Sad powszechny, IV Ca 278/14

Sygn. akt IV Ca 278/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Mariusz Struski Sędziowie SO: Dorota Curzydło, Mariola Watemborska (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Barbara Foltyn po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2014 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa W. C. przeciwko (...) Kasie (...) im. F. S. w G. o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I C 2970/13

1. oddala apelację,
2. zasądza od powoda W. C. na rzecz pozwanej (...) Kasy (...) im. F. S. w G. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt IV Ca 278/14 UZASADNIENIE Powód W. C. wniósł do Sądu Rejonowego w Słupsku pozew, w którym domagał się zwolnienia spod egzekucji laptopa D. oraz instrumentu muzycznego (gitara) zajętych u A. K. przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w Lęborku M. M. dnia 1 lipca 2013 r. w sprawie egzekucyjnej z wniosku pozwanej (...) (...) im. F. S. w G. przeciwko A. K. oraz zasądzenie od pozwanej na jego rzecz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż wymienione przedmioty są jego własnością, ale zostały użyczone przez powoda jego córce zamieszkałej z dłużniczką. Powód skierował do pozwanej wezwanie do zwolnienia zajętych przedmiotów spod egzekucji, ale pozwana do dnia 6 listopada 2013 r. nie zwolniła zajętych przedmiotów spod egzekucji. Pozwana (...) Kasa (...) im. F. S. w G. , w odpowiedzi na pozew, wniosła o jego oddalenie w całości i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwana wskazała, że po wezwaniu jej przez powoda do zwolnienia spod egzekucji laptopa D. złożyła do Komornika wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z tej ruchomości, a zatem w tym zakresie powództwo jest bezprzedmiotowe. Powód w żaden sposób nie udowodnił własności gitary, wobec czego wierzyciel nie uwzględnił jego wniosku o zwolnienie tej ruchomości. Nadto instrument ten został sprzedany przez Komornika na licytacji w dniu 18.11.2013 r., a zatem powództwo o zwolnienie tego przedmiotu spod egzekucji nie może zostać uwzględnione. Pismem procesowym z dnia 20 lutego 2014 r. powód dokonał zmiany powództwa domagając się zasądzenia od pozwanej kwoty 500 zł tytułem odszkodowania w związku z bezprawnym dokonaniem sprzedaży instrumentu muzycznego gitary będącej własnością powoda, zajętego w toku prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku postępowania egzekucyjnego w sprawie sygn. Km 2333/
3. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 21 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w Słupsku uznał zmianę powództwa za niedopuszczalną. Z ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji wynika, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Lęborku M. M. wszczął w dniu 5 listopada 2012 r. postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela (...) Kasy (...) im. F. S. w G. przeciwko dłużniczce A. K. . W dniu 1 sierpnia 2013 r. w postępowaniu egzekucyjnym Km 2333/12, Komornik sądowy M. M. na wniosek wierzyciela (...) Kasy (...) im. F. S. w G. dokonał zajęcia ruchomości znajdujących się w mieszkaniu dłużniczki, między innymi (...) /4 oraz laptopa D. (...) nr (...) . Zajęte ruchomości Komornik pozostawił pod dozorem dłużniczki A. K. . Dłużniczka nie poinformowała Komornika, by zajęte ruchomości stanowiły własność osoby trzeciej. Ustalił ponadto Sąd Rejonowy, że zajęty w toku postępowania egzekucyjnego Km 2333/12 laptop D. (...) nr (...) stanowił własność W. C. , ojca córki dłużniczki A. K. Zajęty natomiast w toku postępowania egzekucyjnego Km 2333/12 instrument muzyczny - (...) stanowił własność córki W. C. , został jej darowany przez W. C. jako prezent z okazji Świąt Bożego Narodzenia. Z dalszych ustaleń Sądu I instancji wynika, że pismem z dnia 17 października 2013 r. W. C. wezwał (...) Kasę (...) im. F. S. w G. do zwolnienia spod egzekucji zajętych ruchomości- laptopa D. I. i gitary. Z uwagi na powyższe pismo, wierzyciel - (...) Kasa (...) im. F. S. w G. wnioskiem z dnia 8 listopada 2013 r., który wpłynął do Kancelarii komorniczej w dniu 12 listopada 2013 r., wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z ruchomości - laptopa D. (...) . Postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r. Komornik umorzył postepowanie egzekucyjne w tym zakresie. Na pierwszej licytacji przeprowadzonej w dniu 18 listopada 2013 r. Komornik sprzedał gitarę (...) za kwotę 90 zł Ż. P. i w dniu 19 listopada przekazał tę kwotę (...) Kasie (...) im. F. S. w G. zaliczając ją na koszty egzekucyjne należne wierzycielowi. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał, że powództwo wywiedzione przez powoda jako bezprzedmiotowe nie zasługiwało na uwzględnienie Sąd powołał się przy tym na treść art. 841 § 1 i 3 k.p.c. , zgodnie z którym, osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. Powództwo można wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że inny termin jest przewidziany w przepisach odrębnych. Podstawa do wytoczenia powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji występuje wówczas, gdy w toku zajęcia zostały naruszone prawa osoby trzeciej (np. dana rzecz jest własnością tej osoby). W pierwszej kolejności wskazał Sąd I instancji, że pozwana na skierowane przez powoda pisemnie wezwanie złożyła wniosek o zwolnienie od egzekucji laptopa D. , stanowiącego własność powoda, co nastąpiło w dniu 14 listopada 2013 r. poprzez wydanie przez Komornika postanowienia w przedmiocie umorzenia egzekucji z tej ruchomości. Powództwo zatem w tym zakresie podlegało oddaleniu jako bezzasadne, skoro powód nie cofnął pozwu w tym zakresie. Co do zwolnienia spod egzekucji instrumentu muzycznego – gitary to powództwo również, zdaniem Sądu Rejonowego, było bezprzedmiotowe, bowiem w dniu 18 listopada 2013 r. gitara ta została sprzedana na licytacji przez Komornika, a w dniu 19 listopada 2013 r. Komornik środki uzyskane z licytacji przekazał wierzycielowi. Uzasadnił także Sąd Rejonowe swoje stanowisko dotyczące uznanie zmiany powództwa za niedopuszczalne. Podkreślił sąd, że zmiana powództwa w niniejszej sprawie na powództwo odszkodowawcze była niedopuszczalna. Powództwo ekscydencyjne ma bowiem charakter szczególny, jest formą obrony osoby trzeciej przed egzekucją prowadzoną zgodnie z prawem, ale naruszającą prawa takiej osoby. Powołując się natomiast na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 24 października 2007 r., sygn. IV CSK 271/07, ( OSNC 2009/1/14) wskazał, że po sprzedaniu przez komornika zajętej rzeczy ruchomej powód, z zachowaniem miesięcznego terminu przewidzianego art. 841 § 3 k.p.c. , może - aż do chwili przekazania wierzycielowi kwoty uzyskanej ze sprzedaży - żądać zwolnienia tej kwoty od egzekucji, albo (…) zmienić pierwotne żądanie o zwolnienie zajętego przedmiotu na żądanie zwolnienia od egzekucji sumy pieniężnej”. Wobec powyższego Sąd Rejonowy stwierdził, że nie była dopuszczalna zmiana powództwa na roszczenie odszkodowawcze. Zdaniem Sądu Rejonowego powód może z takim żądaniem wystąpić jedynie w odrębnym procesie. Jedynie na marginesie wskazał Sąd Rejonowy, że powód nie udowodnił również, by przysługiwało mu prawo własności zajętego w toku postępowania egzekucyjnego instrumentu muzycznego. Z zeznań świadka - małżonki powoda wynikało bowiem, że instrument ten był prezentem dla córki powoda, podarowanym z okazji Świąt Bożego Narodzenia. Tym samym prawo własności gitary przysługiwało córce powoda, nie jemu samemu. Za niewiarygodne Sąd uznał zeznania powoda, w których podał on, że zawarł z córką umowę użyczenia gitary. Z wyjątkiem własnych zeznań powód nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów. Wobec powyższego, na podstawie art. 841 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 21 marca 2014r. oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 617 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Z takim rozstrzygnięciem Sądu I instancji nie zgodził się powód wnosząc apelację, w której zaskarżył wyrok w części oddalającej powództwo o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kwoty 500 złotych tytułem odszkodowania, w związku z bezprawnym dokonaniem sprzedaży instrumentu muzycznego – gitary. Apelujący domagał się zmiany wyroku w zaskarżonej części i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 500 złotych tytułem odszkodowania w związku z bezprawnym dokonaniem sprzedaży gitary ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Rozstrzygnięciu Sądu I instancji apelujący zarzucił naruszenie prawa procesowego tj. art. 841 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 193 § 1 k.p.c. polegające na ich niewłaściwej wykładni i uznaniu za niedopuszczalną zmianę powództwa o zwolnienie spod egzekucji gitary na roszczenie o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 500 złotych tytułem odszkodowania w związku z bezprawnym dokonaniem sprzedaży tejże gitary a w przypadku nie podzielenia powyższego zarzutu przez Sąd II instancji apelujący z ostrożności procesowej zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że powodowi nie przysługiwało prawo własności zajętej w toku postępowania egzekucyjnego gitary. W odpowiedzi na apelację pozwana (...) Kasa (...) im. F. S. z siedzibą w G. wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz od powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja powoda jako bezzasadna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że Sąd Rejonowy, orzekający w niniejszej sprawie, dokonał – wbrew zarzutom apelacji - prawidłowych ustaleń faktycznych, trafnie oceniając przy tym zgromadzone w sprawie dowody. Z treści zebranego materiału dowodowego Sąd I instancji wyprowadził właściwe ustalenia i wnioski, w oparciu o które prawidłowo zastosował normy prawa materialnego, zaś sposób procedowania w sprawie odpowiadał wymogom określonym w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego , tym samym Sąd Okręgowy w całej rozciągłości przyjmuje ustalenia i wnioski Sądu meriti jako własne ( art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c. ). Główny zarzut apelacji sprowadza się do naruszenia przepisów kodeksu postępowania cywilnego polegające na uznaniu przez Sąd I instancji za niedopuszczalną zmianę powództwa o zwolnienie spod egzekucji gitary na roszczenie o zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda kwoty 500 złotych tytułem odszkodowania w związku z bezprawnym dokonaniem sprzedaży tejże gitary. Zarzut ten nie może być jednak przez Sąd II instancji uwzględniony z uwagi na to, że strona powodowa – reprezentowana przez fachowego pełnomocnika na rozprawie w dniu 21 marca 2014r., kiedy to Sąd Rejonowy - niezaskarżalnym postanowieniem - uznał zmianę powództwa za niedopuszczalną, nie zgłosiła zastrzeżenia w trybie art. 162 k.p.c. Zachowanie uprawnienia do powoływania się na uchybienia przepisom postępowania, z wyjątkiem przewidzianym w art. 162 zd. 2 k.p.c. wymaga - poza dochowaniem terminu zgłoszenia zastrzeżenia - wskazania spostrzeżonego przez stronę uchybienia z wyczerpującym przytoczeniem naruszonych przepisów postępowania wraz z wnioskiem o wpisanie tak sformułowanego zastrzeżenia do protokołu. Niewpisanie zastrzeżenia do protokołu powoduje utratę podnoszonych zarzutów. Konsekwencją powyższego jest, iż strona nie może skutecznie zarzucać w apelacji uchybienia przez sąd pierwszej instancji przepisom postępowania, polegającego na wydaniu postanowienia, które może być zmienione lub uchylone stosownie do okoliczności, jeżeli nie zwróciła uwagi sądu na to uchybienie w toku posiedzenia, a w razie nieobecności - na najbliższym posiedzeniu, chyba że niezgłoszenie zastrzeżenia nastąpiło bez jej winy – vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 czerwca 2013r. sygn. akt I ACa 206/
4. Także Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 grudnia 2012r. wydanym w sprawie VI ACa 1188/11 uznał, że niezgłoszenie zastrzeżenia do protokołu rozprawy uniemożliwia skuteczne powoływanie się w apelacji na zarzuty związane z uchybieniem przepisom postępowania . Wobec powyższego Sąd Okręgowy nie ma możliwości odniesienia się do powyższego zarzutu. Za bezzasadny natomiast w ocenie Sądu Okręgowego uznać należy zarzut apelacji podniesiony przez powoda z ostrożności procesowej a sprowadzający się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że powód nie był właścicielem zajętej i sprzedanej przez Komornika gitary. Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji właściwie uznał, że w oparciu o materiał dowodowy znajdujący w się w sprawie należało uznać, że przedmiotowa gitara została zakupiona w 2007r. przez powoda dla córki. Słuchany na tę okoliczność świadek - A. C. , w swobodnej wypowiedzi wskazała, że gitara została zakupiona przez męża dla córki około 2007r. i została podarowana córce. Dalej świadek zeznała gitara miała być dla córki (powoda). Ponadto jak wynika z zeznań samego powoda gitara została zakupiona w związku z tym, że jego córka wyraziła zainteresowanie nauką gry na gitarze. Gitara została nabyta kilka lat (5-6) przed zajęciem i cały czas znajdowała się w posiadaniu córki powoda. Skoro zaś córka powoda otrzymała gitarę od ojca w okresie (...) Bożego Narodzenia - jak zeznała świadek, a także zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego uznać należy, że ojciec podarował córce gitarę z okazji świąt, wobec powyższego stanowiła ona własność córki powoda a nie samego powoda. Obecne twierdzenie powoda, że gitarę użyczył córce na czas nauki gry na tym instrumencie, wydaje się jedynie twierdzeniem powstałym na potrzeby niniejszego procesu, w żaden sposób nie wykazanym. Mając na uwadze powyższe apelację powoda jako bezzasadną należało na podstawie art. 385 k.p.c. oddalić. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. art. 98 § 1 i 3 kpc , art. 99 kpc i § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . .