Sad powszechny, III Ca 208/14

Sygn. akt III Ca 208/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi- Widzewa w Łodzi w sprawie z powództwa Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko pozwanemu Ł. M. o zapłatę kwoty 2.852,00 złotych:

1. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.686,00 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3 kwietnia 2013 roku do dnia zapłaty;
2. umorzył postępowanie w pozostałej części;
3. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 423,03 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu w części. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o ustalenie, że w dniu 4 listopada 2011 roku pozwany Ł. M. jako ubezpieczający zawarł z Towarzystwem (...) Spółką Akcyjną w W. umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdu – samochodu osobowego marki F. oraz ubezpieczenie auto-casco na okres od dnia 5 listopada 2011 roku do 4 listopada 2012 roku. Zawarcie umowy zostało potwierdzone wystawieniem polisy numer (...) . Właścicielem przedmiotowego pojazdu był J. B. . Pozwany wraz z wnioskiem o ubezpieczenie złożył także oświadczenie klienta do ustalenia przebiegu ubezpieczenia OC, stanowiące załącznik do wniosku o ubezpieczenie, zgodnie z treścią którego w okresie ostatnich 36 miesięcy przed zawarciem przedmiotowej umowy nie spowodował żadnej szkody z ubezpieczenia OC pojazdu, którego była/jest właścicielem, użytkownikiem lub z ubezpieczenia OC innych pojazdów, w czasie gdy kierował innym pojazdem. Dodatkowo pozwany oświadczył, iż w okresie ostatnich 12 miesięcy nie było szkód AC w pojazdach, których był właścicielem, użytkownikiem oraz gdy kierował innymi pojazdami. Powyższe oświadczenie pozwany złożył również w imieniu właściciela przedmiotowego pojazdu. Zgodnie z postanowieniami tej umowy (oświadczenia klienta do ustalenia przebiegu ubezpieczenia OC i AC/KR), powód ustalał należną składkę na podstawie oświadczenia pozwanego, o którym mowa powyżej w tym uzasadnieniu. W przypadku oświadczenia o treści jak złożone w niniejszym przypadku przez pozwanego składka była niższa (wysokość składki ustalono przy pomocy tabeli klasy „bonus/malus” i odpowiadającego jej poziomu zniżki/zwyżki w OC, AC/KR). W umowie ubezpieczenia zawarto zapis, że składane oświadczenie, o którym mowa powyżej w tym uzasadnieniu będzie weryfikowane przez powoda w rejestrze umów i szkód Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. W przypadku, gdy okaże się, że podane w złożonym oświadczeniu informacje nie potwierdzą się, co miałoby wpływ na wysokość składki, powód obciąży pozwanego powstałą różnicą wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od daty udzielenia ochrony ubezpieczeniowej. Dodatkowo w ubezpieczeniu OC (przy wyliczaniu składki za ubezpieczenie OC) miała być zastosowana zwyżka w wysokości 30% przy wystąpieniu co najmniej jednej szkody w ramach ubezpieczenia OC w okresie 36 miesięcy przed zawarciem umowy ubezpieczenia klienta w wieku powyżej 35 lat, zaś w ubezpieczeniu AC (przy wyliczaniu składki za ubezpieczenie AC) w przypadku zastosowania zwyżki w ramach ubezpieczenia OC i braku szkody w ramach ubezpieczenia w AC w ciągu 12 miesięcy przed zawarciem umowy ubezpieczenia zakład ubezpieczeń miał nie przyznawać zniżki przy składce AC i nie obciążać zwyżką wynikającą z grupy/klasy bonus-malus (zastosowanie stawki 0%). Na podstawie złożonych przez pozwanego oświadczeń powód przyznał pozwanemu zniżkę składki ubezpieczeniowej oraz wyliczył składkę ubezpieczeniową za ubezpieczenie w wysokości 1.078,00 złotych. W okresie 36 miesięcy przed zawarciem przedmiotowej umowy ubezpieczenia komunikacyjnego – w dniu 13 stycznia 2011 roku, miała miejsce szkoda wyrządzona w związku z ruchem pojazdu, którego J. B. był właścicielem. Dotyczyło to pojazdu marki V. (...) nr rej. (...) . Szkoda wyrządzona przez ruch tego pojazdu została naprawiona przez zakład ubezpieczeń będący stroną umowy ubezpieczenia komunikacyjnego. Sprawcą szkody był T. M. , użytkownik w/w pojazdu. W dniu 23 lutego 2011 roku J. B. sprzedał samochód marki V. (...) nr rej. (...) . Po zawarciu umowy, strona powodowa ustaliła dopłatę do składki w wysokości 2.852,00 zł. Towarzystwo (...) S.A. wezwało pozwanego do uiszczenia powyższej kwoty wezwaniem do zapłaty z dnia 29 października 2012 roku. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy wskazał, że wobec cofnięcia powództwa w zakresie kwoty 1.166,00 złotych wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, podstępowanie w tym zakresie podlegało umorzeniu w oparciu o art. 355 § 1 k.p.c. , gdyż, w ocenie Sądu cofnięcie pozwu nie było sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego. W pozostałej części powództwo podlegało natomiast uwzględnieniu. W świetle postanowień łączącej strony umowy ubezpieczenia, powód miał prawo do rekalkulacji wyliczonej pierwotnie pozwanemu składki ubezpieczeniowej z uwagi na złożenie przez pozwanego nieprawdziwego oświadczenia o braku szkód w okresie 36 miesięcy przed zawarciem umowy ubezpieczenia, które to oświadczenie złożył również w imieniu J. B. . Pozwany nie wskazał bowiem faktu szkody, która miała miejsce w dniu 13 stycznia 2011 roku w związku z ruchem pojazdu marki V. (...) , którego J. B. był właścicielem. W łączącej strony umowie wyraźnie wszak wskazano jakie znaczenie ma składane przez ubezpieczającego oświadczenie o bezszkodowości. Pozwany podpisując wskazane oświadczenie, zgodził się na rekalkulację przez zakład ubezpieczeń składki ubezpieczeniowej w trakcie trwania umowy, w tym na obciążenie zwyżką w ubezpieczeniu OC w wysokości 30% w razie stwierdzenia przez powoda, że miała miejsce w ciągu 36 miesięcy przed zawarciem umowy (...) bądź 2 szkody w OC w związku z ruchem pojazdu, którego ubezpieczony był w tym okresie właścicielem i została ona naprawiona przez zakład ubezpieczeń będący stroną umowy ubezpieczenia OC obejmującej ruch pojazdu, którego ubezpieczony był właścicielem oraz na nieprzyznanie zniżki w ubezpieczeniu AC w razie zastosowania zwyżek w ubezpieczeniu OC. Nadto zgodził się również na obciążenie go różnicą pomiędzy pierwotnie wyliczoną składką a prawidłowo wyliczoną składką (po dokonanych przez powoda ustaleniach w (...) ). O kosztach orzeczono w oparciu o art. 100 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w zakresie w jakim uwzględniono powództwo. Skarżący podniósł, że nie zgadza się z przedmiotowym rozstrzygnięciem i uważa je za krzywdzące z tego względu, że w dniu podpisywania polisy ubezpieczeniowej system (...) nie stwierdził żadnych nieprawidłowości, wszystkie ulgi zostały przyznane przez ubezpieczyciela, zaś oświadczenie z dnia 13 stycznia 2013 roku jest nieautentyczne, gdyż J. B. oświadczał, że nic nie wie o takim zdarzeniu. W ocenie skarżącego, system na którym bazowała strona powodowa był nieprawidłowy o czym świadczy fakt, że wskazywał także na zaistnienie innych szkód niż ta z dnia 13 stycznia 2011 roku. Zdaniem skarżącego, ubezpieczyciel winien poinformować go o fakcie zaistnienia szkody. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości (apelacja – k. 99-100, - k. 103). W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego (odpowiedź na apelację – k. 124-126). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Stosownie do treści art. 505 13 § 2 k.p.c. , uzasadnienie sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, jeżeli sąd ten nie przeprowadził postępowania dowodowego. Sytuacja opisana w cytowanym przepisie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem Sąd Okręgowy, po dokonaniu analizy stanu faktycznego sprawy, podziela i przyjmuje za własne ustalenia Sądu I instancji stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przyjętego w zaskarżonym wyroku. Wbrew zastrzeżeniom skarżącego, Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie dokonał prawidłowej, odpowiadającej wymogom określonym w art. 233 § 1 k.p.c. , oceny dowodów, w oparciu o którą wyprowadził także trafne wnioski jurydyczne. Wobec faktu, że nie jest rzeczą Sądu Odwoławczego powielanie wywodu Sądu I Instancji, którego argumentację Sąd Okręgowy w całości podziela, w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy jedynie na odniesieniu się do stanowiska apelacji. Stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestionując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, poprzez wskazanie, że system (...) w dacie zawierania umowy nie stwierdzał żadnych nieprawidłowości oraz że ubezpieczyciel winien poinformować o przypisanych szkodach, skarżący nie zauważa, iż przedstawiona przez niego argumentacja nie znajduje oparcia w łączącej strony umowie i jako taka z natury rzeczy nie może podważyć prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Postanowienia przedmiotowej umowy wszak jednoznacznie określały znaczenie oświadczenia o bezszkodowości dla kalkulacji składki ubezpieczeniowej, jak też wyraźnie ustalały warunki rekalkulacji owej składki. Umowa ta jednak w żaden sposób nie uzależniała możliwości rekalkulacji składki ubezpieczeniowej od sposobu funkcjonowania systemu (...) , a tym bardziej od jego prawidłowości czy też innych okoliczności wskazywanych przez apelującego, warunkując taką możliwość wyłącznie wystąpieniem niezgodności pomiędzy stanem zadeklarowanym w oświadczeniu ubezpieczającego ze stanem rzeczywistym. Skoro zatem oświadczenie złożone przez pozwanego okazało się niezgodne z rzeczywistością, bowiem w okresie 36 miesięcy przed zawarciem przedmiotowej umowy ubezpieczenia komunikacyjnego w dniu 13 stycznia 2011 roku miała miejsce szkoda wyrządzona w związku z ruchem pojazdu, którego J. B. był właścicielem i została naprawiona przez zakład ubezpieczeń będący stroną umowy ubezpieczenia, ubezpieczyciel był uprawniony do rekalkulacji składki ubezpieczeniowej i w rezultacie jej podwyższenia o zasądzoną zaskarżonym wyrokiem kwotę 1.686,00 złotych. Za bezskuteczne należy uznać kwestionowanie autentyczności oświadczenia z dnia 13 stycznia 2011 roku i utrzymywanie, że J. B. nic nie wie o tym zdarzeniu i oświadczenia takiego nie podpisywał, w sytuacji gdy bezspornym jest, że przedmiotowe oświadczenie podpisał sprawca kolizji, nie zaś właściciel pojazdu marki V. (...) o nr rej (...) , a z poczynionych ustaleń wynika, że w owym okresie pojazd ten znajdował się w użytkowaniu wnuczka J. T. M. . Powyższe prowadzi do wniosku, że apelacja wniesiona przez pozwanego stanowi jedynie polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy w punkcie
4. wyroku na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w punkcie
5. wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty poniesione przez stronę powodową w tym postępowaniu złożyło się wyłącznie wynagrodzenie jej pełnomocnika w osobie radcy prawnego, którego wysokość ustalono w oparciu o § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t. ze zm.).