Sygn. akt VU 1213/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2014 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Agnieszka Leżańska Protokolant p.o. stażysta Renata Kabzińska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku K. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na skutek odwołania K. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 10 października 2012 r. sygn. (...)
- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonemu K. S. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na stałe, poczynając od dnia 01 września 2012 roku;
- w zakresie wniosku ubezpieczonego K. S. o przyznanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek przekazuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. ;
- zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na rzecz ubezpieczonego K. S. kwotę 60,00 ( sześćdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VU 1213/12 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 10 października 2012 roku, nr I (...) , organ rentowy ponownie ustalił wnioskodawcy prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 września 2012 roku na stałe. W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym w dniu 16 listopada 2012 roku, wnioskodawca K. S. wnosił o jej zmianę i przyznanie prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania. W toku postępowania, pismem procesowym z dnia 20 listopada 2011 roku, wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Organ rentowy wnosił o oddalenie wniosku. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Wnioskodawca K. S. urodził się w dniu (...) . Ma wykształcenie podstawowe; w okresie aktywności zawodowej ( ok.17 lat) wykonywał prace dorywcze oraz pracował w zawodzie malarza. Od 1979 roku K. S. był uprawniony do renty chorobowej z przyczyn reumatycznych ( dowód: wniosek z dnia 29 stycznia 1979 roku k.1-orzeczenie (...) z dnia 28 lutego 1978 roku, orzeczenie dotyczące uprawnień z renty chorobowej k.9decyzja z dnia 29m marca 1979 roku k,15, wniosek z dnia 12 lipca 1979 roku k.17, orzeczenia z dnia 30 lipca 1979 roku k.18, orzeczenie z dnia 30 lipca 1979 roku k.19, decyzja z dnia 13 sierpnia 1979 roku k.22, decyzja z dnia 13 sierpnia 1979 roku k.23). W czerwcu 2011 roku wnioskodawca doznał urazu głowy, był hospitalizowany z powodu potwierdzonego (CT) krwotoku podpajęczynówkowego. Nadto rozpoznano u wnioskodawcy tętniaka mózgu ( dowód: dokumentacja lekarska i orzecznicza ZUS wraz z karta informacyjna leczenia szpitalnego z czerwca 2011 roku k.1-12 akt orzeczniczych). Orzeczeniem z dnia 3 sierpnia 2011 roku, Lekarz Orzecznik ZUS uznał wnioskodawcę za całkowicie niezdolnego do pracy i decyzją z dnia 22 sierpnia 2011 roku przyznał K. S. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres od dnia 1 lipca 2011 roku do 31 sierpnia 2012 roku ( dowód: decyzja z dnia 22 sierpnia 2012 roku k.73, orzeczenie Lekarza orzecznika ZUS z dnia 3 sierpnia 2011 roku w aktach orzeczniczych). W dniu 23 sierpnia 2012 roku wnioskodawca K. S. złożył wniosek o dalsze prawo do renty do renty z tytułu niezdolności do pracy (dowód: wniosek o rentę k. 6 w aktach organu rentowego). Orzeczeniem z dnia 11 września 2012 roku, lekarz orzecznik ZUS, po rozpoznaniu u wnioskodawcy: miażdżycy tętnic kończyn dolnych, przebytego krwotoku podpajęczynówkowego w 2011 roku oraz zwyrodnienia wielostanowego stwierdził, że wnioskodawca nie jest całkowicie niezdolny do pracy (dowód: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 11 września 2012 roku z dokumentacją medyczną k. 8, w aktach organu rentowego). Wnioskodawca K. S. wniósł sprzeciw od powyższego orzeczenia, w wyniku czego sprawę skierowano na komisję lekarską ZUS, która w dniu 2 października 2012 roku, wydała orzeczenie zgodne z opinią lekarza orzecznika ZUS. Po ponownym badaniu zdiagnozowano u wnioskodawcy: miażdżycę uogólnioną z cechami miernego niedokrwienia tkanek kończyn dolnych, przebyty w 2011 roku krwotok podpajeczynówkowy w przebiegu nie leczonego nadciśnienia tętniczego, zmiany zwyrodnieniowe