← Polska

Sad powszechny, III AUa 1079/12

Sygn. akt III AUa 1079/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska (spr.) Sędziowie: SSA Ewa Cyran del. SSO Wiesława Stachowiak Protokolant: inspektor ds. biurowości Karolina Majchrzak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. w Poznaniu sprawy z wniosku (...) A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. przy udziale zainteresowanych: Ł. B. , A. K. , P. S. , B. T. , M. W. o składki na skutek apelacji odwołującego (...) A. S. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt VIII U 3828/11

  1. oddala apelację;
  2. zasądza od odwołującego A. S. na rzecz pozwanego kwotę 600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 25 lipca 2011 r. nr (...) , znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. , stwierdził, że niżej wskazany przychód osiągnięty przez Ł. B. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek: (...) A. S. z siedzibą w U. stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, która wynosi: Okres (mm-rrrr) Ubezpieczenie emerytalne i rentowe Ubezpieczenie chorobowe Ubezpieczenie wypadkowe 06/2009 3204,59 zł 3204,59 zł 3204,59 zł 08/2009 3828,74 zł 3828,74 zł 3828,74 zł 09/2009 3810,59 zł 3810,59 zł. 3810,59 zł 05/2010 2843,88 zł 2843,88 zł 2843,88 zł 06/2010 3562,14 zł 3562,14 zł 3562,14 zł 07/2010 3431,38 zł 3431,38 zł 3431,38 zł 10/2010 3418,05 zł 3418,05 zł 3418,05 zł W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, że na podstawie kontroli płatnika składek ustalono, iż płatnik składek w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie uwzględnił przychodów osiągniętych przez Ł. B. z tytułu poniesionych przez płatnika składek kosztów zakwaterowania pracowników wykonujących pracę na budowach całego kraju. Dokonane wypłaty, zdaniem ZUS, stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, gdyż są przychodem określonym w art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . W ocenie organu rentowego, skoro w przedłożonej umowie o pracę jako miejsce wykonywania pracy określono siedzibę zakładu, teren kraju, to oddelegowanie pracownika do pracy, gdzie pracodawca otrzymał zlecenie i prowadzi roboty (swoją działalność gospodarczą) nie odbywa się w ramach podróży służbowej, lecz w ramach zwykłych obowiązków pracowniczych, bowiem pracownik realizuje niewykraczające poza warunki umówione przez strony zobowiązanie, jakie przyjął nawiązując stosunek pracy. Zdaniem ZUS przychody osiągnięte przez Ł. B. z tytułu poniesionych przez płatnika składek kosztów zakwaterowania pracowników wykonujących pracę na budowach całego kraju nie mogą być wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Mając powyższe na uwadze, Oddział ZUS stwierdził, że poniesione przez płatnika koszty zakwaterowania Ł. B. , o których mowa w niniejszej decyzji, stanowią przychód tej osoby z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy, a w konsekwencji stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Od powyższej decyzji, w przepisanym trybie i terminie, odwołanie wniósł płatnik składek - A. S. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) , domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że z uwagi na zbyt ogólnikowe wskazanie w umowach o pracę miejsca wykonywania pracy należy przyjąć, że miejscem wykonywania pracy jest siedziba pracodawcy, a pracownicy wykonywali zadania służbowe na polecenie pracodawcy w ramach podróży służbowej. Nadto skarżący podniósł, że organ rentowy nie zbadał, czy i w jakim zakresie przyznane kwoty odzwierciedlają rzeczywisty koszt poniesiony przez pracowników. Decyzją z dnia 25 lipca 2011 r. nr (...) , znak (...) , sprostowaną postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2012 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. , stwierdził, że niżej wskazany przychód osiągnięty przez A. K. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek: (...) A. S. z siedzibą w U. stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, która wynosi: Okres (mm-rrrr) Ubezpieczenie emerytalne i rentowe Ubezpieczenie chorobowe Ubezpieczenie wypadkowe 01/2009 3062,99 zł 3062,99 zł 3062,99 zł 02/2009 3398,80 zł 3398,80 zł 3398,80 zł 04/2009 2718,64 zł 2718,64 zł 2718,64 zł 06/2009 2647,77 zł 2647,77 zł 2647,77 zł 08/2009 3951,60 zł 3951,60 zł 3951,60 zł 09/2009 3810,10 zł 3810,10 zł 3810,10 zł 12/2009 3358,12 zł 3358,12 zł 3358,12 zł 06/2010 3456,73 zł 3456,73 zł 3456,73 zł 07/2010 3341,99 zł 3341,99 zł 3341,99 zł W uzasadnieniu organ rentowy przywołał argumenty takie jak w uzasadnieniu decyzji dot. Ł. B. . Od powyższej decyzji, w przepisanym trybie i terminie, odwołanie wniósł płatnik składek - A. S. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania wskazano argumenty takie jak w odwołaniu od decyzji dot. Ł. B. . Zarządzeniem z dnia 15.11.2011 r. Sąd połączył sprawę VIII U 3829/11 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą VIII U 3828/
  3. Decyzją z dnia 25 lipca 2011r. nr (...) , znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. stwierdził, że niżej wskazany przychód osiągnięty przez M. W. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek: (...) A. S. z siedzibą w U. stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, która wynosi: Okres (mm-rrrr) Ubezpieczenie emerytalne i rentowe Ubezpieczenie chorobowe Ubezpieczenie wypadkowe 01/2009 2483,02 zł 2483,02 zł 2483,02 zł 02/2009 2681,66 zł. 2681,66 zł 2681,66 zł 03/2009 3103,36 zł 3103,36 zł 3103,36 zł 04/2009 2354,23 zł 2354,23 zł 2354,23 zł 08/2009 2941,83 zł 2941,83 zł 2941,83 zł 09/2009 2824,62 zł 2824,62 zł 2824,62 zł 12/2009 2074,45 zł 2074,45 zł 2074,45 zł 01/2010 3045,14 zł 3045,14 zł 3045,14 zł 02/2010 2412,97 zł 2412,97 zł 2412,97 zł 04/2010 2076,39 zł 2076,39 zł 2076,39 zł W uzasadnieniu organ rentowy przywołał argumenty takie jak w uzasadnieniu decyzji dot. Ł. B. . Od powyższej decyzji, w przepisanym trybie i terminie, odwołanie wniósł płatnik składek - A. S. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania wskazano argumenty takie jak w odwołaniu od decyzji dot. Ł. B. . Zarządzeniem z dnia 15.11.2011 r. Sąd połączył sprawę VIII U 3830/11 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą VIII U 3828/
  4. Decyzją z dnia 25 lipca 2011r. nr (...) , znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. stwierdził, że niżej wskazany przychód osiągnięty przez P. S. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek: (...) A. S. z siedzibą w U. stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, która wynosi: Okres (mm-rrrr) Ubezpieczenie emerytalne i rentowe Ubezpieczenie chorobowe Ubezpieczenie wypadkowe 01/2009 3773,33 zł 3773,33 zł 3773,33 zł 02/2009 3609,68 zł 3609,68 zł 3609,68 zł 04/2009 3902,19 zł 3902,19 zł 3902,19 zł 05/2009 2989,70 zł 2989,70 zł 2989,70 zł 06/2009 2739,40 zł 2739,40 zł 2739,40 zł 08/2009 3951,60 zł 3951,60 zł 3951,60 zł 09/2009 3732,33 zł 3732,33 zł 3732,33 zł 11/2009 3363,72 zł 3363,72 zł 3363,72 zł 12/2009 2536,36 zł 2536,36 zł 2536,36 zł 01/2010 3788,48 zł 3788,48 zł 3788,48 zł 02/2010 3480,10 zł 3480,10 zł 3480,10 zł 03/2010 4091,20 zł 4091,20 zł 4091,20 zł 04/2010 3580,46 zł 3580,46 zł 3580,46 zł 10/2010 3429,25 zł 3429,25 zł 3429,25 zł W uzasadnieniu organ rentowy przywołał argumenty takie jak w uzasadnieniu decyzji dot. Ł. B. . Od powyższej decyzji, w przepisanym trybie i terminie, odwołanie wniósł płatnik składek - A. S. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania wskazano argumenty takie jak w odwołaniu od decyzji dot. Ł. B. . Zarządzeniem z dnia 15.11.2011 r. Sąd połączył sprawę VIII U 3831/11 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą VIII U 3828/
  5. Decyzją z dnia 25 lipca 2011 r. nr (...) , znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. stwierdził, że niżej wskazany przychód osiągnięty przez B. T. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek: (...) A. S. z siedzibą w U. stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, która wynosi: Okres (mm-rrrr) Ubezpieczenie emerytalne i rentowe Ubezpieczenie chorobowe Ubezpieczenie wypadkowe 01/2009 1940,67 zł 1940,67 zł 1940,67 zł 04/2009 3469,17 zł 3469,17 zł 3469,17 zł 10/2010 2928,45 zł 2928,45 zł 2928,45 zł W uzasadnieniu organ rentowy przywołał argumenty takie jak w uzasadnieniu decyzji dot. Ł. B. . Od powyższej decyzji, w przepisanym trybie i terminie, odwołanie wniósł płatnik składek - A. S. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania wskazano argumenty takie jak w odwołaniu od decyzji dot. Ł. B. . Zarządzeniem z dnia 15.11.2011 r. Sąd połączył sprawę VIII U 3832/11 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą VIII U 3828/
  6. Postanowieniem z dnia 28 marca 2012 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanych: Ł. B. , B. T. , A. K. , P. S. i M. W. . Na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. zainteresowani : Ł. B. , B. T. , A. K. , P. S. i M. W. oświadczyli, że popierają odwołanie od zaskarżonych decyzji. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012r., sygn. akt VIII U 3828/11, Sąd Okręgowy w Poznaniu Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołania oraz zasądził od odwołującego A. S. na rzecz pozwanego Zakładu ubezpieczeń Społecznych I Oddział w poznaniu kwotę 300 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu I instancji stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. A. S. prowadzi od 09.12.1985 r. działalność gospodarczą pod nazwą (...) na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza O. pod numerem (...) . Siedziba firmy znajduje się w U. . Przedmiotem prowadzonej przez odwołującego działalności jest m.in. wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych. Budowy, które prowadzi (...) wykonywane są na obszarze całego kraju. Odwołujący do wykonywania usług we wskazanym powyżej zakresie zatrudnia pracowników. Zatrudnieni przez odwołującego pracownicy świadczą pracę na terenie całego kraju. W