Sad powszechny, VIII U 1797/13

(1)przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o ustalenie istnienia ubezpieczenia społecznego na skutek odwołania A. S.

(1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 12 września 2013 r. nr (...)- (...) zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że wnioskodawczyni A. S.

(1)nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą za okres od 1 września 2012r. do 28 lutego 2013r. /na oryginale właściwy podpis/ Sygnatura akt: VIII U 1797/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12.09.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. stwierdza, że A. S.

(1)jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu od 01.09.2012 r. do 28.02.2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej wynika, iż ubezpieczona zarejestrowała swoja firmę (...) z siedzibą (...) , ul. (...) , ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania działalności od dnia O3.02.2012 r. i datą zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej (wykreślenia) na dzień 28.02.2013 r. A. S.

(1)posiadała i posiada również inne niż w/w działalność gospodarcza pracownicze tytuły do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych za okres od 01.02.2012 r. do 31.08.2012 r. - płatnik (...) Sp. z o.o. , za okres od 01.09.2012 r. płatnik S. (...) , przy czym za okres od 09.2012 r. do 03.2013 r. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wykazana przez płatnika z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a tj. kwoty minimalnego wynagrodzenia. Zdaniem organu zebrany w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy daje podstawy do twierdzenia, iż A. S.

(1)faktycznie prowadziła działalność gospodarczą w okresie od 03.02.2012 r. do 28.02.2013 r. Dowodem potwierdzającym podjęcie przez płatnika czynności związanych z prowadzeniem działalności jest fakt złożenia w Urzędzie Skarbowym zeznania podatkowego oraz dokonanie w dniu 06.03.2013 r. wykreślenie z bazy danych CEIDG ze wskazaniem daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej od dnia 28.02.2013 r. Wnioskodawczyni odwołała się od powyższej decyzji, wskazała, iż działalność gospodarczą pod nazwą l. - A. S.

(1)z siedzibą w G. założyła na prośbę pracodawcy P. G. S. (...) z siedzibą w S. , jednak ostatecznie pracodawca zrezygnował z tego wariantu i zatrudnił A. S.

(1)na podstawie umowy o pracę. Podkreśliła, że złożyła zeznanie podatkowe za 2012 r. , w którym nie wykazała przychodu z prowadzonej działalności. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: A. S.

(1)zarejestrowała w CEiDG działalność gospodarczą pod nazwą I. - A. S.

(1)z siedzibą (...)-(...) G. , ul. (...) , ze wskazaniem daty rozpoczęcia jej wykonywania od dnia 03.02.2012 r. Ubezpieczona dokonała wykreślenia wpisu o działalności gospodarczej z datą 28.02.2013 r. Przedmiotem działalności miało być przedstawicielstwo handlowe i usługi marketingowe. A. S.

