Sygn. akt XI Ka 200/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2014 roku Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA w SO Tamara Pawlak (spr.) Sędziowie SO Katarzyna Żmigrodzka SO Ewa Bogusz- Patyra Protokolant Małgorzata Dubiel przy udziale Prokuratora Marty Baranowskiej po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 roku sprawy E. K. i S. P. oskarżonych z art. 91 § 4 k.k.s. w zb. z art. 65 § 3 k.k.s. i innych na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 11 czerwca 2013 roku sygn. akt VII K 1/12 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę E. K. i S. P. przekazuje Sądowi Rejonowemu w Białej Podlaskiej do ponownego rozpoznania. Sygn. akt XI Ka 200/14 UZASADNIENIE S. P. i E. K. zostali oskarżeni o to, że:
- w dniu 21 lutego 2011 roku działając wspólnie i w porozumieniu przewozili samochodem marki A. o nr rej. (...) w rejonie miejscowości S. , woj. (...) , towar w postaci 540 paczek papierosów marki (...) , 520 paczek papierosów marki (...) , 360 paczek papierosów marki (...) , 1140 paczek papierosów marki (...) , 450 paczek papierosów marki (...) , 180 paczek papierosów marki (...) , 20 paczek papierosów marki (...) oraz 10 paczek papierosów marki (...) , tj. towar importowany bez zgłoszenia celnego, z narażeniem Budżetu Unii Europejskiej na uszczuplenie należności celne w kwocie 1.484,00 zł. nie oznaczonych znakami akcyzy, od którego kwota należnego podatku akcyzowego wynosi 37.700,00 zł. stanowiący przedmiot czynu zabronionego z art. 86 §4 kks w zb. z art. 63 §6 kks , to jest o przestępstwo skarbowe z art. 91 §4 kks w zb. z art. 65 §3 kks w zw. art. 37 §1 pkt 3 kks w zw. z art. 7 §1 kks ;
- w dniu 4 kwietnia 2011 roku działając wspólnie i w porozumieniu przewozili samochodem marki A. (...) o nr rej. (...) w rejonie miejscowości S. , woj. (...) , towar w postaci 740 paczek papierosów marki (...) , 160 paczek papierosów marki (...) , 320 paczek papierosów marki (...) , 190 paczek papierosów marki (...) , 410 paczek papierosów marki (...) , 330 paczek papierosów marki (...) , 220 paczek papierosów marki (...) oraz 300 paczek papierosów marki (...) , tj. towar importowany bez zgłoszenia celnego z narażeniem Budżetu Unii Europejskiej na uszczuplenie należności celnej w kwocie 1.230,00 zł., nie oznaczonych znakami akcyzy, od którego kwota należnego podatku akcyzowego wynosi 31.260,00 zł., stanowiący przedmiot czynu zabronionego z art. 86 §4 kks w zb. z art. 63 §6 kks , to jest o przestępstwo skarbowe z art. 91 §4 kks w zb. z art. 65 §3 kks w zw. z art. 37 §1 pkt. 3 kks w zw. z art. 7 §1 kks . Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej po rozpoznaniu sprawy sygn. akt VII K 1/12 wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 roku uznał oskarżonych S. P. i E. K. za winnych tego że działając wspólnie i w porozumieniu w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru: - w dniu 21 lutego 2011 roku przewozili samochodem marki A. o nr rej. (...) w rejonie miejscowości S. , woj. (...) , towar w postaci 540 paczek papierosów marki (...) , 520 paczek papierosów marki (...) , 360 paczek papierosów marki (...) , 1140 paczek papierosów marki (...) , 450 paczek papierosów marki (...) , 180 paczek papierosów marki (...) , 20 paczek papierosów marki (...) oraz 10 paczek papierosów marki (...) , tj. towar importowany bez zgłoszenia celnego, z narażeniem Budżetu Unii Europejskiej na uszczuplenie należności celne w kwocie 1.484,00 zł. nie oznaczonych znakami akcyzy, od którego kwota należnego podatku akcyzowego wynosi 37.700,00 zł. stanowiący przedmiot czynu zabronionego z art. 86 §4 kks w zb. z art. 63 §6 kks , oraz - w dniu 4 kwietnia 2011 roku działając wspólnie i w porozumieniu przewozili samochodem marki A. (...) o nr rej. (...) w rejonie miejscowości S. , woj. (...) , towar w postaci 740 paczek papierosów marki (...) , 160 paczek papierosów marki (...) , 320 paczek papierosów marki (...) , 190 paczek papierosów marki (...) , 410 paczek papierosów marki (...) , 330 paczek papierosów marki (...) , 220 paczek papierosów marki (...) oraz 300 paczek papierosów marki (...) , tj. towar importowany bez zgłoszenia celnego z narażeniem Budżetu Unii Europejskiej na uszczuplenie należności celnej w kwocie 1.230,00 zł., nie oznaczonych znakami akcyzy, od którego kwota należnego podatku akcyzowego wynosi 31.260,00 zł., stanowiący przedmiot czynu zabronionego z art. 86 §4 kks w zb. z art. 63 §6 kks co wyczerpuje znamiona przestępstwa skarbowego określonego w art. 91 §4 kks w zb. z art. 65 §3 kks w zw. art. 7 §1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks i za to na podstawie art. 91 §4 kks w zb. z art. 65 §3 kks w zw. z art.7 §1 kks w zw. z art. 6 §2 kks skazał ich a na podstawie art. 65 §3 kks w zw. z art. 7 §2 kks wymierzył im kary po 300 (trzysta) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwoty po 60 (sześćdziesiąt) złotych każda; na podstawie art. 30 §6 kks w zw. z art. 29 pkt 4 kks orzekł przepadek dowodów rzeczowych wymienionych pod pozycją 1-8 w wykazie dowodów rzeczowych I k. 31, pod poz. 1-8 w wykazie dowodów rzeczowych I/11 k. 76 zarządzając na podstawie art. 31 §6 kk ich zniszczenie; na podstawie art. 20 §2 kks w zw. z art. 63 §1 kks na poczet orzeczonej wobec oskarżonych kar grzywny zaliczył okres ich rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w postaci zatrzymania w dniach 4 kwietnia 2011 r. i 21 lutego 2011 r.; zasądził od S. P. na rzecz Skarbu Państwa tytułem zwrotu części wydatków 150 (sto pięćdziesiąt) złotych i od E. K. kwotę 400 (czterysta) złotych oraz tytułem częściowej opłaty od obojga oskarżonych po 1000 zł. (jeden tysiąc) złotych. W pozostałej części z opłaty zwolnił zaś część wydatków przejął na rachunek Skarbu Państwa. Apelację od powyższego wyroku wniósł prokurator oraz obrońca oskarżonej E. K. . Obrońca zaskarżył wyrok w całości podnosząc następujące zarzuty:
- obrazę przepisów praw procesowego, mianowicie art. 4 7, 410 wynikającą z dokonania oceny dowodów z naruszeniem zasad prawidłowego wnioskowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, oparcia orzeczenia o winie oskarżonej na założeniu że będąc pasażerką w samochodzie w którym były ukryte papierosy była ich współposiadaczką przy jednoczesnym pominięciu okoliczności i dowodów dla niej korzystnych,
- obrazę przepisu prawa procesowego, mianowicie art. 424 §1 pkt 1 kpk przez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku jakie fakty Sąd uznał za udowodnione lub nieudowodnione i dlaczego nie uznał dowodów wskazujących kto był posiadaczem przewożonych papierosów,
- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że oskarżona E. K. dopuściła się popełnienia zarzucanych jej czynów pomimo wątpliwości w tym względzie wynikających z zebranego materiału dowodowego. Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanego jej czynu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białej Podlaskiej. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Białej Podlaskiej zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonych S. P. i E. K. podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, polegający na wyciągnięciu wadliwych wniosków opartych na nieprawidłowej argumentacji i błędnej ocenie materiału dowodowego prowadzącej do przyjęcia, że czyny zarzucone oskarżonym S. P. i E. K. zostały podjęte w wykonaniu z góry powziętego zamiaru a w konsekwencji uznanie, że w/wymienieni dopuścili się jednego przestępstwa skarbowego, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do przeciwnego wniosku. Mając na uwadze podniesiony przez siebie zarzut apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białej Podlaskiej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje . Obie apelacje w zakresie w którym apelujący wnosili o uchylenie wyroku - zasługiwały na uwzględnienie. Kontrola odwoławcza zaskarżonego orzeczenia, w kontekście postawionych w nich zarzutów obrazy art. 4, 7, 410 i 424 kpk , pozwala zgodzić się ze skarżącymi o ile twierdzą, że sposób procedowania Sądu I instancji jest dotknięty wadami, uniemożliwiającymi zaakceptowanie wyroku. Na wstępie należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 410 kpk podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Z drugiej strony art. 366 §1 kpk nakłada na przewodniczącego obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a zatem przeprowadzenia w tym celu wszystkich niezbędnych dowodów. Co więcej przeprowadzone dowody sąd winien jest poddać prawidłowej ocenie (a to oznacza również, że ma być ona kompleksowa), a następnie w oparciu o wywiedzione wnioski wydać orzeczenie. Kontrolę wykonania tych obowiązków powinno umożliwić uzasadnienie wyroku, które musi spełniać przewidziane w odpowiednich przepisach wymagania. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd I instancji uchybił wskazanym wyżej obowiązkom i regułom. Z treści uzasadnienia wyroku wynika, iż sąd I instancji, procedując w niniejszej sprawie, przeprowadził postępowanie mało wnikliwie, nie poświęcając należytej uwagi kwestii zarówno znamion zarzucanych oskarżonym czynów jak też zamiaru, z jakim mieli działać oboje oskarżeni. Uzasadnienie wyroku zaś (mimo swojej objętości) nie spełnia wymogów z art. 424 kpk i nie wyjaśnia istotnych dla przypisania winy oskarżonej kwestii. Opis stanu faktycznego zawarty w uzasadnieniu jest niekompletny a zaprezentowana tam ocena dowodów dowolna. Otóż sąd ustalił jedynie, że dwukrotnie oskarżona była pasażerką samochodu, w którym przewożone były papierosy bez akcyzy i tylko na tej podstawie wywiódł, iż miała ona „z góry powzięty zamiar” popełnienia zarzucanych jej czynów, tj. że przewoziła towary bez akcyzy. Trafnie podniósł apelujący obrońca, iż ocena wyjaśnień oskarżonej i odmowa wiarygodności w części, w której nie przyznała się ona do popełnienia zarzucanego jej czynu, nie może zostać uznana za swobodną albowiem nie została poprawnie umotywowana. Dowód ten został odrzucony bez należytego wyjaśnienia bowiem jedynie z uwagi na fakt, że w postępowaniu przygotowawczym oskarżona przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu. Takiej oceny nie sposób określić wszechstronną i swobodną, zwłaszcza, że oskarżony je potwierdził, co całkowicie zostało pominięte przy omawianej ocenie. Jednakże nie tylko z tej przyczyny należało uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia kryteriów przewidzianych w art. 424 kpk . Prokurator w apelacji zakwestionował przyjętą przez Sąd Rejonowy koncepcję przestępstwa jednoczynowego, którego dokonanie sąd przypisał oskarżonym. Z powyższym zgodzić się należy, o ile wskazuje on na pobieżne potraktowanie przez sąd kwestii zamiaru i brak należytego odniesienia się w tym zakresie w uzasadnieniu wyroku do realiów niniejszej sprawy. Prokurator poddał w wątpliwość możliwość przypisania oskarżonym jednego czynu wskazując, że oskarżeni podejmując kolejne działania nie tyle kierowali się tym samym zamiarem, co jest wymagane dla przyjęcia konstrukcji czynu ciągłego z art. 6 §2 kks ale co najwyżej takim samym zamiarem. Trafnie dostrzegł skarżący, iż przepis art. 6 §2 kks od 17 grudnia 2005 roku nie posługuje się pojęciem „z góry powziętego zamiaru” tak jak to ma miejsce w kodeksie karnym ( art. 12 kk ). Dla przyjęcia jednego czynu na gruncie kodeksu karnego skarbowego koniecznym jest wykazanie działania „w wykonaniu tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem tej samej sposobności”. Niemniej jednak ta kwestia nie została przez sąd meriti wyczerpująco wyjaśniona albowiem nie licząc przytoczenia brzmienia ww. przepisu, sąd bardzo lakonicznie - w jednym zdaniu - odniósł się do tego problemu, co przekonuje o tym, iż Sąd Rejonowy nie poświęcił temu zagadnieniu należytej uwagi. Powyższe stwierdzenie potwierdza wynikająca, z treści uzasadnienia niekonsekwencję - Sąd Rejonowy, modyfikując opis przestępstwa jako jednoczynowego, którego dokonanie przypisał oskarżonym, uznał ich za winnych tego, że działali oni w wykonaniu z góry powziętego zamiaru jednakże w uzasadnieniu odnosząc się do kwestii jednoczynowości przestępstwa nawiązywał już do aktualnego brzmienia art. 6 §2 kks , nie dostrzegając dysonansu pojęciowego oraz nie wyjaśniając, w czym upatruje fakt, że oskarżeni działali z tym samym, z góry powziętym, zamiarem. Powyższe uchybienie oceniać należy jako obrazę art. 424 §1 kpk , gdyż tak sporządzone uzasadnienie nie poddaje się kontroli instancyjnej. Reasumując: Sąd Okręgowy stwierdza, że Sąd I instancji dowolnie ocenił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie a następnie dokonując oceny prawnej czynów zarzucanych oskarżonym bezrefleksyjnie i mechanicznie przypisał im działanie w ramach art. 6 §2 kks nie wyjaśniając tejże kwestii, stąd zaskarżony wyrok uznać należy za co najmniej przedwczesny. W zaistniałej sytuacji powyższe uchybienia, mające charakter istotnych, wpływających na treść orzeczenia, przesądziły o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie dowodowe w całości, mając na względzie uwagi poczynione powyżej, a także argumenty podnoszone w środkach odwoławczych, nadto uzupełni je w sposób umożliwiający uniknięcie wskazanych powyżej uchybień. Sąd podda prawidłowej i pełnej ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Następnie wyda orzeczenie z uwzględnieniem wszystkich ustalonych okoliczności, a także zadba, by uzasadnienie orzeczenia (o ile będzie sporządzane) spełniało wymagania przewidziane w art. 424 kk .