Sad powszechny, I ACz 1285/14

Sygn. akt I ACz 1285/14 POSTANOWIENIE Dnia 7 sierpnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział 1 Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Wojciech Kościolek Sędziowie:SSAMaria Kus-Trybek SSO del. Barbara Baran (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2014 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa B. l. przeciwko Międzynarodowemu Portowi Lotniczemu (...) K. sp. z o.o. w B. o zapłatę na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 17 marca 2014 r., sygnatura akt I C 1191/11 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie przyznał Instytutowi (...) z siedzibą w K. wynagrodzenie w kwocie 3807.16 zł tytułem wynagrodzenia za sporządzoną w sprawie opinię. Sąd przytoczył w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnienia Instytutu co do wysokości stawki przyjętej jako koszt godziny pracy. Następnie przytoczył przepisy regulujące przyznanie wynagrodzenia biegłym i stwierdził, że z kalkulacji przedstawionej przez Instytut wynika, iż pracochłonność opinii wyniosła 37,5 godzin, co wiązało się z kosztami dojazdu, przygotowaniem aparatury do pomiarów i wykonywaniem pomiarów wewnątrz i na zewnątrz, opracowaniem wyników i weryfikacją protokołu pomiarowego. W ocenie Sądu wysokość żądanej przez Instytut kwoty odzwierciedla czas i nakład pracy, poświęcony na wykonanie opinii. W zażaleniu na to postanowienie, zaskarżając je w całości, powód domagał się jego zmiany i oddalenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia Instytutowi. Zarzucono: - przyznanie wynagrodzenia jednostce, która nie była powołana w sprawie jako biegły a jedynie podnajęta przez wyznaczoną Katedrę Mechaniki i (...) w K. , - naruszenie art. 90 u.k.s.c. przez przyznanie wynagrodzenia w pełnej stawce bez jakiejkolwiek weryfikacji rachunku złożonego przez Instytut, mimo wątpliwości co do jego rzetelności, - naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez lakoniczne uzasadnienie, uniemożliwiające merytoryczne odniesienie do stanowiska Sądu. Żalący się podnosił, iż sąd nie poinformował stron, że jakikolwiek inny podmiot poza (...) będzie wykonywał w sprawie opinię ani nie wydał postanowienia w tej kwestii. Poinformował natomiast strony, że koszt opinii będzie wynosił 3100 zł. Obecnie koszt ten wynosi 6207 zl, w tym 2400 zł dla (...) i 3807.16 zl dla Instytutu. Strony są narażone na dwukrotne ponoszenie kosztów za tę samą opinię, bowiem opinia (...) bazuje na badaniach Instytutu. Ponadto sąd w żaden sposób nie odniósł się do wystawionego rachunku. Tymczasem rachunek ten jest rażąco zawyżony. Opinia jest jednostronicowym wydrukiem i w żadnym wypadku jej sporządzenie nie mogło trwać 38 godzin (w tym opracowanie wyników 13 godzin). Czas dojazdu do badanego miejsca wynosi 22 minuty (odmiennie niż w rachunku), pomiary zaś były wykonywane przez 1.5 godziny (także odmiennie niż w rachunku). Nadto Instytut wykonał już kilkanaście pomiarów w analogicznych sprawach i taka powtarzalność musi być także uwzględniona w wysokości rachunku. Co więcej - opinia (...) , znacznie bardziej pracochłonna, kosztuje mniej, bo 2400 zł. Powód zakwestionował także stawkę godzinową Instytutu, która w istocie obejmuje cały szereg składników, podczas gdy powinna być wynagrodzeniem za pracę biegłych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. art. 291 k.p.c. instytut naukowy lub naukowo-badawczy ma prawo żądać wynagrodzenia za wykonaną pracę i stawiennictwo do sądu swoich przedstawicieli. Zasady na których Sąd ustala prawo biegłego (a także instytutu naukowego) do wynagrodzenia określa art. 89 i następne ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. nr 167. poz. 1398 ze zm.). Według tej ustawy wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę określa Sąd z uwzględnieniem kwalifikacji biegłego, potrzebnego do wydania opinii czasu i nakładu pracy, a także wysokość wydatków niezbędnych do wykonania zleconej pracy - na podstawie przedłożonego rachunku. Wymienione kryteria pozwalają na weryfikację przez Sąd przedłożonego rachunku określającego wysokość wynagrodzenia. Szczegółowy sposób określania wysokości wynagrodzenia biegłego reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 518) wskazując, że podstawą ustalania wynagrodzenia - a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie - jest stawka za godzinę pracy (§ 2-3). Do obliczenia stawki przyjmuje się zasadniczo odpowiedni wskaźnik procentowy odniesiony do kwoty bazowej określonej w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Dla biegłych posiadających tytuł naukowy profesora wynagrodzenie za godzinę pracy wynosi 3.7 % podstawy określonej w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych w zażaleniu Sąd Apelacyjny stwierdza, że są one zasadne. Po pierwsze - z treści niniejszych akt nie wynika, w jakim charakterze występuje w sprawie przedmiotowy Instytut. W dniu 1 1 kwietnia 2012 r. zostało wydane postanowienie dowodowe, z którego wynika, że sąd dopuścił dowód z opinii Katedry Mechaniki i W. Wydziału (...) Mechanicznej i Robotyki Akademii (...) w K. . Odezwa o wykonanie opinii została skierowana właśnie do (...) . Następnie na k. 274 pojawia się pismo Instytutu o przewidywanym koszcie pomiarów łącznie w 21 domostwach, o czym sąd poinformował powoda. Poinformowano powoda także o tym, że sąd już zaakceptował proponowany koszt opinii, przy czym w zarządzeniu na k. 281 opisano przedmiotowy Instytut tak, jakby był jednostką organizacyjną Akademii (...) . Tymczasem jest to samodzielna jednostka, będąca instytutem badawczym, organizacyjnie nie związana z Akademią (...) , wykonującą opinię w niniejszej sprawie. Po drugie - słusznie podnosi powód, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie pozwala na merytoryczną kontrolę rozstrzygnięcia. Sąd bardzo ogólnikowo odniósł się do czasu poświęconego na wykonanie pomiarów, nie analizując czasu przeznaczonego na poszczególne czynności. Co do wysokości stawki godzinowej, w uzasadnieniu postanowienia brak wywodów w tej kwestii. Sąd jedynie przytoczył wyjaśnienia Instytutu, ale nie skomentował ich w żaden sposób - z wysokości kwoty przyznanej Instytutowi wnosić można, że stawka ta została zaakceptowana, ale nieznane są motywy takiego stanowiska, tym bardziej, że odbiega ona od stawek wynikających z przepisów cytowanego wyżej Rozporządzenia. Po trzecie - mimo braku możliwości prześledzenia rozumowania sądu wyliczone przez Instytut wynagrodzenie wydaje się być zawyżone, a w każdym razie rachunek budzi wątpliwości zarówno z przyczyn opisanych powyżej, jak z uwagi na okoliczność, że - jak wynika z treści akt - pomiar wykonywany w tej i innych sprawach jest czynnością powtarzalną, zarówno sposób postępowania jak i opracowywania wyników tych pomiarów jest podobny. Musi to być wzięte pod uwagę przy ocenie pracochłonności opinii. Jak wynika z protokołu pomiaru, byl on wykonywany pomiędzy godziną 10 a 11.1 1 i nie wynika z dokumentacji, by miało to miejsce w więcej niż jednym dniu. W konsekwencji budzą zastrzeżenia poszczególne pozycje kalkulacji z 24 października 2013 r. (k. 349), a w każdym razie sąd się do nich nie odniósł. Z tych też względów Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 4 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.