wielostawowe, obecnie bez istotnego upośledzenia sprawności, zespół zależności alkoholowej w wywiadzie , nikotynizm przewlekły. Zdaniem Komisji Lekarskiej ZUS, stopień naruszenia sprawności organizmu ubezpieczonego nie uzasadnia orzeczenie całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej (dowód: orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z dnia 2 października 2012 roku z dokumentacją medyczną k. 12 ,sprzeciw z dnia 18 września 2012 roku w aktach organu rentowego). Aktualnie u wnioskodawczyni występują następujące schorzenia: ⚫ cerebellopatia i polineuropatia, prawdopodobnie alkoholowa; ⚫ przebyte w roku 2011 uraz głowy ze stłuczeniem mózgu pourazowym i krwawieniem podpajeczynókowym; ⚫ miażdżyca zrostowa; ⚫ zespół zależności alkoholowej w wywiadzie; ⚫ nadciśnienie tętnicze; ⚫ reumatoidalne zapalenie stawów samoograniczające się ; ⚫ przewlekłe niedokrwienie prawej kończyny dolnej II wg Fontanine”a ⚫ ZZA w wywiadzie ; ⚫ zespół móżdżkowy, prawdopodobnie poalkoholowy; ⚫ polineuropatię, prawdopodobnie o podłożu toksycznym; ( dowód: opinie biegłych lekarzy neurologa A. N. k.12-13 wraz z opinia uzupełniająca k.37, opinia biegłego kardiologa L. D. k. 18 i verte, opinia biegłego reumatologa A. D. .23-24 verte, biegłego angiologia A. P.
(1)k.47 verte, biegłego neurologa A. P. k.69-71 w aktach sprawy) Z powodu schorzeń neurologicznych , wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej z powodu utraty zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy- na stałe (dowód: opinie biegłych lekarzy neurologa A. N. k.12-13 wraz z opinia uzupełniająca k.37, opinia biegłego neurologa A. P. k.69-71 w aktach sprawy). W ostatnim czasie stan zdrowia wnioskodawcy uległ znacznemu pogorszeniu. U wnioskodawcy obok dolegliwości neurologicznych ( w 2011 roku u wnioskodawcy stwierdzono tętniaka mózgu- leczy się w Z. ), pojawiły się problemy naczyniowe, które skutkowały skierowaniem wnioskodawcy do Poradni Chorób Naczyń w Ł. . Wnioskodawca praktycznie sam nie wychodzi z domu i we wszystkich czynnościach życia codziennego tj. przygotowywanie posiłków, pranie, robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, przynoszenie węgla, palenie w piecu, wnioskodawca korzysta z pomocy rodziny i sąsiadów ( dowód: zeznania świadków: T. K. k.89 verte oraz J. K. k.89 verte- akt sprawy skierowanie do szpitala 11-12, wyniki badania usg Doppler k.13-14 akt rentowych). Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zważył, co następuje: odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.Dz. U. z 2013r. poz. 1440 ze zm.) niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Z kolei przepisy art. 12 ust. 2 i 3 stanowią, że całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Stosownie do treści art. 57 ust. 1 powyższej ustawy renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: 1) jest niezdolny do pracy, 2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, 3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b), pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a), pkt 10 lit. a), pkt 11-12, 13 lit. a), pkt 14 lit. a) i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit. a), pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. W świetle wskazanych przepisów całkowicie niezdolną do pracy jest zatem osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy na normalnym rynku pracy, przyczyną tej utraty jest naruszenie sprawności organizmu i nie rokuje, że po przekwalifikowaniu odzyska zdolność do pracy. W przedmiotowej sprawie spór między stronami sprowadzał się do ustalenia tego, czy obecny stan zdrowia wnioskodawca K. S. powoduje u niego ograniczenie sprawności organizmu w stopniu wyłączającym możliwość wykonywania jakiegokolwiek zatrudnienia. W celu wyjaśnienia spornej okoliczności, Sąd dopuścił dowód z biegłych lekarzy neurologów, reumatologa, angiologia oraz tj. biegłych z zakresu dziedzin medycyny, w ramach których mieszczą się schorzenia, na które cierpi wnioskodawca. Opinie opracowane przez wszystkich tych biegłych neurologów A. N.
