Sygn. akt III AUa 651/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Urszula Iwanowska Sędziowie: SSA Jolanta Hawryszko SSO del. Beata Górska (spr.) Protokolant: St. sekr. sąd. Elżbieta Kamińska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2013 r. w Szczecinie sprawy K. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 maja 2012 r. sygn. akt VI U 173/10 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 651/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 grudnia 2009 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił K. K. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca udowodnił okres ubezpieczenia wynoszący 30 lat, 1 miesiąc oraz 6 dni okresów składkowych i 3 lata, 6 miesięcy i 7 dni okresów nieskładkowych, a jego ostatnie ubezpieczenie ustało z dniem 31 marca 2007 roku. Ubezpieczony został co prawda uznany za częściowo niezdolnego do pracy, jednakże ani w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem złożenia wniosku o rentę, ani w dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy nie wykazał 5 lat okresów ubezpieczenia wymaganych ustawą. Mianowicie, w dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy tj. od 27 maja 1998 roku do 26 maja 2008 roku udowodnił 2 lata, 9 miesięcy i 10 dni okresu składowego i 3 lata, 6 miesięcy i 7 dni okresu nieskładkowego, przy czym okres nieskładkowy uległ ograniczeniu do 11 miesięcy i 3 dni, na mocy art. 5 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Z kolei w dziesięcioleciu poprzedzającym datę zgłoszenia wniosku o dalsze prawo do renty - od 18 czerwca 1999 roku do 17 czerwca 2009 roku – K. K. udowodnił 2 lata, 5 miesięcy i 17 dni okresu składkowego i 2 lata, 11 miesięcy i 25 dni okresu nieskładkowego, który uległ ograniczeniu do 9 miesięcy i 25 dni. Okres sprawowania opieki nad córką K. został uwzględniony do stażu pracy, jednak z uwagi na to, że dokumenty zostały złożone w dniu 15 grudnia 2009 roku tj. kiedy prawo do renty nie przysługiwało, nie ma podstaw do wyrównania świadczenia za okres zwiększenia stażu pracy. K. K. , po ostatecznym sprecyzowaniu swojego stanowiska, oświadczył, iż wnosi odwołanie od decyzji organu rentowego wydanej w dniu 18 grudnia 2009 roku, domaga się jej zmiany i przyznania mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Kwestionując przedmiotową decyzję podniósł, że jego niezdolność do pracy jest związana z przebytym zawałem serca i jest kontynuacją całkowitej niezdolności do pracy. Wobec czego wnioskodawca jest nadal uprawniony do renty, gdyż świadczenie to nie ustaje, a jedynie zmianie ulega jego wysokość. Zdaniem ubezpieczonego wyliczenie legitymowania się wymaganym ustawą okresem pięciu lat ubezpieczenia, winno odnosić się do dziesięciolecia przypadającego przed dniem zgłoszenia wniosku z dnia 20 kwietnia 2007 roku. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wyrokiem z dnia 25 maja 2012 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawcy od powyższej decyzji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: K. K. urodzony (...) jest z wykształcenia elektrykiem, elektronikiem. W czasie swojej aktywności zawodowej pracował jako elektronik oraz pracownik serwisu (...) . Ubezpieczony od 21 grudnia 2005 roku do 24 września 2007 roku prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie naprawy elektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego, wykonywania instalacji elektronicznych budynków i budowli i instalacji elektrycznych sygnalizacyjnych oraz sprzedaży detalicznej, z tytułu której podlegał ubezpieczeniom społecznym. W dniu 20 kwietnia 2007 roku ubezpieczony złożył w organie rentowym wniosek o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. decyzją z dnia 28 września 2007 roku odmówił K. K. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, z uwagi na brak wymaganego okresu ubezpieczenia w rozpatrywanych dziesięcioleciach. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie zmienił powyższą decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 26 maja 2008 roku do 31 maja 2009 roku, oddalając odwołanie w pozostałym zakresie (ubezpieczony został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i legitymował się 25 latami ubezpieczenia, dlatego stwierdzono, że nie był obowiązany do wykazania 5-cio letniego okresu podlegania ubezpieczeniu w dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy/złożenia wniosku). Decyzją z dnia 20 lutego 2009 roku organ rentowy wykonał ww. wyrok. Kolejną decyzją z dnia 4 listopada 2008 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. ponownie odmówił wnioskodawcy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzja ta została zmieniona przez Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 6 marca 2009 roku, którym przyznano ubezpieczonemu prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 czerwca 2009 roku do 30 września 2009 roku, oddalając odwołanie w pozostałym zakresie. Decyzją z dnia 6 maja 2009 roku organ rentowy wykonał wyrok Sądu. Wnioskami z 17 czerwca 2009 roku oraz 15 grudnia 2009 roku ubezpieczony wystąpił o przyznanie renty z tytułu całkowitej niezdolności na dalszy okres. K. K. udowodnił ogółem 30 lat, 9 miesięcy i 19 dni okresów skałkowych oraz 2 lata, 9 miesięcy i 23 dni okresów nieskładkowych, z czego na dzień wydania zaskarżonej decyzji okresy te odpowiednio wynosiły 30 lat, 1 miesiąc i 6 dni oraz 3 lata 6 miesięcy i 7 dni. Do okresów nieskładkowych uwzględniono okres opieki nad żoną przypadający od 25 września 2007 roku do 25 maja 2008 roku. Sąd Okręgowy ustalił, iż w dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy - od 26 maja 1998 roku do 26 maja 2008 roku - ubezpieczony udowodnił okres składkowym i nieskładkowy w wymiarze 4 lat, 7 miesięcy i 21 dni (w dacie wydania zaskarżonej decyzji okres ten wynosił 3 lata 8 miesięcy i 13 dni). Natomiast w dziesięcioleciu poprzedzającym złożenie wniosku (przesuniętym o okres pobierania renty od dnia 26 maja 2008 roku do dnia 17 czerwca 2009 roku) tj. od 25 maja 1998 roku do 17 czerwca 2009 roku K. K. wykazał 4 lata, 7 miesięcy i 22 dni okresów skałkowych i nieskładkowych, zamiast wymaganych lat 5 (okres ten na datę wydania zaskarżonej decyzji to 3 lata 3 miesiące i 12 dni). Sąd I instancji dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu: rehabilitacji, ortopedii, neurologii, kardiologii, dermatologii, pulmonologii i nefrologii. U ubezpieczonego rozpoznano chorobę niedokrwienną serca w okresie ustabilizowanej niewydolności wieńcowej, przebyty w dniu 26 maja 2008 roku zawał serca leczony doraźnie angioplastyką prawej tętnicy wieńcowej z implantacją stentu, stan po rewaskularyzacji serca (bez zaburzeń rytmu i zaburzeń przewodnictwa), nadciśnienie tętnicze w II okresie (...) , zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego lewego, stan po przebytym złamaniu kości piszczelowej lewej z miernym ograniczeniem funkcji narządu ruchu, hyperlipidemię, przewlekłą chorobę nerek stadium I wg (...) , łagodny przerost prostaty, duszności w przebiegu choroby niedokrwiennej serca, atopię, podejrzenie pokrzywek polekowych, podejrzenie kaszlu polekowego, dysfagię w wywiadzie do diagnostyki. Schorzenia występujące w układzie krążenia czynią ubezpieczonego częściowo niezdolnym do pracy, okresowo od 1 czerwca 2009 roku do 31 sierpnia 2011 roku. Schorzenia ortopedyczne, nefrologiczne, pulmonologiczne oraz dermatologiczne nie powodują niezdolności ubezpieczonego do pracy zgodnej z umiejętnościami i wykształceniem. Sąd Okręgowy po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłych oraz po zapoznaniu się z opiniami uzupełniającymi (zarówno pisemnymi jak i ustnymi), odnoszącymi się szczegółowo do zastrzeżeń zgłaszanych wielokrotnie przez ubezpieczonego doszedł do przekonania, że K. K. nie jest całkowicie niezdolny do pracy. U wnioskodawcy występuje jedynie częściowa, okresowa niezdolność do pracy. Kompletność i racjonalność przedmiotowych opinii nie budziła najmniejszych wątpliwości Sądu I instancji. Dobitnie podkreślono, iż biegli jednoznacznie i w sposób nie pozostawiający miejsca na żadne dwuznaczne interpretacje wskazali z jakich względów stan zdrowia wnioskodawcy nie czyni go całkowicie niezdolnym do pracy, w czym przejawia się jego poprawa. W ocenie Sądu Okręgowego zastrzeżenia skarżącego nie znajdowały poparcia w zgromadzonej w aktach rentowych i przedstawionej przez ubezpieczonego w toku postępowania dokumentacji medycznej, co więcej nie zawierały merytorycznej z punktu widzenia nauk medycznych argumentacji. Zwrócono również uwagę na to, iż K. K. po zapoznaniu się z kolejnymi uzupełnieniami opinii, w szczególności z opiniami ustnymi, stanowczo wskazującymi na jego częściową niezdolność do pracy, przeniósł nacisk swojej argumentacji na spełnienie warunku co najmniej pięcioletniego okresu ubezpieczenia w dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy lub złożenia wniosku o rentę, de facto zaprzestając kwestionować ustaleń biegłych sądowych. W tym stanie rzecz Sąd Okręgowy podzielił wywody opinii dotyczące stanu zdrowia ubezpieczonego. W dalszej kolejności Sąd Okręgowy podniósł, że pomimo uznania odwołującego za częściowo niezdolnego do pracy, nie przysługuje mu prawo do renty, ponieważ nie spełnił on warunku wskazanego w art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS tj. warunku legitymowania się odpowiednim stażem ubezpieczeniowym. W tym miejscu szczegółowo wyjaśniono z jakich względów okresy przypadające w dziesięcioleciu poprzedzającym datę złożenia wniosku o rentę i odpowiednio dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy, zostały ograniczone do 1/3 okresów składkowych przypadających w danym dziesięcioleciu. Za niezasługujący na uwzględnienie uznano argument, jakoby aktualna częściowa niezdolność do pracy ubezpieczonego stanowiła kontynuację całkowitej niezdolności do pracy, toteż prawo do renty nie powinno ustać a jedynie winna ulec zmiana jej wysokości. W tym zakresie zwrócono uwagę na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy nabyte na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ustaje, gdy ustanie warunek całkowitej niezdolności do pracy, ponieważ takie osoby nabywają rentę z pominięciem warunków art. 57 ust. 1 ustawy. Art. 57 ust. 2 ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 57 ust. 1 i jako taki musi być wykładany ściśle. Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł ubezpieczony, domagając się zmiany wyroku, poprzez zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskodawcy prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, względnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi postawił następujące zarzuty:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.