(1)w okresie od 01.02.2012 r. do 31.08.2012 r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w firmie (...) Sp. z o.o. Ubezpieczona była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony od 01.09.2012 r. do 31.08.2013 r. w firmie (...) w S. . Za okres od 09.2012 r. do 03.2013 r. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wykazana przez płatnika z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca była niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia i wynosiła 375,00 zł brutto za ¼ etatu, a od 01.01.2013 r. - 400,00 zł brutto za ¼ etatu. Od 04.2013 r. ubezpieczona uzyskała prawo do wynagrodzenia w wysokości 3500,00 zł brutto za pracę na pełnym etacie. Ubezpieczona figuruje w ewidencji organu podatkowego jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą od 03.02.2012r. Działalność opodatkowana jest podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Ubezpieczona złożyła zeznanie podatkowe za 2012 r., w którym nie wykazał przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Ubezpieczona nie informowała organu podatkowego o zawieszeniu działalności gospodarczej. Ubezpieczona w spornym okresie od 01.09.2012 r. do 28.02.2013 r. nie prowadziła faktycznie działalności gospodarczej. Ubezpieczona zarejestrowała w lutym 2012 r. działalność gospodarczą na prośbę P. G. , który zaproponował jej współpracę w tej formie z firmą , którą miał zamiar założyć. Przedmiotem planowanej działalności P. G. miały być usługi protetyczne , natomiast ubezpieczona w ramach swojej działalności miała się zajmować marketingiem, reklamą , pozyskiwaniem klientów i zleceń dla firmy (...) . Nie doszło jednak do nawiązania współpracy ubezpieczonej z P. G. w formie proponowanej pierwotnie. P. G. natomiast zatrudnił ubezpieczoną od 01.09.2012 r. na podstawie umowy o pracę na ¼ etatu. Ubezpieczona w ramach zarejestrowanej działalności w spornym okresie nie dokonywała żadnych czynności faktycznych świadczących o jej prowadzeniu, tj.: nie realizowała zleceń, nie wystawiała faktur, nie osiągała żadnych przychodów, nie ponosiła kosztów. Ubezpieczona poprzestała na dokonaniu czynności rejestracyjnych i oczekiwała na nawiązanie współpracy z P. G. , co w rezultacie nie nastąpiło. Ubezpieczona po zasięgnięciu informacji w stosownych urzędach o skutkach zgłoszenia działalności dokonała jej wyrejestrowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 12.09.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. stwierdza, że A. S.

(2);ska jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu od 01.09.2012 r. do 28.02.2013 ( dowód: pismo Urzędu Skarbowego z dn. 08.08.2013 r.-k. 15 akt ubezp., wypis z CEIDG-k. 5 akt ubezp., aneks do umowy o pracę z dnia 02.04.2013 r.-k. 25 akt ubezp, akta osobowe, w tym umowa o prace z dn. 01.09.2012 r., świadectwo pracy z dn. 31.08.2012 r.- spółka (...) -k. 16 akt sprawy, akta osobowe S. sp z o.o –k. 35, zeznania świadka – k.39-40 akt sprawy, wyjaśnienia ubezpieczonej, decyzja-k.31 akt ubezp., odwołanie-k.2, 3 akt sprawy) Sąd Okręgowy stan faktyczny ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach ubezpieczeniowych pozwanego organu rentowego oraz w aktach sprawy, których prawdziwości i rzetelności nie kwestionowała żadna ze stron. Sąd nadto oparł swoje ustalenia o zeznania świadka P. G. oraz wyjaśnienia ubezpieczonej. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka w szczególności w zakresie okoliczności i przyczyn zarejestrowania działalności gospodarczej przez pozwaną albowiem znajdują one potwierdzenie w pozostałym obiektywnym materiale dowodowym, są spójne , logiczne i konsekwentne oraz spontaniczne. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom ubezpieczonej albowiem znalazły one potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w sprawie oraz zeznaniach świadka , w szczególności w zakresie nie osiągania żadnego przychodu , formalnego charakteru wpisu działalności gospodarczej, nie wykonywania żadnych czynności usługowych , przyczyn zarejestrowania działalności - wobec braku dowodów przeciwnych. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Odwołanie ubezpieczonej jest zasadne i jako takie podlega uwzględnieniu. Przedmiotem sporu w mniejszej sprawie była kwestia podlegania przez A. S.

