Sad powszechny, I C 707/14

(1), M. N. i G. M. o zapłatę Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 22 października 2013 roku, sygn. akt I Nc 77/13 utrzymuje w całości w mocy. Sygn. akt I C 707/14 UZASADNIENIE Strona powodowa (...) S. A. w Ś. domagała się orzeczenia nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym, że pozwani: (...) (...) Sp. z o. o. Sp. k. w B. , Ł. N.

(1), M. N. i G. M. mają zapłacić na jej rzecz solidarnie kwotę 136.365,66 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 września 2013 r. do dnia zapłaty oraz koszty procesu. Pozew uzasadniała tym, że w dniu 4 stycznia 2010 r. strony zawarły umowę dystrybucyjną nr (...) . Pozwani prowadzili wówczas działalność gospodarczą pod firmą Agencja Handlowo – Usługowa (...) – (...) Sp. j. M. M. , Ł. N. . Strony uzgodniły, że przedmiotem umowy będzie dostarczanie przez dostawcę (stronę powodową) towarów do odbiorcy (firmy prowadzonej przez pozwanych). Zgodnie z §5 pkt 6 powyższej umowy, tytułem zabezpieczenia terminowych płatności zobowiązań wobec dostawcy jest weksel własny in blanco z klauzulą bez protestu, poręczony przez Ł. N.

(1), M. N. , G. M. i M. M.

(2). Treść zobowiązania wekslowego uszczegóławia deklaracja wekslowa podpisana przez powyższe osoby. W dniu 24 listopada 2010 r. na mocy uchwały wspólników postanowiono o przekształceniu spółki – Agencji Usługowo – Handlowej M. – (...) A. Sp. j. w spółkę komandytową (...) – (...) (...) Sp. z o. o. Sp. k. Po przekształceniu strony podpisały jeszcze dwa aneksy do umowy dystrybucyjnej - 3 stycznia 2011 r. i 2 stycznia 2012 r. Punkt umowy dotyczący odpowiedzialności wekslowej wspólników pozostawiono bez zmian. Od 24 grudnia 2012 r. pozwana spółka zaprzestała regulowania należności z tytułu dokonanych przez stronę powodową dostaw. W związku z tym, strona powodowa wystosowała do pozwanych przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty 160.548,17 zł z dnia 3 kwietnia 2013 r. Na skutek tego wezwania pozwana spółka częściowo uregulowała zobowiązanie i do zapłaty pozostała kwota dochodzona pozwem. Z uwagi na brak dalszych wpłat, w dniu 24 lipca 2013 r. skierowano do pozwanych M. N. , Ł. N.

(1)i G. M. pisemne zawiadomienie o wypełnieniu weksla in blanco i wezwanie do jego wykupu. W międzyczasie strona powodowa otrzymała informację o śmierci M. M.

(2). Do chwili obecnej pozwani nie zapłacili zadłużenia. Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 22 października 2013 r. Sąd uwzględnił w całości żądanie strony powodowej (k. 62). W zarzutach od nakazu zapłaty pozwani wnieśli o uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa. Pozwani podali, że nie kwestionują konieczności zapłaty na rzecz strony powodowej dochodzonej przez nią kwoty i kosztów procesu, jednakże ze względu na sytuację finansową wnosili o rozłożenie zasądzonego świadczenia na 20 rat. Pozwani podali, że znajdują się w trudnej sytuacji ekonomicznej, która uniemożliwia im spłatę zobowiązania w całości. Ponadto podali, że przeciwko pozwanej spółce toczą się inne postępowania cywilne o zapłatę. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 4 stycznia 2010 r. strona powodowa i Agencja Handlowo – Usługowa (...) – (...) Sp. j. M. M.

(2), Ł. N.

(1)zawarły umowę dystrybucyjną. Na podstawie powyższej umowy strona powodowa dostarczała Agencji Handlowo – Usługowej (...) – (...) Sp. j. (odbiorcy) wskazane przez nią towary, zaś odbiorca zobowiązał się je odebrać i dokonać terminowej zapłaty. Tytułem zabezpieczenia terminowych płatności odbiorca wręczył stronie powodowej weksel własny in blanco z klauzulą bez protestu, zaś szczegółowe warunki wypełnienia weksla określała deklaracja wekslowa - §5 ust. 6 umowy. W razie braku realizacji zobowiązań odbiorcy wobec strony powodowej powyżej 14 dni, strona powodowa była uprawniona do wypełnienia weksla na kwotę odpowiadającą zadłużeniu, powiększoną o kwotę odsetek ustawowych i koszty windykacji. (dowód: umowa dystrybucyjna z dnia 04.01.2010 r., k. 33 – 34; deklaracja wystawcy weksla „in blanco” z 26.03.2010 r., k. 29) Pozwany Ł. N.

(1)w piśmie z dnia 26 stycznia 2011 r. poinformował stronę powodową, że spółka jawna Agencja Handlowo – Usługowa (...) – (...) Sp. j. M. M.

(2), Ł. N.

(1)przekształciła się w spółkę komandytową – (...) – (...) (...) Sp. z o. o. Sp. k. i została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem: (...) . (dowód: pismo pozwanego Ł. N.

(1)z dnia 26.01.2011 r., k. 40 – 41; odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców, k. 11 – 14) Pozwana spółka w piśmie do strony powodowej z dnia 18 marca 2013 r. zwróciła się z prośbą o wstrzymanie dochodzenia wierzytelności wynikających z niezapłaconych faktur vat. W dniach 16 kwietnia 2013 r. i 10 września 2013 r. pozwana spółka kontaktowała się ze stroną powodową w sprawie zadłużenia. (dowód: pismo z dnia 18.03.2013 r., k. 30 – 30v.; wiadomości elektroniczne, k. 31, 32) Pismem z dnia 3 kwietnia 2013 r. strona powodowa wezwała pozwaną spółkę do zapłaty kwoty 160.548,17 zł, zaś pismem z 4 kwietnia 2013 r. strona powodowa wezwała pozwaną spółkę do niezwłocznego uregulowania zobowiązań w łącznej kwocie 160.548,17 zł. (dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia 03.04.2013 r. z potwierdzeniem odbioru, k. 35 – 35v.; ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 04.04.2013 r., k. 39; weksel, k. 43 – 43v.) Pismem z dnia 24 lipca 2013 r. strona powodowa zawiadomiła pozwanych: M. N. , G. M. i Ł. N.