(1)(po jej uzupełnieniu w toku postępowania pod kątem zarzutów zgłaszanych przez organ rentowy) oraz A. P.
(3)jak również kardiologa L. D. , reumatologa A. D. i angiologia A. P.
(1)- Sąd ocenia jako jasne, pełne, logiczne i należycie uzasadnione. Biegli sporządzili opinie po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną wnioskodawcy i wynikami badań dodatkowych, jak również po przeprowadzeniu jego osobistego badania. Określili w opiniach, na jakie schorzenia cierpi obecnie wnioskodawca. Podkreślenia wymaga, że głównymi schorzeniami wnioskodawcy są obecnie schorzenia o podłożu neurologicznym, będące następstwem urazu głowy w czerwcu 2011 roku, którego konsekwencja było krwawienie podpajęczynówkowe oraz stwierdzony w 2011 roku tętniak mózgu. Dodatkowo u wnioskodawcy pojawiły się schorzenia natury naczyniowej. Tym samym opinie biegłych tych specjalności miały kluczowe znaczenie w sprawie. W jednoznacznej ocenie biegłych neurologów: A. N.
(1)oraz A. P.
(3), wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy na stałe. Biegły neurolog A. N.
(2), w oparciu przeprowadzone badanie neurologiczne, stwierdził u wnioskodawcy objawy uszkodzenia móżdżku oraz objawy polineuropatii, prawdopodobnie o etiologii toksycznej, które powodują istotną dysfunkcję chodu i sprawności ogólnej. Rokowania, co do ich ustąpienia, mimo deklarowanej abstynencji- biegły ocenił jako niepewne. Dodatkowo biegły podniósł, iż objawy neurologiczne nakładają się na objawy naczyniowe, związane z miażdżycą zrostową kończyn dolnych z chromaniem przestankowym. W swej opinii biegły opisał obustronne objawy móżdżkowe: dysmetria przy próbie palec-nos, zaburzenia diadochokinezy. Zdaniem biegłego, przy równolegle występującej u badanego ataksji kończyn dolnych, dodatniej próbie Romberga i Unterbergera, ogólna sprawność ruchowa wnioskodawcy jest w istotny sposób zaburzona. Wszystkie zdiagnozowane u wnioskodawcy schorzenia skutkują jego całkowitą niezdolnością do podjęcia jakiejkolwiek pracy. Biegła kardiolog L. D. , po rozpoznaniu u wnioskodawcy nadciśnienia tętniczego stwierdziła, że schorzenia kardiologiczne nie powodują u wnioskodawcy całkowitej niezdolności do pracy, wymaga on natomiast systematycznego leczenia oraz kontroli ciśnienia tętniczego . Z uwagi na fakt, iż wnioskodawca od lat choruje na reumatoidalne zapalenie stawów, które stanowiło podstawę przyznania mu prawa do renty, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego reumatologa A. D. , która po zbadaniu wnioskodawcy oraz po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną wnioskodawcy stwierdziła, iż z powodów reumatologicznych wnioskodawca nie jest całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej. Uzasadniając swoje stanowisko biegła wskazała, iż wnioskodawca obecnie nie leczy się w Poradni Reumatologicznej, nie otrzymuje leków modyfikujących przebieg choroby, a dolegliwości bólowe stawów występują u niego okresowo i maja niezbyt nasilony charakter, a bóle mijają po krótkotrwałym przyjmowaniu leków. Biegła nie stwierdziła u wnioskodawcy także upośledzenia sprawności ruchowej. Biegły angiolog A. P.
(4), po rozpoznaniu u wnioskodawcy: miażdżycy tętnic, przewlekłego niedokrwienia prawej kończyny dolnej II stop. wg Fontaine’a, uznał badanego za zdolnego do pracy z przyczyn naczyniowych. W ocenie biegłego, ograniczenia wnioskodawcy w chodzeniu z dystansem 200-300 m., nie stanowią podstawy do uznania go za niezdolnego do pracy. Biegły wskazał natomiast na konieczność leczenia wnioskodawcy pod kątem leczenia niedokrwienia kończyny dolnej prawej. Z uwagi na kwestionowanie opinii biegłego neurologa A. N.