(1)obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie od dnia od 01.09.2012 r. do 28.02.2013 r. , kiedy to podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wykazana przez płatnika z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca była niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia i uzasadniała objęciem obowiązkowymi ubezpieczeniami z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż wnioskodawczyni w spornym okresie nie prowadziła faktycznie pozarolniczej działalności gospodarczej. Na wstępie rozważań Sąd Okręgowy wskazuje, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają między innymi osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Przepis art. 8 ust. 6 ustawy zawiera legalną definicję osoby prowadzącej pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z tym przepisem za osobę prowadząca pozarolniczą działalność uważa się między innymi osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Ustawa określiła również w art. 13 w sposób autonomiczny okresy, w których osoby prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu (pkt 4). Są nimi okresy „od dnia rozpoczęcia działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności". Użyte w wymienionym przepisie pojęcia dnia rozpoczęcia wykonywania działalności oraz dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z którymi przepisy wiążą podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, nie zostały w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych zdefiniowane. Wyjaśnienia tych pojęć nie zawierają też przepisy dotyczące działalności gospodarczej, w szczególności ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej . W orzecznictwie zasadniczo utrwaliło się stanowisko oparte na językowej wykładni wymienionych zwrotów, według którego rozpoczęcie działalności gospodarczej oznacza faktyczne podjęcie tej działalności, a jej zaprzestanie jest równoznaczne z faktycznym zakończeniem działalności. Rozpoczęcie działalności polega na podjęciu w celu zarobkowym działań określonych we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2001 r., II UKN 428/00, OSNP 2003 nr 6, poz. 158), przy czym składają się na nią także czynności zmierzające do zaistnienia takich czynności gospodarczych (czynności przygotowawcze). W nowszym orzecznictwie (por. wyrok z dnia 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006, nr 19-20, poz. 309) podkreśla się, że istnienie samego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza o faktycznym prowadzeniu tej działalności (wpis ma charakter deklaratoryjny), ale prowadzi do domniemania prawnego ( art. 234 k.p.c. ), według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą. Domniemanie to może być obalone, ale wymaga to przeprowadzenia przeciwdowodu. To samo można powiedzieć o wykreśleniu wpisu do ewidencji w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Osoba, która jest wpisana w ewidencji działalności gospodarczej, a nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia tej działalności, powinna być traktowana jako prowadząca taką działalność. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 listopada 2008 r. (II UK 94/08, LEX nr 960472) przepis art. 13 pkt 4 ustawy systemowej jednoznacznie kładzie nacisk na rozpoczęcie wykonywania pozarolniczej działalności i zaprzestanie wykonywania tej działalności, a nie na moment dokonania w ewidencji działalności gospodarczej stosownego wpisu o zarejestrowaniu działalności oraz chwilę jego wykreślenia. W konsekwencji obowiązkowi ubezpieczeń społecznych podlega osoba faktycznie prowadząca działalność gospodarczą (a więc wykonująca tę działalność), a nie osoba jedynie figurująca w ewidencji działalności gospodarczej na podstawie uzyskanego wpisu, która działalności tej nie prowadzi (nie wykonuje). Tym samym okres pomiędzy uzyskaniem wpisu a jego wykreśleniem nie musi odpowiadać i w konkretnych przypadkach nie odpowiada okresowi wykonywania działalności gospodarczej. Skoro więc podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego jest pochodną prowadzenia (wykonywania) działalności gospodarczej, a nie wpisu w ewidencji, to nie podlega przymusowi ubezpieczenia zarówno osoba, która pomimo zgłoszenia działalności gospodarczej do ewidencji i uzyskania stosownego wpisu nie podjęła jej z różnych przyczyn, jak i osoba, która - mimo faktycznego niewykonywania działalności gospodarczej po jej podjęciu - jest wpisana do ewidencji, gdyż nie zgłoszono zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia tej działalności. Inne rozumienie art. 13 pkt 4 ustawy systemowej mogłoby prowadzić do przypadków legalizacji fikcyjnego rejestrowania działalności gospodarczej wyłącznie w celu uzyskania ochrony ubezpieczeniowej. Należy mieć świadomość, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia tejże działalności