← Polska

Sad powszechny, VIII Ka 187/14

Sygn. akt VIII Ka 187/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 2014 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wiesław Oksiuta Protokolant Aneta Chardziejko przy udziale Prokuratora Małgorzaty Zińczuk po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 roku sprawy 1) J. N. oskarżonego o czyny z art. 158 § 1 kk ; art. 157 § 2 kk , 2) D. N. oskarżonego o czyn z art. 158 § 1 kk w zw. z art. 64 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora i obrońcę oskarżonego J. N. od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 27 listopada 2013 roku sygn. akt XV K 1190/13 I. Zaskarżony wyrok wobec oskarżonego J. N. uchyla i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. II. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy. III. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. O. kwoty po 619,92 ( sześćset dziewiętnaście złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze ) w tym kwoty po 115,92 ( sto piętnaście złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze ) jako 23 % stawkę podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonych w postępowaniu odwoławczym. IV. Kosztami procesu w części utrzymującej zaskarżony wyrok w mocy obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE J. N. i D. N. zostali oskarżeni o to, że: I. w dniu 21 lipca 2012 roku około godziny 23:00 w B. na łące w rejonie ulic (...) działając wspólnie i w porozumieniu dokonali pobicia M. i T. Z. w ten sposób, że bili w/w pięściami i kopali nogami w okolice głowy i klatki piersiowej w wyniku czego T. Z. doznał obrażeń ciała w postaci podbiegnięcia krwawego w okolicy lewego oka, stłuczenia okolicy jarzmowej lewej i policzka lewego, stłuczenia okolicy czołowej prawej, otarcia naskórka i podbiegnięcia krwawego małżowiny usznej prawej i podbiegnięcia krwawego na ramieniu lewym co spowodowało naruszenie narządu ciała trwające nie dłużej niż 7 dni, a M. Z. doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia tkanek miękkich twarzy oraz złamania obustronnego żuchwy i wieloodłamowego złamania szczęki po stronie lewej co spowodowało naruszenie czynności narządu ciała i rozstrój zdrowia trwające dłużej niż 7 dni, przy czym D. N. czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej roku kary pozbawienia wolności za umyśle przestępstwo podobne przeciwko życiu i zdrowiu, tj. o czyn z art. 158§1 k.k. w stosunku do J. N. , zaś z art. 158§1 k.k. w zw. z art. 64§2 k.k. w stosunku do D. N. a nadto J. N. oskarżony o to, że: II. w dniu 21 lipca 2012 roku pomiędzy godziną 22:00 a 23:00 w B. na posesji (...) przy ul. (...) dokonał uszkodzenia ciała A. K. w ten sposób, że uderzał w/w pięścią w lewą skroń, a następnie gdy w/w się przewrócił uderzał go pięściami po twarzy i lewym barku w wyniku czego A. K. doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia tkanek miękkich powłok głowy w okolicy skroniowej lewej i stłuczenia barku co spowodowało naruszenie czynności narządu ciała trwające nie dłużej niż 7 dni, tj. o czyn z art. 157§2 k.k. Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt XV K 1190/13: I. Oskarżonego J. N. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt II i za to na podstawie art. 157§2 k.k. skazał go na karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności oraz tego, że: w dniu 21 lipca 2012 roku około godziny 23:00 w B. na łące w rejonie ulic (...) dokonał uszkodzenia ciała M. i T. Z. w ten sposób, że uderzał ich pięściami i kopał w okolice głowy i klatki piersiowej w wyniku czego T. Z. doznał obrażeń ciała w postaci podbiegnięcia krwawego w okolicy lewego oka, stłuczenia okolicy jarzmowej lewej i policzka lewego, stłuczenia okolicy czołowej prawej, otarcia naskórka i podbiegnięcia krwawego małżowiny usznej prawej i podbiegnięcia krwawego na ramieniu lewym co spowodowało naruszenie narządu ciała trwające nie dłużej niż 7 dni, zaś M. Z. doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia tkanek miękkich twarzy oraz złamania obustronnego żuchwy i wieloodłamowego złamania szczęki po stronie lewej co spowodowało naruszenie czynności narządu ciała i rozstrój zdrowia trwające dłużej niż 7 dni, tj. o czyn z art. 157§1 k.k. i za to na podstawie art. 157§1 k.k. skazał go na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności. II. Na podstawie art. 85 k.k. , art. 86§1 k.k. wymierzył oskarżonemu J. N. karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, III. Na podstawie art. 69§1 i 2 k.k. , art. 70§1 k.k. , art. 73§1 k.k. wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu J. N. na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata i oddał go w tym czasie pod dozór kuratora. IV. Oskarżonego D. N. uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu czynu. V. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. O. kwotę 1584,- (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt cztery 00/100) zł, powiększony o podatek VAT w wysokości 364,32 (trzysta sześćdziesiąt cztery 32/100) zł podatku VAT, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego udzielonego oskarżonym z urzędu w postępowaniu sądowym. VI. Zwolnił oskarżonego J. N. od ponoszenia kosztów sądowych w całości oraz stwierdził, że koszty sądowe w części uniewinniającej ponosi Skarb Państwa. Powyższy wyrok zaskarżyli prokurator i obrońca oskarżonych. Prokurator, na zasadzie art. 425§1 i 2, art. 444 k.p.k. zaskarżył orzeczenie w części dotyczącej czynu I. – w całości na niekorzyść oskarżonych J. N. i D. N. oraz w zakresie dotyczącym pkt II. i III. sentencji wyroku. Na zasadzie art. 427§1 i 2 k.p.k. , art. 438 pkt 3 k.p.k. wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż zachowanie oskarżonego D. N. nie pozwala na przypisanie mu udziału w pobiciu pokrzywdzonych M. i T. Z. i uniewinnienie go, oraz że czynu tego dopuścił się samodzielnie J. N. co skutkowało niezasadnym zakwalifikowaniem czynu tego ostatniego z art. 157§l k.k. zamiast z art. 158§l k.k. , podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonych materiałów dowodowych, oparta na zasadach wykładni przepisów dotyczących udziału współsprawców w dokonaniu czynu pobicia, prowadzi do wniosku, że oskarżony D. N. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu i obaj oskarżeni powinni zostać uznani za winnych czynu z art. 158§l k.k. . Na zasadzie art. 437§1 i 2 k.p.k. , wniósł o: I. uchylenie powyższego wyroku w zaskarżonej części dotyczącej czynu I i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. II. rozwiązanie orzeczonej w pkt II. wyroku wobec J. N. kary łącznej i zmianę wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze za czyn opisany w pkt II poprzez warunkowe zawieszenie J. N. orzeczonej w wymiarze 4 miesięcy kary pozbawienia wolności – na okres próby wynoszący 3 lata i oddanie go w tym czasie pod dozór kuratora. Natomiast obrońca oskarżonych J. i D. N. na mocy art. 425§1 i 2 k.p.k. i art. 444 k.p.k. zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej oskarżonego J. N. – w całości i na mocy art. 427 § pkt 2 k.p.k. i art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. orzeczeniu zarzucił:

  1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 443 k.p.k. poprzez wydanie wobec J. N. , przy ponownym rozpoznaniu sprawy orzeczenia surowszego, niż uchylone wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 20 sierpnia 2013 r. co przejawiło się: wymierzeniem surowszych kar jednostkowych i kary łącznej, wydłużeniem okresu warunkowego zawieszenia wykonania kary, oddaniem podsądnego pod dozór kuratora, a także dokonaniem nowych, mniej korzystnych dla oskarżonego, ustaleń faktycznych i zastosowaniem surowszej kwalifikacji prawnej, co wobec wcześniejszego cofnięcia apelacji Prokuratora wniesionej na niekorzyść J. N. , było niedopuszczalne;
  2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że oskarżony J. N. dokonał uszkodzenia czynności narządu ciała T. Z. M. Z. , w sytuacji gdy materiał dowodowy w postaci nad wyraz lakonicznych zeznań pokrzywdzonych nie daje podstaw do zakwestionowania wyjaśnień podsądnego, co do przebiegu zajścia, zwłaszcza zaś również aktywnego w nim udziału braci Z. . Mając na uwadze powyższe wniósł o:
  3. złagodzenie orzeczonej wobec J. N. kary za czyn z pkt. II aktu oskarżenia,
  4. zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie czynu z pkt. I aktu oskarżenia, poprzez uznanie, że oskarżony w dniu 21 lipca 2012 r. wziął udział w bójce, a następnie zakwalifikowanie jego czynu z art. 158§l k.k. , przyjęcie tego przepisu za podstawę skazania i wymiaru kary, a następnie złagodzenie wymierzonej wobec J. N. za ten czyn kary.
  5. złagodzenie kary łącznej orzeczonej w pkt. II wyroku pozbawienia wolności, zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. II, poprzez skrócenie okresu próby wyznaczonej oskarżonemu do 2 lat oraz uchylenie rozstrzygnięcia o oddaniu oskarżonego pod dozór kuratora. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 18 czerwca 2014 roku prokurator poparł apelację rzecznika oskarżenia i wniósł o jej uwzględnienie. Przychylił się również do apelacji obrońcy oskarżonych w zakresie zawartych zarzutów, zaś nie przychylił się do wniosków końcowych wskazując, że sprawa powinna być uchylona i przekazana Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Z kolei obrońca oskarżonego poparł wniesioną apelację wnosząc jednocześnie o nie uwzględnienie apelacji prokuratora. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonym przed Sądem II instancji oświadczając, iż nie zostały one opłacone ani w całości, ani w części (k. 306v). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy oskarżonego jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie o tyle, o ile zmierza do uchylenia wyroku wobec oskarżonego J. N. i przekazania sprawy w tej części Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Do takiego wniosku prowadzi zasadność podniesionego zarzutu naruszenia art. 443 k.p.k. , które miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku (w tym zakresie, na rozprawie apelacyjnej, stanowisko obrońcy oskarżonego podzielił także prokurator formułując wniosek o wydanie orzeczenia kasatoryjnego) oraz stwierdzone przez Sąd Okręgowy uchybienia w zakresie oceny zachowań przypisanych temu oskarżonemu i ich właściwej subsumpcji. Natomiast sama treść apelacji oskarżyciela publicznego jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do wyjaśnienia przyczyn uchylenia zaskarżonego wyroku wobec J. N. (w zakresie obu przypisanych mu czynów) w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 443 k.p.k. w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wolno w dalszym postępowaniu wydać orzeczenie surowsze niż uchylone tylko wtedy, gdy orzeczenie to było zaskarżone na niekorzyść oskarżonego albo na korzyść oskarżonego w warunkach określonych w art. 434§3 lub 4 . Nie dotyczy to orzekania o środkach wymienionych w art. 93 i 94 Kodeksu karnego . W tym miejscu przypomnienia wymaga, że Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 07 marca 2013 roku (sygn. akt XV K 1684/12) – uchylonym następnie przez Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2013 r. (sygn. akt VIII Ka 436/13) – uznał J. N. za winnego popełnienia dwóch zarzucanych mu czynów (opisanych w punktach I i II części wstępnej). Zgodnie z opisem pierwszego z w/w przypisanych J. N. czynów, zakwalifikowanego z art. 158§1 k.k. było to, że, w dniu 21 lipca 2012 roku około godziny 23:00 w B. na łące w rejonie ulic (...) działając wspólnie i w porozumieniu (z D. N. ) dokonali pobicia M. i T. Z. w ten sposób, że bili w/w pięściami i kopali nogami w okolice głowy i klatki piersiowej w wyniku czego T. Z. doznał obrażeń ciała w postaci podbiegnięcia krwawego w okolicy lewego oka, stłuczenia okolicy jarzmowej lewej i policzka lewego, stłuczenia okolicy czołowej prawej, otarcia naskórka i podbiegnięcia krwawego małżowiny usznej prawej i podbiegnięcia krwawego na ramieniu lewym co spowodowało naruszenie narządu ciała trwające nie dłużej niż 7 dni, a M. Z. doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia tkanek miękkich twarzy oraz złamania obustronnego żuchwy i wieloodłamowego złamania szczęki po stronie lewej co spowodowało naruszenie czynności narządu