(2)przez organ rentowy ( pisma z dnia 9 maja 2013 roku ki.31, 17 czerwca 2013 roku k.43 oraz z dnia 14 stycznia 2014 roku k.75-76, w którym ZUS wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego neurologa), Sąd dopuścił dowód z opinii biegłej A. P.
(3)- specjalisty neurologa, która w oparciu o badanie wnioskodawcy oraz całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zajęła stanowisko tożsame, jak biegły neurolog A. N. . Biegła stwierdziła u wnioskodawcy objawy zespołu móżdżkowego i objawy polineuropatii, które w sposób istotny zaburzają sprawność ruchową badanego. Biegła podniosła, iż wnioskodawca posiada wykształcenie podstawowe, a pracę jaką dotąd wykonywał tj. praca malarza – wykonywać nie może. Dodatkowo biegła wskazała, iż z uwagi na to, że wnioskodawca nie rokuje poprawy stanu zdrowia – uzasadnionym jest orzeczenie całkowitej niezdolności do pracy na stałe. Za uznaniem, iż K. S. jest całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej przemawiają również zeznania świadków- sąsiadów wnioskodawcy: T. K. oraz J. K. , które potwierdziły problemy, jakie wnioskodawcy sprawiają zwykłe czynności życia codziennego tj: chodzenie ( przewraca się), robienie zakupów, pranie, przygotowywanie posiłków, wyjście do lekarza. Świadkowie zeznali, iż stan zdrowia wnioskodawcy jest bardzo zły i K. S. wymaga ciągłej pomocy. W ocenie Sądu, opinie biegłych neurologów: A. N.
(2)oraz A. P.
(3), nie zostały w sposób skuteczny zakwestionowane przez organ rentowy w toku postępowania. Całkowicie chybiony okazał się m.in. zarzut organu rentowego w piśmie z dnia 17 czerwca 2013 roku, w którym organ rentowy powołuje opinie biegłych: reumatologa oraz kardiologa, odmiennie oceniających stan zdrowia wnioskodawcy, przeciwstawiając je z opinią biegłego neurologa- A. N. i w ten sposób kwestionując jej zasadność. Przypomnieć należy, że biegły ocenia stan zdrowia wnioskodawcy z punktu widzenia własnej specjalności i w oparciu o wiedzę specjalistyczną w tym zakresie wydaje opinie na okoliczność stanu zdrowia wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że to schorzenia natury neurologicznej determinują stan zdrowia wnioskodawcy sprawiając, że wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy na stałe, a rokowania co do poprawy jego stanu zdrowia nie są optymistyczne. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w wynikach badań dodatkowych wnioskodawcy oraz zeznaniach świadków T. K. oraz J. K. . Wynika z nich, że wnioskodawca nie radzi sobie z codziennymi obowiązkami w domu, nie gotuje, nie przygotowuje posiłków, nie robi zakupów, przewraca się, nie może sam dojechać do lekarza, fryzjera, korzysta w tym zakresie z pomocy sąsiadów i rodziny. Stan zdrowia wnioskodawcy pogarsza nadto nakładanie się objawów neurologicznych oraz naczyniowych. Wobec stanowczych wniosków płynących z dwóch opinii neurologicznych oraz opinii uzupełniających A. N. , nie było potrzeby dalszego mnożenia opinii uzupełniających, ani powoływania kolejnych biegłych na okoliczności, które zostały już dostatecznie wyjaśnione. Przy uwzględnieniu treści art. 233 § 1 k.p.c. wszystkie te opinie tę należało bowiem ocenić jako fachowe, rzetelne oraz pełne. Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , orzekł jak w pkt. 1 sentencji orzeczenia tj. przyznał wnioskodawcy K. S. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na stałe, poczynając od dnia 1 września 2012 roku. Zgodnie z treścią z treścią art. Art. 477
(10)§ 2 k.p.c. , Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych orzekł jak w punkcie 2 sentencji orzeczenia tj. w zakresie wniosku K. S. z dnia 20 listopada 2013 roku o przyznanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego- stwierdził swoją niewłaściwość i wniosek przekazał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego znajduje uzasadnienie w treści art. 98 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).