(1), że wypełniła wystawiony przez nich weksel in blanco i wezwała do jego wykupu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do wykupu weksla. Strona powodowa podała, że weksel został wypełniony zgodnie z deklaracją wekslową z dnia 26 marca 2010 r. na kwotę niespłaconej należności wraz z odsetkami na dzień 18 lipca 2013 r., wynoszącą 136.365,66 zł. (dowód: zawiadomienia o wypełnieniu weksla in blanco i wezwania do wykupu z dnia 24.07.2013 r. z potwierdzeniami odbioru, k. 36 – 38v.) Sąd zważył, co następuje: Powództwo należało uwzględnić. W ocenie Sądu materiał dowodowy sprawy pozwalał na uznanie, że strona powodowa wypełniła wystawiony przez pozwanych weksel in blanco w sposób prawidłowy, zgodnie z deklaracją wekslową, jak również prawidłowo przedstawiła go pozwanym do zapłaty. Strona powodowa, wnosząc o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, powołała się na załączony do pozwu weksel, deklarację wekslową z dnia 26 marca 2010 r. oraz zawiadomienia z dnia 24 lipca 2013 r. o wypełnieniu weksla in blanco na kwotę 136.365,66 zł z datą zapłaty na dzień 25 lipca 2013 r., obejmującą wierzytelność wynikającą z niezapłaconych faktur za dostarczone towary. W zarzutach od wydanego nakazu zapłaty pozwani nie kwestionowali ani kwoty dochodzonej pozwem ani kosztów procesu. Kognicja sądu w pierwszej fazie postępowania nakazowego jest ograniczona. Sprowadza się do stwierdzenia istnienia podstaw do wydania nakazu zapłaty zawartych w art. 485 k.p.c. Ich istnienie uprawdopodabnia zasadność powództwa i nakłada na sędziego obowiązek wydania nakazu zapłaty bez merytorycznego badania jego zasadności (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 97/2004, OSNC 2006 nr 2, poz. 24). W drugiej fazie postępowania nakazowego przedmiotem badania sądu jest ocena, czy nakaz został wydany prawidłowo i czy uzasadnione były podniesione przez pozwanego zarzuty w stosunku do roszczenia objętego nakazem zapłaty. Skoro weksel został wypełniony przez stronę powodową prawidłowo, to roszczenie wekslowe strony powodowej względem pozwanych istniało, zaś zarzut podniesiony przez pozwanych dopiero na rozprawie w dniu 26 maja 2014 r., że mają wątpliwości co do dochodzonej pozwem kwoty, nie miał uzasadnienia. Z art. 493 k.p.c. wynika, że pozwany powinien przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór, co do istoty sprawy oraz okoliczności faktyczne i dowody, pod rygorem ich pominięcia przez sąd. Pozwani nie podważyli ustaleń Sądu, ani w zarzutach od nakazu zapłaty ani w toku postępowania, które toczyło się po ich wniesieniu, pozwani nie podnieśli żadnych zarzutów, które zmierzałyby do wskazania, że weksel in blanco został wypełniony niezgodnie z deklaracją wekslową, w sytuacji, gdy powództwo zostało oparte na wekslu. Wprawdzie suma, jaką wpisała strona powodowa na wekslu może być kwestionowana w tym sensie, że została ona wpisana niezgodnie z deklaracją wekslową i środkiem do tego może być wykazanie, iż zobowiązanie pozwanych nie istnieje lub istnieje, ale w innej wysokości, jednakże to pozwanych obciąża ciężar dowodu w tym zakresie. Nie wystarczy wobec tego samo ich twierdzenie, że suma wpisana na wekslu jest niezgodna z łączącym strony zobowiązaniem, ale pozwani powinni przeprowadzić dowód na tę okoliczność lub zgłosić przynajmniej wnioski dowodowe zmierzające w tym kierunku. Strona powodowa, która posiada podpisany przez pozwanych weksel i wypełnia go na podstawie deklaracji wekslowej, nie musi zaś niczego dowodzić, gdyż jej roszczenie wynika z samego weksla. Pozwany, zgodnie z art. 6 k.c. , powinien wykazać, że suma wpisana na wekslu była niezgodna z treścią deklaracji wekslowej. Na pozwanych spoczywał ciężar dowodu w procesie, w którym strona powodowa dochodziła zapłaty na podstawie weksla. Reasumując, pozwani nie przedstawili żadnych dowodów na to, iż suma ujawniona na wekslu nie została wpisana zgodnie z deklaracją wekslową. Żadne z zarzutów pozwanych nie zasługiwały na uwzględnienie, co skutkowało uznaniem ważności zobowiązania wekslowego i utrzymaniem w mocy wydanego w sprawie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Zgodnie z art. 496 k.p.c. po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości lub w części utrzymuje w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i pozew odrzuca lub postępowanie umarza. Dodać należy, że Sąd nie znalazł podstaw do tego, by rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. Zgodnie z art. 320 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. Przede wszystkim pozwani nie wykazali, aby ich obecna sytuacja ekonomiczna pozwalała na dokonanie spłaty w określonych, stanowiących dla wierzyciela korzyść ekonomiczną ratach. Pozwani wnosili przecież o zwolnienie ich od kosztów sądowych, co wskazuje na ich utrzymującą się trudną sytuację finansową. Należy mieć na uwadze, że ochrona, jaką zapewnia pozwanemu dłużnikowi art. 320 k.p.c. , nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym i wymaga uwzględnienia wszelkich okoliczności sprawy, w tym uzasadnionego interesu podmiotu inicjującego proces. W tej sytuacji Sąd uznał za słuszne pozostawienie w gestii wierzyciela decyzji co do umożliwienia pozwanym ratalnego spłacania należnego mu świadczenia i ewentualnego zawarcia porozumienia dotyczącego spłaty długu po uprawomocnieniu się wyroku. Podkreślenia wymaga przy tym i to, że rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty jest racjonalne, gdy dłużnik wykaże, że dysponować będzie środkami umożliwiającymi wykonanie tak zmodyfikowanego obowiązku w sposób odczuwalny ekonomicznie przez wierzyciela. W niniejszej sprawie pozwani nie przedstawili w tym względzie żadnych twierdzeń faktycznych ani dowodów, co także przemawiało przeciwko postulatowi pozwanych.