Sad powszechny, III Cz 10/14

Sygn. akt III Cz 10/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Arkadia Wyraz - Wieczorek Sędziowie: SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.) SR (del.) Marcin Rak po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzycielki Z. S. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki na skutek zażalenia wierzycielki od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II Co 4613/13 postanawia: oddalić zażalenie. SSR (del.) Marcin Rak SSO Arkadia Wyraz – Wieczorek SSO Magdalena Balion - Hajduk Sygn. akt III Cz 10/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 października 2013r. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił wniosek wierzycielki Z. S. o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu - nakazowi zapłaty wydanemu przez Sąd Rejonowy w Gliwicach w dniu 1 sierpnia 2011r., sygn. akt I Nc 866/11, przeciwko małżonkowi dłużniczki K. J. C. . W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wierzycielka nie wykazała, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużniczki. Wierzycielka winna załączyć dokument urzędowy lub prywatny podpisany przez małżonka dłużniczki, z którego wynika udzielenie zgody na dokonanie czynności prawnej lub potwierdzenie zawarcia umowy. Wierzycielka nie zdołała wykazać tej przesłanki na podstawie oświadczeń - swojego oraz M. N. . Nie mogą one bowiem zastąpić oświadczenia małżonki dłużniczki. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał art. 787 k.p.c. a contrario. Wierzycielka Z. S. w zażaleniu domagała się zmiany orzeczenia poprzez nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu przez Sąd Rejonowy w Gliwicach w dniu 1 sierpnia 2011r. w sprawie sygn. akt I Nc 866/11 przeciwko małżonkowi dłużniczki J. C. oraz zasądzenia na swoją rzecz od małżonka dłużniczki kosztów postępowania. Zarzuciła orzeczeniu naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 787 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że dokument prywatny, o którym stanowi wskazany przepis musi pochodzić od małżonka dłużniczki. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 787 k.p.c. tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. Postępowanie z art. 787 k.p.c. należy odróżnić od postępowania rozpoznawczego, gdyż ma ono na celu jedynie wyjaśnienie, czy istnieją podstawy do rozszerzenia egzekucji na podmiot, który nie brał udziału w procesie. W postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, sąd bada, czy tytuł egzekucyjny odpowiada ustawowym wymogom oraz czy wskazana przez wierzyciela osoba jest małżonkiem dłużnika określonego w tytule egzekucyjnym, czy małżonków łączy ustrój wspólności majątkowej i czy ustrój ten istniał w dacie wydania tytułu egzekucyjnego oraz czy pozostaje w trakcie postępowania klauzulowego (por. postanowienie SN z dnia 8 czerwca 1967 r., I CZ 18/67, OSNC 1968, nr 2, poz. 22). W obecnym stanie prawnym zaspokojenie długu wynikającego z jakiegokolwiek zobowiązania zaciągniętego przez jednego z małżonków, z całego majątku wspólnego obojga małżonków ma charakter wyjątkowy i jest ono możliwe pod warunkiem udzielenia zgody przez drugiego z małżonków na zaciągnięcie zobowiązania. W toku postępowania z art. 787 k.p.c. wierzyciel występujący z wnioskiem jest zobowiązany załączyć oryginał dokumentu urzędowego (zob. art. 244 ) lub prywatnego (zob. art. 245 ), podpisanego przez małżonka dłużnika, z którego wynika udzielenie zgody na dokonanie czynności prawnej. Jeżeli zgoda została udzielona w formie ustnej, wierzyciel nie może domagać się nadania klauzuli przeciwko małżonkowi dłużnika. Zgoda małżonka na zaspokojenie wierzyciela z majątku wspólnego może zostać dokonana w każdym czasie, także następczo po zaciągnięciu zobowiązania przez dłużnika. Należy podkreślić, że w sprawie o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika ( art. 787 k.p.c. ) nie jest dopuszczalne stosowanie domniemania faktycznego przy ustalaniu, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała za zgodą małżonka dłużnika (tak uchwała SN z dnia 18 marca 2011r., III CZP 117/10, OSNC 2011/11/120). W niniejszej sprawie wierzycielka Z. S. nie przestawiła dokumentu urzędowego ani prywatnego podpisanego przez J. C. , który wykazywałby dokonanie czynności prawnej stwierdzonej tytułem egzekucyjnym przez K. C. za jego zgodą. Na podstawie zarządzenia z dnia 3 września 2013r. wierzycielka została zobowiązana do wykazania dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużniczki – w terminie 21 dni pod rygorem przyjęcia, że okoliczność stwierdzona tym dokumentem nie została wykazana (k. 12). Celem wykonania zobowiązania wierzycielka przedstawiła oświadczenia swoje oraz M. N. , w których stwierdzono, że J. C. wiedział o pożyczkach zaciągniętych przez małżonkę, gdyż tak wynika z relacji K. C. . Na podstawie przedłożonych oświadczeń nie można przyjąć, że wierzycielka wykazała przesłankę wyrażenia przez małżonka dłużniczki zgody na dokonanie czynności prawnej, z której wynika wierzytelność stwierdzona tytułem egzekucyjnym. Zgoda lub potwierdzenie zaciągnięcia zobowiązania musi stanowić oświadczenie woli złożone w formie pisemnej i pochodzące od małżonka dłużniczki. Przesłanka z art. 787 k.p.c. nie została wykazana, a tym samym brak było podstaw do nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki. Reasumując, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. SSR (del.) Marcin Rak SSO Arkadia Wyraz – Wieczorek SSO Magdalena Balion – Hajduk