Sad powszechny, III AUa 649/12

Sygn. akt III AUa 649/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Bogdan Świerk Sędziowie: SA Elżbieta Gawda (spr.) SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Protokolant: st. prot. sądowy Maciej Mazuryk po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. w Lublinie sprawy J. K. z udziałem następcy prawnego M. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do renty od wcześniejszej daty na skutek apelacji M. K. następcy prawnego J. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt IV U 191/12 oddala apelację. III AUa 649/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił decyzję pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. i ustalił J. K. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 1 czerwca 2011 r. do dnia 26 października 2011 r. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach prawnych: Wnioskodawca J. K. , ur. dnia (...) , złożył w dniu 8 czerwca 2011 r. wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Na podstawie złożonych dokumentów organ rentowy uznał za udowodnione 29 lat 8 miesięcy i 7 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Lekarz Orzecznik orzeczeniem z dnia 27 grudnia 2010r. stwierdził, że J. K. jest całkowicie niezdolny do pracy i niezdolny do samodzielnej egzystencji od 30 października 2010 r. W dniu 26 października 2011 r. wnioskodawca zmarł, toteż postanowieniem z dnia 16 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie w sprawie a następnie podjął je i prowadził z udziałem M. K. – następcy prawnego zmarłego. W oparciu o poczynione, niesporne ustalenia Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, przywołując przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r. , nr 153, poz. 1227). Zgodnie z treścią art. 12 ust. l i 2 tej ustawy niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. W świetle art. 57 ust. 1 w związku z art. 58 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, co najmniej 5 lat, jeżeli niezdolność powstała w wieku powyżej 30 lat, niezdolność do pracy powstała w okresach składkowych bądź nieskładkowych wymienionych w ustawie albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Ustęp 2 cytowanego art. 57 stanowi zaś, iż przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy. Spór w sprawie niniejszej sprowadzał się do przeciwstawnej oceny prawnej warunków uprawniających do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Dokonując ustaleń w tym zakresie Sąd Okręgowy podzielił pogląd Sądu Najwyższego, w świetle którego renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (art. 57 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), bez potrzeby wykazywania przewidzianego w art. 58 ust. 2 tej ustawy pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego przypadającego w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy (uchwała podjęta w składzie 7 sędziów z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt I UZP 5/05). Sąd Okręgowy zważył, iż w sprawie niniejszej niewątpliwym jest, że ubezpieczony był całkowicie niezdolny do pracy i legitymował się co najmniej 25 letnim okresem ubezpieczenia, co musiało prowadzić do ustalenia mu prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres od dnia 1 czerwca 2011 r. (miesiąc złożenia wniosku o rentę) do dnia 26 października 2011 r. (data zgonu wnioskodawcy). Z tych względów i na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję. Apelację od powyższego wyroku złożył M. K. zaskarżając wyrok w części ustalającej datę nabycia prawa do renty i zarzucając sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na błędnym ustaleniu, że wniosek o ustalenie prawa do renty został złożony w czerwca 2011 r. a nie w grudniu 2010 r. Wskazując na powyższy zarzut apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez ustalenie J. K. prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 1 grudnia 2010 r. W uzasadnieniu apelacji skarżący wskazał, że J. K. złożył wniosek o rentę w dniu 16 grudnia 2010 r. i na skutek tego wniosku Lekarz Orzecznik w dniu 27 grudnia 2010 r. wydał orzeczenie wskazane przez Sąd Okręgowy. Tym samym na mocy art. 129 ust. 1 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do renty winno być ustalone od dnia 1 grudnia 2010 r. Z tych względów skarżący uznawał apelację za uzasadnioną. Opierając się na ustaleniach faktycznych jak i rozważaniach prawnych poczynionych przez Sąd I instancji Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny akceptuje w całości ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji jak i wskazaną przez ten Sąd podstawę prawną rozstrzygnięcia, zatem nie zachodzi konieczność ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r. II CKN 923/97, OSNC 1999/3/60). Zarzut apelacji sprowadzający się do błędnych ustaleń Sądu Okręgowego co do daty złożenia wniosku o rentę a tym samym nieprawidłowo ustalonej daty nabycia prawa do świadczenia jest bezzasadny. Z akt rentowych wynika, że w dniu 16 grudnia 2010 r. J. K. złożył do pozwanego organu rentowego wniosek o przyznanie renty. Rozpoznając ten wniosek organ rentowy decyzją z dnia 19 stycznia 2011 r. odmówił prawa do renty, wskazując w uzasadnieniu, że J. K. w 10-leciu przed zgłoszeniem wniosku legitymował się stażem ubezpieczeniowym wynoszącym 1 rok 9 miesięcy i 3 dni. Decyzja ta nie została zaskarżona i jest prawomocna. W dniu 28 lutego 2011 r. J. K. złożył wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Decyzją z dnia 29 marca 2011 r. Prezes ZUS odmówił przyznania świadczenia. W dniu 8 czerwca 2011 r. J. K. złożył kolejny wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy i po jego rozpoznaniu organ rentowy wydał zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję. Analiza akt rentowych wskazuje, iż Sąd Okręgowy nie popełnił błędu ustalając J. K. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 1 czerwca 2011 r., gdyż zaskarżona decyzja wydana została w wyniku rozpoznania wniosku złożonego w dniu 8 czerwca 2011 r. Stosownie do treści art. 129 ust. 1 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek (…). Skoro wniosek został zgłoszony w czerwcu 2011 r. to zasadnie Sąd Okręgowy ustalił prawo do świadczenia od dnia 1 czerwca 2011 r. Jednocześnie nie jest możliwe ustalenie prawa do renty od wcześniejszej daty tj. d dnia 1 grudnia 2010 r., gdyż zaskarżona decyzja wydana została nie na skutek wniosku złożonego w dniu 16 grudnia 2010 r. ale na skutek wniosku złożonego w dniu 8 czerwca 2011 r. Wniosek złożony w dniu 16 grudnia 2010 r. został rozpoznany przez organ rentowy, który wydał decyzję w dniu 11 stycznia 2011 r. Decyzja ta nie została zaskarżona przez J. K. , zatem nie jest możliwe ustalenie prawa do renty od daty wniosku, który został już wcześniej rozpoznany. Powołanie się przez organ rentowy w niniejszym postępowaniu na orzeczenie Lekarza Orzecznika wydane na skutek wniosku z dnia 16 grudnia 2010 r. nie oznacza, że wniosek ten był ponownie rozpoznawany. Postępowanie poprzedzone wdaniem zaskarżonej decyzji zostało wszczęte na wniosek z dnia 8 czerwca 2011 r., zatem prawo do renty nie mogło być ustalone wcześniej niż od dnia 1 czerwca 2011 r. W ocenie Sądu Apelacyjnego wyrok wydany przez Sąd Okręgowy jest prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami, zaś apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu w trybie art. 385 k.p.c.