umowach o pracę, bądź aneksach do umów o pracę zawieranych przez odwołującego z pracownikami zajmującymi się wykonywaniem robót instalacyjnych wskazywano, że miejscem wykonywania pracy jest siedziba zakładu i teren kraju. Od 1 lipca 2005 r. w (...) obowiązuje Regulamin Wynagradzania, z którego wynika, że w razie odbywania podróży służbowej z polecenia pracodawcy, na terenie kraju lub poza jego granicami pracownikowi przysługują świadczenia przewidziane w obowiązujących odrębnych przepisach. A. S. zawarł umowy o pracę, obejmujące sporny w niniejszej sprawie okres m.in. z następującymi osobami: 1) Ł. B. - umowa o pracę zawarta w dniu 16.10.2008r. na czas nieokreślony. Na mocy tej umowy Ł. B. został zatrudniony od dnia 16.10.2008 r. w pełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik budowlany. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano : siedzibę zakładu, teren kraju. Aneksem z dnia 01.01.2010 r. do umowy o pracę zmieniono umowę o pracę w zakresie warunków wynagradzania. 2) A. K. - umowa o pracę zawarta w dniu 01.04.2005 r. na czas nieokreślony od dnia 01.04.2005 r. Na mocy tej umowy A. K. został zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku montera, pomocnika spawacza. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano : zmienne wynikające z charakteru pracy pracownika. Aneksem do umowy o pracę z dnia 01.01.2008 r. zmieniono umowę o pracę w zakresie warunków wynagradzania. 3) M. W. - umowa o pracę zawarta w dniu 01.09.2008 r. na czas nieokreślony. Na mocy tej umowy M. W. został zatrudniony od dnia 01.09.2008 r. w pełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik fizyczny. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano : siedzibę zakładu, teren kraju. 4) P. S. - umowa o pracę zawarta w dniu 01.03.1997 r. na czas nieokreślony. Na mocy tej umowy P. S. został zatrudniony od dnia 01.03.1997 r. w pełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik fizyczny -pomocnik. Aneksem z dnia 02.01.2002 r. do umowy o pracę określono miejsce wykonywania pracy i wskazano : teren kraju. Aneksem z dnia 02.05.2003 r. do umowy o pracę zmieniono stanowisko pracy i wskazano, że zainteresowany zostaje zatrudniony jako spawacz oraz dokonano zmiany w zakresie warunków wynagradzania. 5) B. T. - umowa o pracę zawarta w dniu 01.11.2008 r. na czas nieokreślony. Na mocy tej umowy B. T. został zatrudniony od dnia 01.11.2008 r. w pełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik fizyczny. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano : siedzibę zakładu, teren kraju. Aneksem z dnia 01.01.2010 r. do umowy o pracę zmieniono umowę o pracę w zakresie warunków wynagradzania. 1) Ł. B. wykonywał pracę na budowach : ⚫ w czerwcu 2009 r. w K. przez 19 dni, ⚫ w sierpniu 2009 r. w J. przez 18 dni, ⚫ we wrześniu 2009 r. w R. przez 9 dni, ⚫ w maju 2010 r. w M. przez 19 dni, ⚫ w czerwcu 2010 r. w M. przez 21 dni, ⚫ w lipcu 2010 r. w M. przez 18 dni, ⚫ w październiku 2010 r. w K. przez 21 dni. 2) P. S. wykonywał pracę na budowach : ⚫ w styczniu 2009 r. w T. przez 17 dni, ⚫ w lutym 2009 r. w T. przez 19 dni, ⚫ w kwietniu 2009 r. w L. przez 17 dni, ⚫ w maju 2009 r. w L. przez 10 dni, ⚫ w czerwcu 2009 r. w R. przez 2 dni, ⚫ w sierpniu 2009 r. w J. przez 20 dni, ⚫ we wrześniu 2009 r. w R. przez 8 dni ⚫ w listopadzie 2009 r. w M. przez 19 dni, ⚫ w grudniu 2009 r. w M. przez 13 dni, ⚫ w styczniu 2010 r. w M. przez 14 dni, ⚫ w lutym 2010 r. w M. przez 8 dni, ⚫ w marcu 2010 r. w M. przez 20 dni, ⚫ w kwietniu 2010 r. w M. przez 8 dni, ⚫ w październiku 2010 r. w K. przez 7 dni. 3) B. T. wykonywał pracę na budowach : ⚫ w styczniu 2009 r. w G. przez 15 dni, ⚫ w kwietniu 2009 r. w L. przez 21 dni, ⚫ w październiku 2010 r. w K. przez 21 dni. 4) M. W. wykonywał pracę na budowach : ⚫ w styczniu 2009 r. w T. przez 8 dni, ⚫ w lutym 2009 r. w T. przez 14 dni, ⚫ w marcu 2009 r. w G. przez 20 dni, ⚫ w kwietniu 2009 r. w K. przez 10 dni, ⚫ w sierpniu 2009 r. w J. przez 20 dni, ⚫ we wrześniu 2009 r. w R. przez 6 dni, ⚫ w grudniu 2009 r. w M. przez 13 dni, ⚫ w styczniu 2010 r. w M. przez 14 dni, ⚫ w lutym 2010 r. w M. przez 5 dni, ⚫ w kwietniu 2010 r. w M. przez 5 dni. 5) A. K. wykonywał pracę na budowach : ⚫ w styczniu 2009 r. w G. przez 17 dni, ⚫ w lutym 2009 r. w T. przez 15 dni, ⚫ w kwietniu 2009 r. w K. przez 4 dni, ⚫ w czerwcu 2009 r. w K. przez 7 dni, ⚫ w sierpniu 2009 r. w J. przez 20 dni, ⚫ we wrześniu 2009 r. w R. przez 10 dni, ⚫ w grudniu 2009 r. w K. przez 14 dni, ⚫ w czerwcu 2010 r. w M. przez 2 dni, ⚫ w lipcu 2010 r. w M. przez 9 dni. Miesięczne koszty zakwaterowania pracowników w czasie ich pobytu na budowach wyniosły dla poszczególnych zainteresowanych: 1) Ł. B. : ⚫ w czerwcu 2009 r. - 372,59 zł, ⚫ w sierpniu 2009 r. - 745,74 zł, ⚫ we wrześniu 2009 r. - 468,09 zł, ⚫ w maju 2010 r. - 361,38 zł, ⚫ w czerwcu 2010 r. - 658,14 zł, ⚫ w lipcu 2010 r. - 385,38 zł, ⚫ w październiku 2010 r. - 358,05 zł. 2) P. S. : ⚫ w styczniu 2009 r. - 968,83 zł, ⚫ w lutym 2009 r. - 1 001,68 zł, ⚫ w kwietniu 2009 r. - 970,19 zł, ⚫ w maju 2009 r. - 513,20 zł, ⚫ w czerwcu 2009 r. - 51,40 zł, ⚫ w sierpniu 2009 r. - 828,60 zł, ⚫ we wrześniu 2009 r. - 416,08 zł, ⚫ w listopadzie 2009 r. - 415,72 zł, ⚫ w grudniu 2009 r. - 425,36 zł, ⚫ w styczniu 2010 r. 751,38 zł, ⚫ w lutym 2010 r. - 163,60 zł, ⚫ w marcu 2010 r. - 461,20 zł, ⚫ w kwietniu 2010 r. - 305,76 zł, ⚫ w październiku 2010 r. - 119,35 zł. 3) B. T. : ⚫ w styczniu 2009 r. - 352,05 zł, ⚫ w kwietniu 2009 r. - 1 198,47 zł, ⚫ w październiku 2010 r. - 358,05 zł. 4) M. W. : ⚫ w styczniu 2009 r. - 455,92 zł, ⚫ w lutym 2009 r. - 738,08 zł, ⚫ w marcu 2009 r.-1 112,80 zł, ⚫ w kwietniu 2009 r. - 136,60 zł, ⚫ w sierpniu 2009 r. - 828,60 zł, ⚫ we wrześniu 2009 r. - 312,06 zł, ⚫ w grudniu 2009 r. - 425,36 zł, ⚫ w styczniu 2010 r. - 751,38 zł, ⚫ w lutym 2010 r. - 102,25 zł, ⚫ w kwietniu 2010 r. - 191,10 zł. 5) A. K. : ⚫ w styczniu 2009 r. - 398,99 zł, ⚫ w lutym 2009 r. - 790,80 zł, ⚫ w kwietniu 2009 r. - 54,64 zł, ⚫ w czerwcu 2009 r. - 137,27 zł, ⚫ w sierpniu 2009 r. - 828,60 zł, ⚫ we wrześniu 2009 r. - 520,10 zł, ⚫ w grudniu 2009 r. - 533,12 zł, ⚫ w czerwcu 2010 r. - 62,68 zł, ⚫ w lipcu 2010 r. - 192,69 zł. Zainteresowani otrzymywali wynagrodzenie za pracę w następujących wysokościach - bez uwzględnienia kosztów zakwaterowania: 1) Ł. B. : ⚫ za czerwiec 2009 r. w kwocie 2.832,00 zł brutto, ⚫ za sierpień 2009 r. w kwocie 3.083,00 zł brutto, ⚫ za wrzesień 2009 r. w kwocie 3.342,50 zł brutto, ⚫ za maj 2010 r. w kwocie 2.482,50 zł brutto, ⚫ za czerwiec 2010 r. w kwocie 2.904,00 zł brutto, ⚫ za lipiec 2010 r. w kwocie 3.046,00 zł brutto, ⚫ za październik 2010 r. w kwocie 3.060,00 zł brutto. 