Sygn. akt VU 1302/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lipca 2014 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Beata Łapińska Protokolant stażysta Bożena Sobczyk po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku M. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o emeryturę na skutek odwołania M. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 23 sierpnia 2013 r. sygn. (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 1302/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 23 sierpnia 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawcy M. D. prawa do emerytury. W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym w dniu 20 września 2013 roku roku, M. D. wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych. Podniósł, że pracował w takich warunkach także w okresie od 1 września 1983 roku do 31 października 1985 roku w G. Fabryce (...) w G. na stanowisku mistrza spawalni. ZUS wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: M. D. , urodzony w dniu (...) , złożył w dniu 22 lipca 2013 roku, wniosek o przyznanie prawa do emerytury. (dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 w aktach ZUS) Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach wynosi łącznie 13 lat, 1 miesiąc i 2 dni. Są to okresy zatrudnienia: od 1 listopada 1985 roku do 30 września 1998 roku w G. Fabryce (...) w G. oraz od 1 października 1998 roku do 31 grudnia 1998 roku w (...) S.A. w G. na stanowiskach mistrza spawalni. Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. (okoliczności niesporne) W okresie od 1 listopada 1975 roku do 30 września 1998 roku wnioskodawca był zatrudniony w G. Fabryce (...) w G. (wcześniejsza nazwa (...) Fabryka (...) w G. ). W świadectwie pracy wskazano, że wnioskodawca pracował w ww. zakładzie pracy na stanowiskach referenta ds. technicznych, mistrza wydziału montaży, mistrza wydziału produkcji części i mistrza spawalni. Jednocześnie pracodawca wskazał w tym świadectwie, że wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych w okresie od 1 listopada 1985 roku do 30 września 1998 roku na stanowisku mistrza spawalni (Dział XIV, poz. 24 zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku). (dowód: świadectwo pracy k. 7 w aktach ZUS) Z dokumentów zawartych w aktach osobowych wnioskodawcy wynika, że w G. Fabryce (...) w G. wnioskodawca pracował na następujących stanowiskach: - od 1 listopada 1975 roku do 31 lipca 1982 roku jako referent techniczny; - od 1 sierpnia 1982 roku do 31 lipca 1985 roku jako mistrz wydziału montażu (P2); - od 1 sierpnia 1985 roku do 31 października 1985 roku jako mistrz wydziału produkcji części (P1); - od 1 listopada 1985 roku do 30 września 1998 roku jako mistrz spawalni. (dowód: umowy o pracę, angaże, wniosek o przeniesienia wnioskodawcy z mistrza P2 na mistrza P1 z dnia 31 lipca 1985 roku w aktach osobowych wnioskodawcy) Szkolenie pożarnicze spawalnicze wnioskodawca odbył w okresie od 28 czerwca 1985 roku do 29 czerwca 1985 roku. (dowód: zaświadczenie z dnia 2 lipca 1985 roku k. 124 w aktach osobowych wnioskodawcy) Od dnia 1 listopada 1985 roku stanowisko mistrza wydziału produkcji części przejął po wnioskodawcy W. B.
(1), który przed tą datą był mistrzem oddziału krajalni. (dowód: angaże w aktach osobowych W. B.