ciała i rozstrój zdrowia trwające dłużej niż 7 dni. Za to Sąd Rejonowy, na podstawie art. 158§1 k.k. , skazał J. N. na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności. Treścią drugiego przypisanego J. N. czynu zakwalifikowanego z art. 157§2 k.k. było to, że w dniu 21 lipca 2012 roku pomiędzy godziną 22:00 a 23:00 w B. na posesji (...) przy ul. (...) dokonał uszkodzenia ciała A. K. w ten sposób, że uderzał w/w pięścią w lewą skroń, a następnie gdy w/w się przewrócił uderzał go pięściami po twarzy i lewym barku w wyniku czego A. K. doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia tkanek miękkich powłok głowy w okolicy skroniowej lewej i stłuczenia barku co spowodowało naruszenie czynności narządu ciała trwające nie dłużej niż 7 dni. Za to Sąd Rejonowy, na podstawie art. 157§2 k.k. , skazał J. N. na karę 1 miesiąca pozbawienia wolności. Jednocześnie, na podstawie art. 85 k.k. i art. 86§1 k.k. wymierzył mu karę łączną 3 miesięcy pozbawienia wolności, na podstawie art. 69§1 i 2 k.k. i art. 70§1 k.k. wykonanie tej kary warunkowo zawieszając na okres próby wynoszący 2 lata. To właśnie w/w wyrok – na gruncie przedmiotowej sprawy – wyznaczał zakres maksymalnych dolegliwości dla J. N. . Został on bowiem uchylony przez Sąd Okręgowy jedynie na skutek złożenia apelacji przez obrońcę J. N. (prokurator skutecznie cofnął wniesiony środek odwoławczy co do tego oskarżonego k 200v). Tymczasem Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę przekroczył znacząco ten maksymalny zakres dolegliwości. Należy bowiem wskazać, że Sąd ten skazując J. N. za czyn przypisany mu w ramach czynu opisanego w punkcie I części wstępnej, po zakwalifikowaniu go z art. 157§1 k.k. , na tej podstawie wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności (uprzednio 2 miesiące). Natomiast uznając go za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie II (części wstępnej), na podstawie art. 157§2 k.k. , skazał go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności (uprzednio 1 miesiąca). Jednocześnie, na podstawie art. 85 k.k. i art. 86§1 k.k. wymierzył J. N. karę łączną 1 roku pozbawienia wolności (uprzednio 3 miesięcy), na podstawie art. 69§1 i 2 k.k. , art. 70§1 k.k. , art. 73 k.k. warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby 3 lat (uprzednio 2 lat) i oddając go pod dozór kuratora (uprzednio tego obowiązku nie orzeczono). Z porównania obu tych wyroków wynika, że Sąd Rejonowy w zaskarżonym rozstrzygnięciu wymierzył J. N. zarówno surowsze kary jednostkowe, jak i karę łączną. Nadto orzekł o oddaniu oskarżonego pod dozór kuratora. Niewątpliwym jest, że tym samym uchybił płynącej z art. 443 k.p.k. zasadzie nie pogarszania sytuacji oskarżonego w sposób wskazany w art. 438 pkt 2 k.p.k. Taki zaś wyrok nie mógł się ostać. W tym miejscu podkreślić jednak należy, że nie ma racji apelujący wskazując, że Sąd Rejonowy naruszył pośredni zakaz reformationis in peius ( art. 443 k.p.k. ) nie tylko wymierzając J. N. surowsze kary, ale również dokonując surowszych ustaleń faktycznych odnośnie czynu przypisanego mu w ramach czynu opisanego w punkcie I części wstępnej i dokonując surowszej kwalifikacji prawnej. Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie przepis art. 158§1 k.k. nie określa sposobu udziału w pobiciu, co oznacza, że może to być każda forma świadomego współdziałania uczestników pobicia, a w jej ramach również każdy środek użyty do ataku na inna osobę (inne osoby), jeżeli wspólne działanie powoduje narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku wskazanego w art. 156§1 lub w art. 157§1 k.k. Do przypisania sprawcy udziału w pobiciu nie jest konieczne udowodnienie, iż zadał on pokrzywdzonemu lub pokrzywdzonym cios w postaci uderzenia, kopnięcia itp., a wystarczające jest świadome połączenie działania jednego ze sprawców z działaniem drugiego człowieka lub większej grupy osób przeciwko innemu człowiekowi lub grupie osób. Sprawcy odpowiadają niezależnie od tego, czy można ustalić, który z nich spowodował konkretne następstwa, ale pod warunkiem, że każdy z nich możliwość nastąpienia ich przewidywał albo mógł i powinien był przewidzieć (wyrok SA w Krakowie z dnia 29 czerwca 2010 r., II AKa 69/10, KZS 2010, z. 9, poz. 28). Ustawodawca kryminalizuje tylko udział w takim pobiciu, w których następuje bezpośrednie narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku wskazanego w art. 156§1 lub w art. 157§1 k.k. Skoro jednak już samo narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo jego spowodowania stanowi znamię występku z art. 158§1 k.k. , to tym bardziej (co wymaga szczególnego podkreślenia na tle niniejszej sprawy) przepis ten ma zastosowanie, jeżeli skutek taki został rzeczywiście spowodowany (por. wyrok SN z dnia 6 maja 2010 r., II KK 278/09, LEX nr 583783) . W świetle powyższych rozważań, jak i analizy obu zapadłych w sprawie rozstrzygnięć (w tym uchylonego wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 7 marca 2013 roku) błędne jest stanowisko obrońcy J. N. , że w poprzednim wyroku nie można było przypisać powstałych obrażeń u braci Z. oskarżonemu J. N. , co skutkowało przyjęciem kwalifikacji z art. 158§1 k.k. Zauważyć należy, że oskarżonemu J. N. Sąd Rejonowy w obu wyrokach przypisał tożsame zachowania sprawcze polegające na zadawaniu ciosów (biciu, uderzaniu) pięściami i kopaniu w okolice głowy i klatki piersiowej, w wyniku czego pokrzywdzeni doznali obrażeń ciała skutkujących odpowiednio: naruszeniem narządu ciała trwające dłużej niż 7 dni oraz naruszeniem narządu ciała i rozstrój zdrowia trwające dłużej niż 7 dni. W istocie zatem Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając sprawę – w tym zakresie – nie wprowadził surowszych ustaleń faktycznych. Faktem jest, że zagrożenie ustawowe karą jest surowsze w przypadku przepisu z art. 157§1 k.k. niż w przypadku art. 158§1 k.k. Sama jednak kwestia kwalifikacji prawnej czynu nie prowadzi do wniosku o globalnym pogorszeniu sytuacji oskarżonego w związku z poprzednio wydanym wyrokiem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2013 roku w sprawie o sygn. akt II KK 128/13, LEX nr 1383420, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2011 roku w sprawie o sygn. akt II KK 231/10, LEX nr 785872). Powyższe rozważania, w tym zwłaszcza płynący z art. 443 k.p.k. obowiązek dokonania kompleksowej oceny sytuacji prawnej oskarżonego, aby nie pogorszyć jej w porównaniu z wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 07 marca 2013 r., Sąd I instancji winien mieć na względzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Na przeszkodzie wydaniu orzeczenia reformatoryjnego przez Sąd Okręgowy stanęło bowiem stwierdzenie jeszcze innych uchybień, których dopuścił się Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku. Mianowicie zauważyć należy, że Sąd Rejonowy w ramach czynu zarzuconego w punkcie I aktu oskarżenia (opisanego punkcie I części wstępnej), przypisał J. N. zachowanie polegające na uszkodzeniu poprzez uderzanie pięściami i kopanie w okolice głowy i klatki piersiowej ciała dwóch osób tj. M. Z. i T. Z. , z których każdy odniósł inne obrażenia, o innych skutkach. W przypadku M. Z. spowodowały one naruszenie czynności narządu ciała i rozstrój