w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tej przyczyny wpisowi do ewidencji nadano charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Tym samym - również wpis w ewidencji działalności gospodarczej (zarejestrowanie i wyrejestrowanie) ma przede wszystkim znaczenie w sferze ustaleń faktycznych. Wykonywanie działalności pozarolniczej (gospodarczej) w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy systemowej to rzeczywista działalność o cechach określonych w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), a więc działalność zarobkowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Ocena, czy wykonywana jest działalność gospodarcza należy więc przede wszystkim do sfery ustaleń faktycznych, a dopiero następnie do ich kwalifikacji prawnej. W konsekwencji powyższego stwierdzenie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym z omawianego tytułu winno zostać poprzedzone stosownymi ustaleniami. W konsekwencji powyższego uprawniony jest pogląd o dopuszczalności przeprowadzenia dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienia wpisu do ewidencji działalność gospodarcza w rzeczywistości nie jest, czy nie była wykonywana. W trakcie postępowania w przedmiocie ustalenia istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji może być zatem korygowany na podstawie dowodów przedstawionych przez osobę, która z udowodnienia tego faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2009 r., VII SA/Wa (...) , LEX nr 489574). Przy dokonywaniu oceny wykonywania (prowadzenia) działalności gospodarczej należy przy tym uwzględnić wszelkie okoliczności sprawy, w tym także zamiar (wolę) osoby prowadzącej działalność gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 191/06 wraz z powołanym tam orzecznictwem). Jak już wyżej zostało wskazane, postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie wykazało, że ubezpieczona w spornym okresie nie prowadziła działalności pozarolniczej gospodarczej. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę , iż analiza akt sprawy nasuwa wniosek , że zgłoszenie działalności gospodarczej mają charakter czysto formalny i brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących, że ubezpieczona taką działalność faktycznie prowadziła. Z materiału dowodowego w żadnej mierze nie wynika , aby ubezpieczona wykonywała jakiekolwiek czynności usługowe związane z prowadzoną działalnością wskazujące na zamiar jej prowadzenia , w tym dokonywała zamówień , podpisywała umowy z kontrahentami, wykonywała usługi , osiągała dochody, ponosiła koszty, wystawiała faktury, rachunki. Sąd Okręgowy zwraca w dalszej kolejności uwagę, że analiza informacji uzyskanych przez Sąd Okręgowy od Naczelnika Urzędu Skarbowego skłania do przyznania racji twierdzeniom ubezpieczonej o nie prowadzeniu działalności gospodarczej w całym okresie jej formalnego zarejestrowania. Za rok 2012 ubezpieczona złożyła jedyne zeznanie podatkowe, w którym wykazała przychód z pozarolniczej działalności w wysokości O zł, co wskazuje na brak prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawczynię w ww. okresie. Sąd uznał za wiarygodne podane przez ubezpieczoną przyczyny zarejestrowania działalności , jako potwierdzone zeznaniami świadka i spójne z pozostałym materiałem dowodowym . Sąd Okręgowy miał na uwadze, że do istoty prowadzenia działalności gospodarczej, która jest - co wynika z cytowanej powyżej definicji ustawowej - działalnością o charakterze ciągłym, należą także okresowe przerwy w samym wykonywaniu czynności ściśle stanowiących przedmiot działalności. Zgodzić się również należy z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku dnia 30 listopada 2005 r. (sygn. akt I UK 95/05, OSNP 2006/19-20/311), iż działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego, zatem przedsiębiorca prowadzący działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, czy to z powodu braku płynności finansowej, czy też z powodu choroby przedsiębiorcy. Jednakże w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z okresowym zastojem w prowadzeniu działalności , przy jednoczesnym istnieniu zamiaru jej prowadzenia , ale nie podjęciem jej w ogóle, o czym świadczy zgromadzony materiał dowodowy . W obliczu zgromadzonego materiału dowodowego stanowisko pozwanego o prowadzeniu działalności gospodarczej przez ubezpieczoną w spornym okresie nie znajduje żadnej podstawy. Reasumując, należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie ubezpieczona wykazała, iż rzeczywiście nie prowadziła działalności gospodarczej w spornym okresie , co stanowi podstawę do uznania, że w tym czasie nie podlegała ubezpieczeniom społecznym . W konkluzji, Sąd, na mocy art. 477

(14)§ 2 k.p.c. oraz cytowanych przepisów, w punkcie I wyroku Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji. SSO Iwona Szczygłowska