Sad powszechny, V U 1860/12

Sygn. akt : VU 1860/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. w Legnicy sprawy z wniosku J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o ponowne przeliczenie wysokości emerytury i wypłatę wyrównania na skutek odwołania J. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 12 marca 2010 roku znak (...) , z dnia 07 listopada 2011 roku znak (...) , z dnia 18 października 2012 roku znak (...) , I. oddala odwołanie wnioskodawczyni J. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 18 października 2012 roku znak (...) , II. odrzuca odwołanie wnioskodawczyni J. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 12 marca 2010 roku oraz 07 listopada 2011 roku znak (...) Sygn. akt VU 1860/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12 marca 2010r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. , zgodnie z obowiązującym wówczas art. 88 ustawy emerytalnej, dokonał waloryzacji emerytury wnioskodawczyni J. M. , która od 01 marca 2010r. wynosiła 2299,56 złotych. Wysokość zwaloryzowanej emerytury ustalono przez pomnożenie kwoty świadczenia ustalonego na dzień 28 lutego 2010r., tj. 2198,01zł przez wskaźnik waloryzacji 104,62%, zgodnie z komunikatem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 lutego 2010r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2010r. (M.P. Nr 8, poz. 75). W decyzji z dnia 07 listopada 2011r. znak: (...) , w związku z wnioskiem ubezpieczonej o ustalenie emerytury (...) w najkorzystniejszym wariancie, ZUS z urzędu dokonał przeliczenia podstawy wymiaru emerytury ustalonej na dotychczasowych zasadach E z zastosowaniem kwoty bazowej na dzień przyznania prawa do emerytury. W decyzji tej, ZUS dokonał wyrównania emerytury E za okres od 01 października 2011r. do 31 października 2011r., tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa do emerytury. Decyzją z dnia 18 października 2012r. znak: (...) organ rentowy ustalił wnioskodawczyni prawo do nowej emerytury (...) od 01 października 2011r., która jest korzystniejsza od emerytury E. Od powyższych decyzji odwołała się wnioskodawczyni J. M. wnosząc o ich zmianę i ponowne przeliczenie świadczenia. Zdaniem ubezpieczonej, emerytura w wyższej wysokości powinna być jej wypłacana już od marca 2010r. W związku z powyższym, domagała się wyrównania świadczenia za okres 1 roku i 7 miesięcy. W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o odrzucenie odwołania od decyzji z dnia 12 marca 2010r. i z dnia 07 listopada 2011r., argumentując, iż zostały wniesione po upływie ustawowego terminu. Ewentualnie domagał się oddalenia odwołania od powyższych decyzji oraz od decyzji z dnia 18 października 2012r., podając, iż wszystkie zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podniósł ponadto, iż w związku z niezłożeniem przez ubezpieczoną wniosku o przeliczenie świadczenia od marca 2010r., organ rentowy, nie miał obowiązku ponownie ustalać wysokości emerytury ubezpieczonej z urzędu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Decyzjami z dnia 16 lutego 2005r. i z dnia 25 lutego 2005r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał wnioskodawczyni J. M. prawo do emerytury od dnia 02 marca 2005r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość świadczenia do wypłaty wyniosła 1513,96zł. W decyzji z dnia 12 marca 2010r. znak: (...) organ rentowy dokonał waloryzacji świadczenia ubezpieczonej, którego wysokość od 01 marca 2010r. wyniosła 1903,60zł do wypłaty miesięcznie. Ubezpieczona nie złożyła wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury. W związku ze złożeniem przez J. M. w dniu 07 października 2011r. wniosku o przyznanie emerytury (...) wobec zmiany przepisów ustawy emerytalnej, ZUS w decyzji z dnia 07 listopada 2011r. znak: (...) dokonał przeliczenia podstawy wymiaru emerytury wnioskodawczyni ustalonej na dotychczasowych zasadach z zastosowaniem kwoty bazowej na dzień przyznania prawa do emerytury i wyrównania świadczenia (emerytury E) za okres od 01 października 2011r. do 31 października 2011r., tj; od miesiąca zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa do emerytury. Decyzją z dnia 28 listopada 2011r. znak: (...) ZUS przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury powszechnej (...) od 01 października 2011r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Świadczenie zostało przyznane w formie zaliczkowej, z uwagi na prowadzone postępowanie wyjaśniające z płatnikiem składek. Po wyjaśnieniu nieprawidłowości z płatnikiem składek, decyzją ostateczną z dnia 18 października 2012r. znak: (...) , organ rentowy, od dnia 01 października 2011r., przyznał wnioskodawczyni prawo i ustalił wysokość nowej emerytury (...) , która jest korzystniejsza od poprzednio przyznanego świadczenia. D owód: akta ZUS t. I – decyzje ZUS z dnia 16 lutego 2005r. i z dnia 25 lutego 2005r. o przyznaniu emerytury k. 7, 9, decyzja