2) P. S. : ⚫ za styczeń 2009 r. w kwocie 2.804,50 zł brutto, ⚫ za luty 2009 r. w kwocie 2.608,00 zł brutto, ⚫ za kwiecień 2009 r. w kwocie 2.932,00 zł brutto, ⚫ za maj 2009 r. w kwocie 2.476,50 zł brutto, ⚫ ⚫ za sierpień 2009 r. w kwocie 3.123,00 zł brutto, ⚫ za wrzesień 2009 r. w kwocie 3.316,25 zł brutto, ⚫ za listopad 2009 r. w kwocie 2.948,00 zł brutto, ⚫ za grudzień 2009 r. w kwocie 2.111,00 zł brutto, ⚫ za styczeń 2010 r. w kwocie 3.037,10 zł brutto, ⚫ za luty 2010 r. w kwocie 3.316,50 zł brutto, ⚫ za marzec 2010 r. w kwocie 3.630,00 zł brutto, ⚫ za kwiecień 2010 r. w kwocie 3.274,70 zł brutto, ⚫ za październik 2010 r. w kwocie 3.309,90 zł brutto, 3) B. T. : ⚫ za styczeń 2009 r. w kwocie 1.588,62 zł brutto, ⚫ za kwiecień 2009 r. w kwocie 2.270,70 zł brutto, ⚫ za październiku 2010 r. w kwocie 2.570,40 zł brutto. 4) M. W. : ⚫ za styczeń 2009 r. w kwocie 2.027,10 zł brutto, ⚫ za luty 2009 r. w kwocie 1.943,58 zł brutto, ⚫ za marzec 2009 r. w kwocie 1.990,56 zł brutto, ⚫ za kwiecień 2009 r. w kwocie 2.217,63 zł brutto, ⚫ za sierpień 2009 r. w kwocie 2.113,23 zł brutto, ⚫ za wrzesień 2009 r. w kwocie 2.512,56 zł brutto, ⚫ za grudzień 2009 r. w kwocie 1.649,09 zł brutto, ⚫ za styczeń 2010 r. w kwocie 2.293,76 zł brutto, ⚫ za luty 2010 r. w kwocie 2.310,72 zł brutto, ⚫ za kwiecień 2010 r. w kwocie 1.885,29 zł brutto. 5) A. K. : ⚫ za styczeń 2009 r. w kwocie 2.664,00 zł brutto, ⚫ za luty 2009 r. w kwocie 2.608,00 zł brutto, ⚫ za kwiecień 2009 r. w kwocie 2.664,00 zł brutto, ⚫ za czerwiec 2009 r. w kwocie 2.510,50 zł brutto, ⚫ za sierpień 2009 r. w kwocie 3.123,00 zł brutto, ⚫ za wrzesień 2009 r. w kwocie 3.290,00 zł brutto, ⚫ za grudzień 2009 r. w kwocie 2.825,00 zł brutto, ⚫ za czerwiec 2010 r. w kwocie 3.394,05 zł brutto, ⚫ za lipiec 2010 r. w kwocie 3.149,30 zł brutto. Zainteresowani głównie pracowali na budowach. Jeśli pracowali w siedzibie firmy to były to tylko prace przygotowawcze - przygotowanie sprzętu i armatury do wykonania kolejnego zadania na budowie, przegląd maszyn i usuwanie ich usterek. Z natury rzeczy w siedzibie firmy możliwe było tylko przygotowanie do prowadzenia budów, które firma wykonywała na terenie całego kraju. Zainteresowani nie otrzymywali pisemnych poleceń wyjazdu, tylko ustne -wydawane przez kierownika budowy. Obecność pracownika na budowie była potwierdzana codziennie jego podpisem. Odwołujący pokrywał koszty noclegów zainteresowanych wykonujących pracę na budowach na terenie kraju, rozliczając się bezpośrednio z hotelem. Zapewniał także zainteresowanym wyżywienie w postaci śniadań i obiadokolacji, a także dojazd na budowę i powrót do domu. Z tytułu wykonywania prac poza siedzibą firmy zainteresowani nie otrzymywali żadnych diet ani dodatkowego wynagrodzenia. W okresie od stycznia 2009r. do października 201 Or. płatnik składek (...) A. S. w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanych nie uwzględnił kosztów zakwaterowania pokrytych przez pracodawcę. Rozliczenia kosztów zakwaterowania dokonał organ rentowy poprzez podzielenie wydatków odwołującego na noclegi w danym miesiącu przez ilość dni, jaką poszczególni pracownicy odwołującego wykonywali prace na danej budowie. Odwołujący poniósł z tytułu zakwaterowania pracowników następujące koszty: ⚫ w styczniu 2009 r. w