kc , Sąd Okręgowy stwierdził, że powód dochodząc naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia nie zainicjował żadnych działań, mających na celu stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w Płocku w trybie art. 424 1 kpc i następne. Powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z 13 marca 2009 roku w sprawie II CNP 120/08 (publikowane LEX nr 494017) Sąd Okręgowy wskazał, że dopiero zainicjowanie postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i uzyskanie w jego wyniku rozstrzygnięcia uwzględniającego skargę jest prejudykatem umożliwiającym wystąpienie z powództwem odszkodowawczym przeciwko Skarbowi Państwa. Skoro powód nie wyczerpał trybu z art. 424 1 kpc i nie złożył skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z 23 sierpnia 2010 roku to nie może skutecznie dochodzić naprawienia szkody przez Skarb Państwa w oparciu o art.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc . Sąd ocenił, że sytuacja finansowa powoda jest trudna, zatem przy wskazanej przez siebie o wartości przedmiotu sporu powyżej 200 000 zł nie jest on w stanie ponieść w całości kosztów zastępstwa procesowego do wysokości 7 200 zł, wynikającej z § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . Wnosząc jednak pozew o zasądzenie tak wysokiego odszkodowania, H. W. powinien liczyć się z obowiązkiem zwrotu kosztów procesu stronie przeciwnej na wypadek jego przegrania. Całkowite zwolnienie go z tego obowiązku byłoby rozwiązaniem niesłusznym. Sąd stanął na stanowisku, że powód powinien choćby w minimalnym stopniu odczuć koszty wywołane przegraniem sporu, dlatego też obciążył go obowiązkiem zwrotu pozwanemu kwoty 1.000 zł. (uzasadnienie k.61-65) Powyższy wyrok powód zaskarżył w całości, zarzucając, że rozstrzygnięcie nie jest sprawiedliwe, gdyż Sąd Okręgowy w Płocku oddalając apelację w sprawie IV Ca 336/10 rażąco naruszył jego prawo do korzystania z nieruchomości, które zostało nabyte umową prywatną z dnia 2 lipca 1979 roku. Powód podniósł również, że jego sytuacja materialna uzasadnia zwolnienie go z kosztów procesu w całości. Ponadto wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez odtworzenie nagrania z płyty załączonej do pozwu na okoliczność rozmowy telefonicznej z małżonkami W. . W konkluzji powód wniósł o przyznanie odszkodowania (apelacja k.70 – 77, minuta 15:45 nagrania z rozprawy apelacyjnej z dnia 15 stycznia 2013 roku płyta CD – R k. 104). Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (odpowiedź na apelację k. 94-97). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Sąd odwoławczy podziela zarówno ustalenia faktyczne, jak i wnioski prawne zaprezentowane przez Sąd I instancji. Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że roszczenie powoda zmierza do obalenia prawomocnego orzeczenia sądu, które z mocy art. 365 § 1 kpc wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepisy prawa przewidują możliwość wzruszenia prawomocności orzeczeń, czy pobawienia ich wykonalności, jednakże przy wykazaniu ściśle określonych przesłanek i dochowaniu procedur. Sposobem na obalenie prawomocności orzeczenia sądu nie jest wytoczenie kolejnego procesu, w którym strona dowodzi, że orzeczenie określonej treści zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ w każdym przypadku możliwość dochodzenia odszkodowania za niezgodne z prawem orzeczenie sądu uzależniona jest od uprzedniego stwierdzenia niezgodności z prawem tego orzeczenia we „właściwym postępowaniu" - art.