(2)) Sąd Okręgowy ocenił i zważył co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 (tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1 , rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 roku) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
- Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
- ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego . Ograniczenia dowodowe zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnie rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami. Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, a w dniu (...) ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Organ rentowy uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki zatrudnienia w warunkach szczególnych co najmniej przez 15 lat. Wnioskodawca twierdził zaś, że legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych, albowiem pracował w takich warunkach także w okresie 1 września 1983 roku do 31 października 1985 roku w G. Fabryce (...) w G. na stanowisku mistrza spawalni. W ocenie Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uwzględnienia odwołania wnioskodawcy i przyznania mu prawa do emerytury ze względu na wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. Jakkolwiek bowiem przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń ograniczenia co do środków dowodowych nie obowiązują w postępowaniu sądowym, to dowody na te okoliczności mają być dowodami nie budzącymi wątpliwości, spójnymi i precyzyjnymi. Dowody te należy więc oceniać rygorystycznie i można dokonać na ich podstawie ustaleń faktycznych tylko wówczas, gdy spełniają one wyżej wymienione kryteria (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1998 roku, II UKN 440/97, OSNP 1998/22/667). Takich kryteriów nie spełniają zeznania świadków S. C. i M. S. , a także zeznania wnioskodawcy, które pozostają przy tym w sprzeczności z dokumentami znajdującymi się w aktach osobowych wnioskodawcy. S. C. nie pamiętał, w jakim okresie wnioskodawca pracował w wydziale technologicznym, jednakże z całą pewnością stwierdził, iż mistrzem spawalni wnioskodawca został w 1983 roku, albowiem świadek złamał wówczas nogę i dlatego pamięta ten fakt. Zeznania świadka S. C. w tym zakresie należało uznać za niewiarygodne, albowiem nie pamiętał on nawet dokładnie przebiegu swojej kariery zawodowej, a co do wszystkich innych okoliczności, co do których był przesłuchany, poza datą rozpoczęcia wykonywania przez wnioskodawcę pracy na stanowisku mistrza spawalni, zeznawał, że nie pamięta, nie ma 100% pewności, wydaje mu się że (…). Podobnie świadek M. S. nie pamiętał dokładnie przebiegu ani swojej kariery zawodowej, ani też kariery wnioskodawcy. Świadek pamiętał jedynie, że wnioskodawca pracował najpierw w dziale technologicznym, a potem był mistrzem montażu i mistrzem produkcji części, a wreszcie mistrzem spawalni. Świadek nie potrafił wskazać nawet, w którym roku wnioskodawca został mistrzem spawalni, a co dopiero dokładnej daty rozpoczęcia pracy na tym stanowisku. W ocenie Sądu wiarygodnego dowodu w sprawie nie mogą stanowić również zeznania wnioskodawcy. Na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 roku wnioskodawca zeznał, że nie pamięta, w jakich okresach pracował dokładnie na poszczególnych działach G. Fabryki (...) . Odnośnie rozpoczęcia pracy na stanowisku mistrza spawalni wskazał, że miało to miejsce na początku 1983 roku. Jednocześnie nie potrafił sobie przypomnieć do kiedy pracował w dziale technologicznym, jak również w jakim okresie był mistrzem działu produkcji części. Z zeznaniami świadków i wnioskodawcy w zakresie daty rozpoczęcia wykonywania przez niego pracy na stanowisku mistrza spawalni stoją w oczywistej sprzeczności dokumenty zawarte w aktach osobowych wnioskodawcy. Z dokumentów tych, w tym w szczególności, angaży wynika, iż pracę na tym stanowisku wnioskodawca rozpoczął dopiero od dnia 1 listopada 1985 roku. Okoliczność, że wnioskodawca zaczął pracować na w spawalni w 1985 roku potwierdza także fakt, że szkolenie pożarnicze spawalnicze wnioskodawca odbył w okresie od 28 czerwca 1985 roku do 29 czerwca 1985 roku. Podkreślić należy, iż jak wynika z lektury akt osobowych ubezpieczonego W. B.
(1)od dnia 1 listopada 1985 roku przejął on stanowisko mistrza wydziału produkcji po wnioskodawcy. Poza sporem pozostaje przy tym, że także pracodawca wnioskodawcy uznał, że pracował on w warunkach szczególnych na stanowisku mistrza spawalni dopiero od dnia 1 listopada 1985 roku, o czym świadczy wystawione przez niego świadectwo pracy. W tej sytuacji twierdzenia wnioskodawcy, że pracował jako mistrz spawalni już od 1983 roku należało uznać za nieprzekonujące. Innych dowodów na okoliczność wykonywania pracy w warunkach szczególnych w spornym okresie wnioskodawca nie zgłosił, mimo że na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 roku, został pouczony o ciążącym na nim obowiązku dowodowym i rodzajach środków dowodowych. Biorąc pod uwagę powyższe uznać należało, iż w toku procesu wnioskodawca nie wykazał, by spełnił przesłankę wykonywania pracy w warunkach szczególnych w ilości co najmniej 15 lat. Fakt ten skutkował koniecznością przyjęcia, że nie spełnia on wymaganych prawem warunków do uzyskania prawa do emerytury zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.