kwocie 9.859,25 zł. ( T. ) ⚫ w styczniu 2009 r. w kwocie 4.317,76 zł. ( G. ) ⚫ w lutym 2009 r. w kwocie 16.500,00 zł. ( T. ) ⚫ w marcu 2009 r. w kwocie 5.397,19 zł. ( G. ) ⚫ w kwietniu 2009 r. w kwocie 13.469,25 zł. ( L. ) ⚫ w kwietniu 2009 r. w kwocie 450,84 zł. ( K. ) ⚫ w maju 2009 r. w kwocie 8.006,54 zł. ( L. ) ⚫ w czerwcu 2009 r. w kwocie 411,21 zł. ( R. ) ⚫ w czerwcu 2009 r. w kwocie 921,64 zł. ( K. ) ⚫ w sierpniu 2009 r. w kwocie 17.069,16 zł. ( J. ) ⚫ we wrześniu 2009 r. w kwocie 14.979,44 zł. ( R. ) ⚫ w listopadzie 2009 r. w kwocie 3.369,11 zł. ( M. ) ⚫ w grudniu 2009 r. w kwocie 2.284,56 zł. ( K. ) ⚫ w grudniu 2009 r. w kwocie 8.148,49 zł. ( M. ) ⚫ w styczniu 2010 r. w kwocie 10.895,00 zł. ( M. ) ⚫ w lutym 2010 r. w kwocie 4.641,87 zł. ( M. ) ⚫ w marcu 2010 r. w kwocie 8.784,16 zł. ( M. ) ⚫ w kwietniu 2010 r. w kwocie 8.446,87 zł. ( M. ) ⚫ w maju 2010 r. w kwocie 7.931,07 zł. ( M. ) ⚫ w czerwcu 2010 r. w kwocie 8.147,99 zł. ( M. ) ⚫ w lipcu 2010 r. w kwocie 6.038,79 zł. ( M. ) ⚫ w październiku 2010 r. w kwocie 7.228,97 zł. ( K. ) Zaskarżonymi decyzjami organ rentowy określił wysokość podstawy wymiaru składek zainteresowanych: Ł. B. , B. T. , A. K. , P. S. i M. W. , na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe ustalając, że od kwot stanowiących koszty zakwaterowania należało odprowadzić składki na te ubezpieczenia. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach ZUS oraz przedłożonych do akt niniejszej sprawy, a także zeznań świadka D. K. zeznań zainteresowanych: Ł. B. , B. T. , A. K. , P. S. , M. W. . Mając powyższe na uwadze oraz przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 98.137.887 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania postawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. 98.161.1106 z późn. zm.) oraz przepisy ustawy Kodeks pracy , Sąd I instancji stwierdził, że odwołania są bezzasadne. Sąd podkreślił, że istotne w sprawie było ustalenie według legalnej definicji ustawowej, czy zainteresowani odbywali podróż służbową. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w tym zakresie, uwzględniającego ilość zainteresowanych, Sąd I instancji stwierdził, że nie odbywali oni podróży służbowych. Sąd ustalił bowiem bezspornie, że zainteresowani swoje obowiązki pracownicze wykonywali wyłącznie poza siedzibą pracodawcy (na budowach na terenie całego kraju), a zatem ich wyjazdy nie są podróżami służbowymi. Wskazując na powyższe Sąd I instancji na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołania, o czym orzekł w sentencji wydanego wyroku. Powyższy wyrok w całości apelacją z dnia 23 lipca 2012r. zaskarżył płatnik składek A. S. . Apelujący zarzucił Sądowi I instancji: 1) naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 późn. zm.) poprzez uznanie, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe stanowi przychód osiągnięty przez zainteresowanych z tytułu pokrywania przez pracodawcę kosztów zakwaterowania; 2) naruszenie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 późn. zm.) w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. Nr 161, poz. 1106) poprzez uznanie, że pokrywanie przez pracodawcę kosztów zakwaterowania pracowników stanowi przychód, który podlega uwzględnieniu przy obliczaniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe; 