Sad powszechny, XXVI GC 140/13

Sygn. akt XXVI GC 140/13 UZASADNIENIE Pozwem z 26 listopada 2012 r. (data wpływu – k. 1) powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym solidarnie od pozwanych P. K. i D. J. na rzecz powoda kwotę 172 184,04 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie pozwu powód podniósł, że nakazem zapłaty z 21 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVI Wydział Gospodarczy (sygn. akt XVI GNc 103/12) zasądził od spółki (...) sp. z o.o. na rzecz powoda kwotę 150 000,00 zł. wraz z odsetkami oraz kwotę 5 492,00 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarówno w dniu powstania tego zobowiązania, jak i w dniu wniesienia pozwu, pozwani pozostawali członkami zarządu spółki (...) sp. z o.o. Egzekucja przeciwko (...) sp. z o.o. prowadzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. A. K. (sygn. akt KM (...) ) okazała się być bezskuteczna. Jako podstawę prawną żądania powód wskazał art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych . W sprzeciwie od wydanego w sprawie nakazu zapłaty pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 43 i nast.). Pozwani wskazali, że wierzytelność (...) sp. z o.o. względem powoda nie istnieje, zatem bezpodstawne jest również żądanie zapłaty od pozwanych. W kolejnych pismach procesowych oraz na terminach rozprawy strony podtrzymały stanowisko w sprawie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Nakazem zapłaty z 21 lutego 2012 roku Sąd Okręgowy w Warszawie, XVI Wydział Gospodarczy (sygn. akt XVI GNc 103/12) zasądził od spółki (...) sp. z o.o. na rzecz powoda kwotę 150 000,00 zł. wraz z odsetkami oraz kwotę 5 492,00 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania (k. 12). (...) sp. z o.o. zarejestrowała 20 lutego 2014 roku zmianę adresu siedziby spółki na ul (...) (k.390-391). Nakaz zapłaty z 21 lutego 2012 roku został wysłany na poprzedni adres spółki - ul. (...) w W. (kopie akt XVI GNc 103/12 k.388-401). W latach 2012 ­­– 2013 pozwani byli członkami zarządu spółki (...) sp. z o.o. (okoliczność bezsporna). Na podstawie nakazu zapłaty z 21 lutego 2012 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W. A. K. prowadził przeciwko (...) sp. z o.o. postępowanie egzekucyjne pod sygn. KM (...) . Postanowieniem z 19 października 2012 roku komornik umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (k. 13). (...) sp. z o.o. 6 lutego 2014 r. złożyła do Sądu Okręgowego w Warszawie, XVI Wydziału Gospodarczego, wniosek o doręczenie nakazu zapłaty z 21 lutego 2012 roku (sygn. akt XVI GNc 103/12). Wskazano, że nakaz ten został wysłany na nieprawidłowy adres. W związku z powyższym sąd niewłaściwie uznał nakaz zapłaty za doręczony (k. 389). W dniu 18 lutego 2014 roku zarządzono ponowne doręczenie nakazu zapłaty z 21 lutego 2012 roku na adres pełnomocnika (...) sp. z o.o. (k. 393). (...) sp. z o.o. 17 marca 2014 roku wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty z dnia 21 lutego 2012 r. (k. 395). Wobec powyższego zarządzeniem z 2 kwietnia 2014 r. stwierdzono skuteczne wniesienie sprzeciwu (k. 401). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, których autentyczności i zgodności z prawdą żadna ze stron nie kwestionowała. Część okoliczności nadto pomiędzy stronami była bezsporna ( art. 229 k.p.c. w związku z art. 230 k.p.c. ) Sąd dokonał również ustaleń w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach postępowania toczącego przed Sądem Okręgowym w Warszawie, XVI Wydziałem Gospodarczym z powództwa (...) sp. z o.o. przeciwko (...) sp. z o.o. (sygn. akt XVI GNc 103/12), których kopie załączono do sprawy. Sąd Okręgowy, zważył, co następuje. Zgodnie z art. 299 § 1 k.s.h. jeżeli egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Zgodnie z art. 299 § 2 k.s.h. członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa w § 1 , jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody. Przesłanką odpowiedzialności członka zarządu na zasadach określonych w art. 299 § 1 k.s.h. jest istnienie zobowiązania wobec spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co więcej wierzytelność ta musi być wykazana tytułem egzekucyjnym. Powód jako dowód istnienia zobowiązania wobec spółki przedstawił nakaz zapłaty z 21 lutego 2012 r. wydany przez Sąd Okręgowy w Warszawie, XVI Wydział Gospodarczy (sygn. akt XVI GNc 103/12). Wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu, nakaz zapłaty, stosownie do dyspozycji art. 505 § 1 k.p.c. , stracił moc. Wobec nieprawidłowego doręczenia nakazu zapłaty, orzeczenie to nigdy nie stało się tytułem egzekucyjnym, gdyż nie uzyskało waloru prawomocności. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zobowiązanie wobec spółki z ograniczoną odpowiedzialnością musi być stwierdzone tytułem egzekucyjnym wydanym przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 1-300 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, LEX/el., 2014). Skoro wymieniony przepis uzależnia możliwość wystąpienia z określonym w nim roszczeniem od „okazania się" bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce, to hipoteza taka niewątpliwie obejmuje uprzednie wszczęcie egzekucji, a tym samym jeszcze wcześniejsze uzyskanie tytułu wykonawczego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2003 roku, I CK 160/02). W przedmiotowym stanie faktycznym niedopuszczalne byłoby jednak ustalanie przez sąd istnienia wierzytelności (...) sp. z o.o. w stosunku do (...) sp. z o.o. w toku rozpoznawania sprawy o zapłatę przeciwko członkom zarządu na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. Nie ulega bowiem wątpliwości, że o to roszczenie toczy się sprawa wcześniej wszczęta przed Sądem Okręgowym w Warszawie, XVI Wydziałem Gospodarczym pod sygn. akt XVI GNc 103/12, a zatem nie zostało jeszcze prawomocnie osądzone, iż wierzytelność wobec spółki (...) powodowi przysługuje. Skoro przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej członków zarządu jest powstanie szkody w postaci niezaspokojenia się wierzyciela na skutek bezskutecznej egzekucji „słusznie zakłada się (między innymi w uchwale Sądu Najwyższego z 15 czerwca 1999 r., III CZP 10/99, OSNC 1999 nr 12, poz. 203), że zobowiązanie spółki wobec wierzyciela zostało uprzednio pomiędzy tymi stronami osądzone i tylko taka sytuacja umożliwia późniejsze »okazanie się«, że egzekucja przeciwko spółce jest bezskuteczna. Dlatego wierzyciel pozywający członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powinien legitymować się co najmniej tytułem egzekucyjnym przeciwko spółce, który musi przybrać postać prawomocnego orzeczenia zasądzającego świadczenie w sprawie wszczętej przeciwko spółce (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 21 października 2003 r., I CK 160/02, LEX nr 150617 oraz w uchwale z 15 czerwca 1999 r., III CZP 10/99). Prowadzenie egzekucji na podstawie nieprawidłowo wydanego tytułu wykonawczego, nie mogło skutkować powstaniem szkody, za którą odpowiedzialność odszkodowawczą ponoszą członkowie zarządu. Ewentualna szkoda powoda postanie dopiero na skutek korzystnie zakończonego procesu i bezskutecznej egzekucji. Tym samym zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w tej sprawie jest bezprzedmiotowe, albowiem zakończenie postępowania nawet korzystne dla powoda, będzie skutkować innym zdarzeniem szkodowym, niż opisane w uzasadnianiu pozwu (czyli objęte żądaniem). Wobec upadku nakazu zapłaty z 21 lutego 2012 roku wydanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie, XVI Wydział Gospodarczy (sygn. akt XVI GNc 103/12) należy uznać, że wytoczenie powództwa wobec członkom zarządu (...) sp. z o.o. jest przedwczesne. Mając na uwadze powyższe, a contrario art. 299 § 1 k.s.h. sąd orzekł jak w wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach ma swoją podstawę w art. 98 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. - strona powodowa jako przegrywająca zobowiązana jest zapłacić na rzecz pozwanej koszty procesu tj. koszty wynagrodzenia pełnomocnika procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa.