów Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie I wyroku, zaś w punkcie II, na podstawie art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu. Wskazał, że rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku uzasadnia trudna sytuacja życiowa i materialna powoda. Od 1999 r. przebywał on w zakładzie karnym lub w placówkach szpitalnych i od kilkunastu lat nie uzyskiwał dochodów. W związku ze schorzeniami, które pojawiły się już w trakcie jego osadzenia, został zaliczony do kategorii osób niepełnosprawnych. Bezspornie powód jest osobą trwale ciężko chorą, a stwierdzone schorzenie znacząco, stale oddziałuje na jego zachowania i możliwość prawidłowego kształtowania sytuacji życiowej oraz racjonalnego kierowania swoim postępowaniem. Z drugiej strony, aktywność w sprawie pełnomocnika pozwanego Skarbu Państwa ograniczyła się de facto do złożenia trzech pism o charakterze procesowym (w tym jednego zażalenia w postępowaniu ubocznym). Żaden reprezentant pozwanego nie uczestniczył czynnie w jakichkolwiek czynnościach procesowych w sprawie. Mimo przypomnienia stronom przez Sąd Apelacyjny, w postępowaniu zażaleniowym, zasad rozkładu ciężaru dowodu w procesie o ochronę dóbr osobistych, faktyczne przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym także w zakresie ustalenia braku bezprawności działań funkcjonariuszy pozwanego, zostało przerzucone na Sąd, działający z urzędu. Mając powyższe na względzie oraz treść art. 99 k.p.c. w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony” dla nieobciążenia powoda obowiązkiem zapłaty kwoty 10.800 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika procesowego Skarbu Państwa, mimo wygrania procesu przez stronę pozwaną ( art. 98 k.p.c. ). W punkcie III wyroku, na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2009 roku, Nr 146, poz. 1188 ze zm.) oraz w oparciu o oświadczenie pełnomocnika powoda złożone przed zamknięciem rozprawy, Sąd przyznał od Skarbu Państwa na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika powoda kwotę 7.200 zł tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Wskazana kwota została ustalona w oparciu o § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.) i zgodnie z § 2 ust. 3 powiększona o kwotę podatku VAT. W punkcie IV wyroku Sąd, na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm.), przejął na rachunek Skarbu Państwa nieuiszczone przez strony koszty sądowe. Apelację od wyroku złożył powód J. C. osobiście oraz w jego imieniu ustanowiony dla powoda z urzędu pełnomocnik. Powód zaskarżył wyrok w całości i wnosił o jego uchylenie i zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa zadośćuczynienia w kwocie 2.000.000 zł oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia innemu równorzędnemu sądowi wobec stronniczości Sądu Okręgowego w Lublinie. W uzasadnieniu apelacji powód zarzucił działanie na jego szkodę z naruszeniem art. 448 k.c. , a wobec ustalenia, że powód jest osobą trwale ciężko chorą psychicznie, także przez nieuwzględnienie roszczeń z 445 k.c. i art. 446 k.c. Zarzucał popełnienie, począwszy od 2000 r., seryjnych przestępstw na jego szkodę przez służby więzienne, sądy karne i penitencjarne oraz lekarzy psychiatrów, które po podważeniu przez Sąd Najwyższy oskarżenia powoda, miały ogłupić powoda i zmusić do winy nawet wbrew faktom i pozbawić życia na wszelki możliwe sposoby, nawet przez wielokrotne osadzanie od 2005 r. w szpitalach psychiatrycznych z nadużyciem władzy i stosunku zależności. Wywodził, że działania te miały charakter korupcyjny, a ich celem było zatarcie śladów dwukrotnego skazania powoda przez sądy karne „wyrokami poszlakowymi”. Zarzucił, że sąd orzekający pominął, iż w postępowaniu karnym został dwukrotnie uznany przez biegłych psychiatrów za osobę zdrową psychicznie oraz, że na zlecenie Zarządu (...) w W. z 2001 r. włożono powodowi do organizmu podczas operacji przekaźnik satelitarny, a następnie w celu usunięcia śladów przestępczej działalności wobec powoda zmuszono do kolejnej operacji, w czasie której usunięto przekaźnik z głowy powoda. Wywodził, że na zlecenie służb więziennych jest stosowany wobec niego w miejscu zamieszkania płatny terroryzm, którego celem jest uniemożliwienie powodowi normalnej egzystencji, i skłonienie poprzez zastraszenie do zaniechania obrony prawnej a także planowanie pozbawienia powoda życia w warunkach izolacji lub na wolności w upozorowanym przypadkowym napadzie. Pełnomocnik powoda zaskarżając wyrok w całości, zarzucił: 1. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na treść orzeczenia poprzez:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.