zdrowia trwające dłużej niż 7 dni (co odpowiada kwalifikacji prawnej z art. 157§1 k.k. określającego tzw. „średni” uszczerbek na zdrowiu), zaś w przypadku T. Z. spowodowały one naruszenie czynności narządu ciała trwające dłużej niż 7 dni (co odpowiada kwalifikacji prawnej z art. 157§2 k.k. określającego tzw. „lekki” uszczerbek na zdrowiu podlegający ściganiu z oskarżenia prywatnego). Tymczasem Sąd Rejonowy potraktował w/w zachowania jako jeden czyn kwalifikując go z art. 157§1 k.k. W uzasadnieniu wskazał jedynie, że za taką kwalifikacją przemawiają nie tylko obrażenia ciała osób pokrzywdzonych i brak obrażeń J. N. , ale również przebieg tego zajścia, gdyż pokrzywdzeni zgodnie podawali, że po otrzymanych ciosach padali na ziemię i tracili przytomność. Sąd I instancji argumentował tym samym powody ustalenia, że nie doszło pomiędzy pokrzywdzonymi, a oskarżonym do wzajemnej wymiany ciosów. Sąd ten nie rozpatrywał natomiast w ogóle kwestii jedności czynu (wielości czynów), która winna zostać poddana analizie ze względu na to, że zachowania sprawcze oskarżonego (uderzanie pięściami i kopanie) zostały skierowane przeciwko dwóm pokrzywdzonym wyczerpując skutki wobec jednego pokrzywdzonego wskazane w art. 157§1 k.k. , wobec drugiego w art. 157§2 k.k. (por. Marek Mozgawa, komentarz do art. 11 k.k., LEX 2013). Przy tym pominął, że Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku uchylającego wyrok z dnia 07 marca 2013 roku wskazał, że np. w przypadku uniewinnienia D. N. J. N. poniesie odpowiedzialność karną za zdarzenie opisane w pkt I części wstępnej zaskarżonego wyroku, traktowane jako jeden czyn /ew. dwa czyny/ z art. 157§1 i 2 k.k. , ew. – przy uwzględnieniu czynu z pkt II części wstępnej wyroku – na zasadzie art. 91§1 k.k. Sąd ten zwrócił zatem uwagę na potrzebę rozważenia w/w kwestii, czego zaniechał Sąd Rejonowy, a co także w ocenie Sądu Okręgowego w niniejszym składzie, jest istotne z punktu widzenia właściwej oceny prawno – karnej jego zachowań w ramach zarzucanych zdarzeń. Dlatego też – w ocenie Sądu Okręgowego – zaskarżony wyrok wobec J. N. (co do obu czynów mu przypisanych) należało uchylić w całości i sprawę w tym zakresie przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Z uwagi na sposób rozstrzygnięcia i kwestie wymagające przez Sąd Rejonowy ponownego zbadania i nowej konstrukcji, odnoszenie się do drugiego z zarzutów obrońcy oskarżonego należy uznać za przedwczesne. Ponownie rozpoznając sprawę oskarżonego J. N. Sąd Rejonowy winien ponownie ocenić zgromadzony materiał dowodowy. W przypadku wydania wyroku skazującego poczynione ustalenia faktyczne (zawarte tak w uzasadnieniu wyroku, jak i w opisie przypisanego czynu) winny wskazywać na konkretne zachowania oskarżonego, poprzez które zrealizowane zostały przedmiotowe i podmiotowe znamiona przypisanych przestępstw. Sąd Rejonowy winien pochylić się nad właściwą subsumpcją ustaleń faktycznych pod właściwe normy prawne, w tym rozważyć czy zachowania oskarżonego winny być traktowane jako jeden czyn, czy dwa czyny (z art. 157§1 i art. 157§2 k.k. – w tym ostatnim przypadku Sąd winien pamiętać o konieczności uzyskania stanowiska co do objęcia ściganiem tego prywatnoskargowego przestępstwa). Następnie zbadać czy – przy uwzględnieniu czynu z pkt II części wstępnej wyroku – można w sprawie zastosować instytucję z art. 91§1 k.k. Winien przy tym pamiętać o konieczności wyeliminowania uchybienia polegającego na naruszeniu art. 443 k.p.k. , bacząc by się nie powtórzyło tj. aby nie doszło do realnego zwiększenia dolegliwości dla oskarżonego, co wymaga jednak szczególnego