Sygn. akt VU 1606/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2014 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Beata Łapińska Protokolant stażysta Bożena Sobczyk po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku H. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o emeryturę na skutek odwołania H. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 12 listopada 2013r. sygn. (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje H. C. prawo do emerytury poczynając od dnia 28 czerwca 2013 roku. Sygn. akt VU 1606/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12 listopada 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawcy H. C. prawa do emerytury. Od decyzji powyższej wnioskodawca odwołał się w dniu 5 grudnia 2013 roku. Wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych. Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 roku skarżący sprecyzował odwołanie wnosząc o zaliczenie do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia: od 25 listopada 1972 roku do 14 lutego 1974 roku w Zakładzie (...) Lasów Państwowych w O. na stanowisku drwala operatora oraz od 1 grudnia 1975 roku do 15 listopada 1977 roku w (...) Zakładzie Budownictwa (...) w T. , od 28 lipca 1980 roku do 20 czerwca 1982 roku w Zakładzie (...) w R. , od 1 sierpnia 1987 roku do 28 lutego 1991 roku w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w K. i od 27 maja 1992 roku do 18 sierpnia 1994 roku w Gminnej Spółdzielni (...) w W. na stanowiskach kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. ZUS wnosił o oddalenie odwołania. Na rozprawie w dniu 10 września 2014 roku pełnomocnik organu rentowego oświadczył, że nie kwestionuje faktu, iż w okresie od 25 listopada 1972 roku do 14 lutego 1974 roku wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: S. C. , urodzony w dniu (...) , złożył w dniu 17 lipca 2013 roku wniosek o przyznanie emerytury. (dowód: wniosek o emeryturę k. 1-5 w aktach ZUS) Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach wynosił w dacie wydania zaskarżonej decyzji łącznie 6 lat, 4 miesiące i 12 dni. Są to okresy zatrudnienia: od 19 listopada 1977 roku do 5 marca 1980 roku w (...) S.A. w R. na stanowisku kierowcy wywrotki oraz od 6 czerwca 1983 roku 30 czerwca 1987 roku w Okręgowym Zakładzie (...) w Tuszynie na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Przy wliczeniu do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 25 listopada 1972 roku do 14 lutego 1974 roku (1 rok, 2 miesiące i 21 dni) staż ten wynosi 7 lat, 7 miesięcy i dni. Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. (okoliczności niesporne) W okresie od 1 grudnia 1975 roku do 15 listopada 1977 roku wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) Zakładzie Budownictwa (...) w T. . W świadectwach pracy wystawionych wnioskodawcy za wskazany wyżej okres zatrudnienia wskazano, że pracował na stanowisku kierowcy samochodowego. (dowód: świadectwa pracy k. 13, 15 w aktach ZUS) W (...) Zakładzie Budownictwa (...) w T. wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Jeździł samochodem marki (...) , którym przewoził materiały budowlane. Innych czynności wnioskodawca nie wykonywał. (dowód: zeznania świadków J. P. i S. S.
(1)k. 72-73, k. 74, zeznania wnioskodawcy k. 30-31, k. 32 w aktach sprawy) Rejonowy Zakład Budownictwa (...) w T. nie wystawił wnioskodawcy świadectwa pracy w warunkach szczególnych. (okoliczność niesporna) W okresie od 28 lipca 1980 roku do 20 czerwca 1982 roku wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładzie (...) w R. . W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy za wskazany wyżej okres zatrudnienia wskazano, że pracował na stanowisku kierowcy. (dowód: świadectwo pracy k. 32 w aktach ZUS w aktach sprawy) W Zakładzie (...) w R. wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych. Wnioskodawca jeździł samochodami marki (...) i (...) , którymi przewoził meble. Były to samochody o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Innych czynności wnioskodawca nie wykonywał. (dowód: zeznania świadków W. G. i H. Ż. k. 72-73, k. 74, zeznania wnioskodawcy k. 30-31, k. 32 w aktach sprawy) Zakład (...) w R. nie wystawił wnioskodawcy świadectwa pracy w warunkach szczególnych. (okoliczność niesporna) W okresie od 1 sierpnia 1987 roku do 28 lutego 1991 roku wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w K. . W świadectwie pracy wystawionych wnioskodawcy za wskazany wyżej okres zatrudnienia wskazano, że pracował na stanowisku kierowcy. (dowód: świadectwo pracy k. 39 w aktach ZUS) W Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w K. wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych. Wnioskodawca jeździł samochodami marki (...) , którymi przewoził materiały budowlane na budowy. Innych czynności wnioskodawca nie wykonywał. Wnioskodawca nie był członkiem spółdzielni, tylko pracownikiem. Zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 4 czerwca 1999 roku, w którym wskazano, że wnioskodawca był członkiem spółdzielni zostało wystawione nieprawidłowo przez likwidatora spółdzielni. Zaświadczenie to likwidator sprostował w dniu 16 stycznia 2001 roku. (dowód: zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k. 36, 43 w aktach ZUS, zeznania świadków S. Ł. i S. S.
(2)k. 30, 31, k. 32, zeznania wnioskodawcy k. 30-31, k. 32 w aktach sprawy) Rolnicza Spółdzielni Produkcyjnej (...) w K. nie wystawiła wnioskodawcy świadectwa pracy w warunkach szczególnych. (okoliczność niesporna) W okresie od 27 maja 1992 roku do 18 sierpnia 1994 roku wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Gminnej Spółdzielni (...) w W. . W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy za wskazane wyżej okresy zatrudnienia wskazano, że pracował na stanowisku kierowcy. (dowód: świadectwo pracy k. 41 w aktach ZUS) W Gminnej Spółdzielni (...) w W. wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych. Wnioskodawca jeździł samochodami marki (...) i (...) , którymi woził węgiel, nawozy i cement. Były to samochody ciężarowe o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Innych czynności wnioskodawca nie wykonywał. (dowód: zeznania świadków T. Ś. i T. Z. k. 72, 73, k. 75, zeznania wnioskodawcy k. 30-31, k. 32 w aktach sprawy) Gminna Spółdzielnia (...) w W. nie wystawiła wnioskodawcy świadectwa pracy w warunkach szczególnych. (okoliczność niesporna) Przy zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od 25 listopada 1972 roku do 14 lutego 1974 roku, od 1 grudnia 1975 roku do 15 listopada 1977 roku, od 28 lipca 1980 roku do 20 czerwca 1982 roku, od 1 sierpnia 1987 roku do 28 lutego 1991 roku oraz od 27 maja 1992 roku do 18 sierpnia 1994 roku, staż pracy wnioskodawcy w takich warunkach wynosi łącznie z okresami niekwestionowanymi przez organ rentowy więcej niż 15 lat. (okoliczność niesporna) Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 (tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1 , rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 roku) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
- Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2). W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
- ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272). Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego . Ograniczenia dowodowe zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnie rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami. Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, w dniu (...) 2012 ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresach zatrudnienia od 1 grudnia 1975 roku do 15 listopada 1977 roku w (...) Zakładzie Budownictwa (...) w T. , od 28 lipca 1980 roku do 20 czerwca 1982 roku w Zakładzie (...) w R. , od 1 sierpnia 1987 roku do 28 lutego 1991 roku w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w K. oraz od 27 maja 1992 roku do 18 sierpnia 1994 roku w Gminnej Spółdzielni (...) w W. Sąd oparł się na zeznaniach świadków S. Ł. , S. S.
(2), T. Ś. , W. G. , J. P. , S. S.
(1), T. Z. i H. Ż. oraz zeznaniach wnioskodawcy. Zeznania te zasługują na wiarę, gdyż są spójne i wzajemnie się uzupełniają. Organ rentowy nie przedstawił zaś w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie ich wiarygodności. Z zeznań powyższych wynika, jakie konkretnie prace wnioskodawca wykonywał i w jakim wymiarze czasu pracy pracował. Będąc zatrudnionym we wszystkich wskazanych wyżej zakładach pracy wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. I tak w (...) Zakładzie Budownictwa (...) w T. wnioskodawca jeździł samochodem marki (...) , którym przewoził materiały budowlane. W Zakładzie (...) w R. jeździł samochodami marki (...) i (...) , którymi przewoził meble. W Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w K. wnioskodawca jeździł samochodami marki (...) , którymi przewoził materiały budowlane na budowy. Wreszcie w Gminnej Spółdzielni (...) w W. wnioskodawca jeździł samochodami marki (...) i (...) , którymi woził węgiel, nawozy i cement. Dodać należy, iż jak wynika z zeznań świadków S. Ł. , S. S.
(2)wnioskodawca nie był członkiem Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...) w K. , tylko pracownikiem. Zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 4 czerwca 1999 roku, w którym wskazano, że wnioskodawca był członkiem spółdzielni zostało wystawione nieprawidłowo przez likwidatora spółdzielni. Zresztą zaświadczenie to likwidator sprostował w dniu 16 stycznia 2001 roku. W świetle powyższego twierdzenie organu rentowego, że wnioskodawca był członkiem spółdzielni należało uznać za nieuzasadnione. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi żadnych wątpliwości, że wnioskodawca wykonywał w spornych okresach zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace wymienione w Wykazie A, Dziale VIII pkt 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, tj. prace na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. W związku z tym, że wykazane przez wnioskodawcę okresy pracy w warunkach szczególnych wynoszą więcej niż 15 lat, stwierdzić należało, iż spełnia on wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania prawa do emerytury zgodnie z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.