ZUS z dnia 12 marca 2012r. o waloryzacji k. 29, decyzja ZUS z dnia 07 listopada 2011r. o przeliczeniu emerytury k. 36, akta ZUS t. II – wniosek o emeryturę z dnia 07 października 2011r. k. 1-3, decyzja zaliczkowa z dnia 28 listopada 2011r. o przyznaniu emerytury k. 21-23, decyzja ostateczna z dnia 18 października 2012r. o przyznaniu emerytury k. 26. Sąd zważył, co następuje: Sąd podzielił stanowisko organu rentowego, iż odwołanie od decyzji z dnia 12 marca 2010r. oraz z dnia 07 listopada 2011r. podlega odrzuceniu na podstawie art. 477 [9] § 3 kodeksu postępowania cywilnego . Zgodnie z powołanym przepisem, sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. Zważywszy, że termin do wniesienia odwołania wynosi miesiąc od doręczenia odpisu decyzji ( art. 477 [9] § 1 k.p.c. ), to mając na względzie, że odwołanie będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie zostało złożone w dniu 08 listopada 2012r. tj. po upływie ponad 2 lat od doręczenia odpisu decyzji z dnia 12 marca 2012r. i po upływie prawie roku od doręczenia decyzji z dnia 07 listopada 2011r., to należy uznać, że przekroczenie terminu było nadmierne, a nadto wnioskodawczyni nie wykazała, by opóźnienie to nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. Tym samym, decyzje te nie mogły być przedmiotem merytorycznego rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Wobec powyższego, Sąd, na podstawie powołanego przepisu, odrzucił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS z dnia 12 marca 2010r. i z dnia 07 listopada 2011r., na podstawie powołanego wyżej art. 477 [9] § 3 kodeksu postępowania cywilnego . Odnośnie natomiast odwołania od decyzji ZUS z dnia 18 października 2012r., Sąd, uznał, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 53, poz. 1227 ze zm.), w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż: 1) od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ust. 3; 2) za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni nie kwestionowała wysokości świadczenia ustalonej przez organ rentowy w decyzji z dnia 18 października 2012r. Jednakże, zdaniem ubezpieczonej, świadczenie w wyższej wysokości powinna otrzymywać już od marca 2010r. W odniesieniu do powyższego, zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy emerytalnej oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe (Dz. U. z 2011r., Nr 237, poz. 1412), postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z powyższych przepisów wynika generalna zasada postępowania emerytalno – rentowego, tj. zasada wnioskowości (fakultatywności). Oznacza to, że organ rentowy działa na wniosek zainteresowanego, natomiast działanie z urzędu w sprawach świadczeń określonych w art. 3 ustawy emerytalnej ma charakter wyjątkowy i musi wynikać wprost z ustawy, tak jak – przykładowo – w przypadku osiągnięcia przez rencistę wieku emerytalnego, kiedy na podstawie art. 24a ustawy emerytalnej organ rentowy z urzędu przyznaje prawo do emerytury, czy też w przypadku zmiany wysokości emerytur i rent w ramach waloryzacji na podstawie art. 93 ustawy emerytalnej (por. B. Suchacki, [w:] Komentarz do art. 116, 116 (a) ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, LEX). Z akt ubezpieczeniowych jednoznacznie wynika, że J. M. , po waloryzacji świadczenia w marcu 2010r., nie złożyła wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury. W dniu 07 października 2011r. złożyła wniosek o przyznanie jej emerytury (...) , w związku ze zmianą przepisów ustawy emerytalnej, w oparciu o który ZUS, decyzją z dnia 07 listopada 2011r. przeliczył jej emeryturę i przyznał stosowne wyrównanie. Następnie, decyzją zaliczkową z dnia 28 listopada 2011r., organ rentowy przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od dnia 01 października 2011r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie świadczenia. Natomiast, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z płatnikiem składek, decyzją ostateczną z dnia 18 października 2012r. przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury powszechnej (...) , która była korzystniejsza od uprzednio przyznanego świadczenia. W zaistniałej sytuacji, ZUS nie był zobligowany do podjęcia działania z urzędu, w tym nie miał obowiązku pouczenia wnioskodawczyni, o tym, iż w przyszłości będzie jej ewentualnie przysługiwało świadczenie w określonej wysokości i o możliwości złożenia w związku z tym stosownego wniosku. Obowiązujące przepisy ustawy emerytalnej nie przewidują bowiem w takim przypadku działania organu rentowego z urzędu. Ubezpieczona nie wniosła natomiast o przeliczenie świadczenia od marca 2010r., w związku z czym, brak podstaw do przyznania jej żądanego wyrównania. Mając na względzie przedstawione okoliczności, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 kpc oddalił odwołanie wnioskodawczyni J. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 18 października 2012r. znak: (...) .