podkreślenia, w wymiarze globalnym, w porównaniu z poprzednim wyrokiem. Odnosząc się natomiast do apelacji prokuratora opartej na zakwestionowaniu rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego o uniewinnieniu D. N. od zarzuconego mu czynu stwierdzić należy jej bezzasadność. Przypomnieć należy, że błąd ustaleń faktycznych stanowiący trzecią podstawę odwoławczą zachodzi, gdy treść dokonanych ocen i wniosków wyprowadzonych przez Sąd nie odpowiada zasadom rozumowania, a błąd mógł mieć wpływ na treść orzeczenia. Zarzut nie jest uzasadniony, gdy sprowadza się do samego kwestionowania stanowiska sądu czy do polemiki z ustaleniami sądu. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu odmiennego poglądu nie wystarcza do stwierdzenia, że Sąd popełnił błąd ustaleń faktycznych ( por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2013 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 261/12, KZS 2013/4/67). Tymczasem sformułowany przez prokuratora zarzut sprowadza się wyłącznie do zaprezentowania odmiennej od sądowej oceny dowodów. Forsując własną wersję zdarzeń apelujący powołał się na treść zeznań A. K. i B. G. , które – jego zdaniem – przemawiają za współsprawstwem D. N. w pobiciu M. i T. Z. . Z powyższym nie sposób się zgodzić. Rację ma Sąd Rejonowy, że zgromadzone w sprawie dowody, w tym wskazane przez prokuratora w treści apelacji nie pozwalają na przyjęcie udziału w zdarzeniu D. N. . Z zeznań B. G. , która dotarła do pokrzywdzonych i oskarżonych tuż po zdarzeniu wynika, że od oskarżonych usłyszała, że bracia Z. dostali „łomot” za stanięcie w obronie A. K. (k. 49v). Z tego stwierdzenia nie wynika jednak, że obaj bracia N. tego „łomotu” dokonali. Zwłaszcza, że świadek za jego przyczynę podała odwet za stanięcie w obronie A. K. , w pobiciu którego nie brał udziału D. N. . Wprawdzie sam A. K. w swoich zeznaniach powiedział, że od T. Z. usłyszał, że pobili ich J. i D. , ale następnie co pominął apelujący dodał: „ razem pili na tej łące piwo, a potem pierwszy dostał T. i stracił przytomność, jak się ocknął to zobaczył leżącego nieprzytomnego M. ” (k. 10v). Powyższe koresponduje z zeznaniami T. Z. , że nie wie kto zadał mu uderzenie pięścią w twarz, bo po jego otrzymaniu przewrócił się i stracił przytomność (k. 5v). Przy tym tak zeznał pokrzywdzony w swoich pierwszych zeznaniach, więc nie sposób podzielić argumentacji apelującego dotyczącej późniejszego wycofania się z zeznań. Należy również pamiętać, że spożywali oni alkohol w niewątpliwie znacznych ilościach. Z zeznań funkcjonariusza Policji P. P. wynika, że obaj byli w stanie upojenia alkoholowego (k. 48v, k. 141). Reasumując podzielić należy stanowisko Sądu Rejonowego, że przedstawione w przewodzie sądowym dowody nie pozwalają na przyjęcie, że D. N. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. W konsekwencji uwzględnieniu nie podlegało również stanowisko rzecznika oskarżenia co do przyjęcia współsprawstwa obu braci N. w pobiciu braci Z. – zakładające skuteczność zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych skierowanego przeciwko uniewinnieniu D. N. od zarzuconego mu czynu. Dlatego też w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy, kosztami postępowania w tej części, na zasadzie art. 634 k.p.k. w zw. z art. 632 pkt 2 k.p.k. , obciążając Skarb Państwa. O kosztach należnych obrońcy z urzędu za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy orzekł na mocy §14 ust. 2 pkt. 4 w zw. z § 2 ust. 1-3 w zw. z §16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 roku Nr 162, poz. 1348).

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.