kc , czyli w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ( art. 424 1 -424 12 kpc ). Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest - jak przyjmuje się w literaturze i orzecznictwie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06; OSNC 2007, nr 2, poz. 35) - specjalnym procesowym środkiem prawnym ulokowanym wśród nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Jest ona samodzielnym, autonomicznym instrumentem badania legalności działalności jurysdykcyjnej sądów powszechnych, służącym jednostce zamierzającej dochodzić od państwa wynagrodzenia szkody, o jakiej mowa w art. 77 ust. 1 Konstytucji . Aby zasadnie dochodzić odpowiedzialności od Skarbu Państwa z powodu wydania przez Sąd orzeczenia strona powodowa powinna dysponować wyrokiem stwierdzającym niezgodność tego orzeczenia z prawem. Sąd rozpoznający sprawę odszkodowawczą nie jest bowiem właściwy do indywidualnej oceny legalności konkretnego wyroku stanowiącego w ocenie powoda źródło jego szkody. Zatem aby podważyć skuteczność prawną orzeczenia Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 23 czerwca 2010 roku wydanego w sprawie IV Ca 336/10, oddalającego apelację H. W. od wyroku Sądu Rejonowego w Sochaczewie z dnia 30 listopada 2009 roku w sprawie I C 119/06 powód powinien legitymować się orzeczeniem Sądu Najwyższego stwierdzającym niezgodność z prawem orzeczenia sądu powszechnego. Bez wyczerpania tego trybu powód nie może skutecznie domagać się odszkodowania i już tylko z tej przyczyn brak było podstaw do uwzględnia jego żądań. Powyższe uprawniało także Sąd Apelacyjny na podstawie art. 381 kpc do pominięcia - ponownie zgłoszonego przez skarżącego w postępowaniu apelacyjnym - wniosku o dopuszczenie dowodu z nagrania załączonego do pozwu na okoliczność rozmowy telefonicznej z małżonkami W. . Zaniechanie podjęcia przez powoda postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia czyniło zbędnym przeprowadzanie jakichkolwiek dowodów na okoliczności związane z prawidłowością wyroku mającego stanowić źródło szkody, gdyż do dokonywania takiej oceny Sąd w tej sprawie nie był uprawniony. Dla porządku należy również wskazać, że kwestią dodatkowo uniemożliwiającą uwzględnienie roszczenia powoda było nieudowodnienie przez niego szkody i związku przyczynowego pomiędzy powoływanymi przez powoda zdarzeniami i uszczerbkiem w jego majątku. Powód nie wykazał przesłanek z art. 417 kc , natomiast skuteczne dochodzenie roszczeń odszkodowawczych wymaga wykazania przez osobę występującą z takimi żądaniami nie tylko okoliczności pozwalających na uznanie zasady odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego, ale też na udowodnieniu, że w związku z danym zdarzeniem powód doznał szkody. Również żądana przez powoda kwota 1 500 000 zł nie pozostaje w żadnym związku ze zdarzeniami faktycznymi, z których powód wywodzi swoje roszczenie a twierdzenia o jej wysokości są zupełnie dowolne, gdyż nie zostały poparte żadnym dowodem, pomimo tego że zgodnie art. 6 kc obowiązek przedstawienia takich dowodów spoczywał na stronie powodowej. Co do żądania nieobciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego przed Sądem I instancji w wysokości 1 000 zł wskazać należy, iż Sąd Okręgowy orzekając w trybie art. 102 kpc w sposób przekonujący wyjaśnił powody takiego rozstrzygnięcia. Sąd odwołał się do charakteru roszczenia dochodzonego przez powoda oraz do jego sytuacji osobistej i materialnej. Sąd Apelacyjny ocenę tę podziela. Sam stan majątkowy, czy sytuacja finansowa powoda nie stanowi okoliczności wyłącznie decydującej o zwolnieniu od kosztów procesu w pełnym zakresie. O ile bowiem taki stan może uzasadniać zwolnienie strony - całkowicie, lub częściowo - od kosztów sądowych, co wiąże się z zagwarantowaniem jej prawa do sądu, to o nieobciążeniu strony przegrywającej kosztami procesu Sąd orzeka na podstawie okoliczności konkretnej sprawy, zasługujących na miano wyjątkowych. Ustalenie zaś, czy w danych okolicznościach zachodzą "wypadki szczególnie uzasadnione", ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu. Powód poza odwołaniem się do sytuacji materialnej nie przytoczył takich argumentów, które pozwalałyby uznać stanowisko Sądu I instancji za rażąco niezgodne z zasadami słuszności, co z kolei wyklucza możliwość uczynienia zadość jego żądaniu nieobciążania go jakimikolwiek kosztami procesu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 385 kpc , Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną. O kosztach procesu Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc w związku z art. 99 kpc i art. 108 § 1 kpc i art. 391 § 1 kpc oraz § 2 ust. 1-2, § 6 pkt 7 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 roku, Nr 163, poz. 1348 ze zm.) i zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 6 642 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zastosowania w postępowaniu przed sądem drugiej instancji art. 102 kpc , gdyż powód, mimo przegranej przed sądem pierwszej instancji, zdecydował się na kontynuowanie procesu, mając świadomość swojej niekorzystnej sytuacji majątkowej oraz znając motywy rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego. W przypadku kontynuowania procesu przegranego w pierwszej instancji, strona powinna liczyć się z obowiązkiem pokrycia kosztów obrony strony przeciwnej.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.