3) naruszenie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. , Nr 80, poz. 350) poprzez uznanie, że pokrywanie przez pracodawcę kosztów zakwaterowania pracowników stanowi przychód w rozumieniu tego przepisu; 4) naruszenie art. 775 § 1 kodeksu pracy poprzez uznanie, że wykonywanie przez pracowników obowiązków pracowniczych poza siedzibą pracodawcy nie stanowiły wyjazdów służbowych; 5) naruszenie art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie i jego błędną ocenę poprzez przyjęcie, że pokrywane przez pracodawcę koszty zakwaterowania pracowników powinny stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe; 6) naruszenie art. 227 kodeksu postępowania cywilnego poprzez oddalenie przez Sąd wniosku dowodowego zgłoszonego przez odwołującego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Wskazując na powyższe, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie odwołania w części dotyczącej zainteresowanych: Ł. B. , B. T. , A. K. , P. S. , M. W. , ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012r. pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Sąd Apelacyjny stwierdza, że zarzuty apelacji są bezzasadne, a zatem należało ja oddalić. W pierwszej kolejności przytoczyć należy przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, póz. 1585) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych w art. 6 ust. l pkt l (czyli pracowników) stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem ust. la i 2, ust. 4 pkt 5 i ust.
  7. Z kolei z treści art. 4 pkt 9 cyt. ustawy wynika, iż przychodem są przychody w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu rn.in. zatrudnienia w ramach stosunku pracy. W art. 12 ust. l ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, póz. 176) ustawodawca określił co należy rozumieć pod pojęciem przychodu ze stosunku pracy - za przychód uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Na podstawie art. 21 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostało w dniu 18 grudnia 1998 r. wydane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. nr 161 póz. 1106 ze zm.). W § l tego rozporządzenia powtórzono, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , czyli bez wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków. Z kolei w § 2 tego rozporządzenia wskazano, które przychody nie stanowią podstawy wymiaru składek. W ten sposób podstawy wymiaru składek nie stanowią m.in. przychody w postaci: 15) diety i inne należności z tytułu podróży służbowej pracownika - do wysokości określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, 16) część wynagrodzenia pracowników zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców, z wyłączeniem osób wymienionych w art. 18 ust. 12 ustawy - w wysokości równowartości diety przysługującej z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju, za każdy dzień pobytu, określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, z tym zastrzeżeniem, że tak ustalony miesięczny przychód tych osób stanowiący podstawę wymiaru składek nie może być niższy od kwoty przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy, W myśl z art. 77 5 § l k.p. pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Trafnie wskazywał Sąd I instancji, że dla oceny zasadności zaskarżonych decyzji istotne jest ustalenie (indywidualnie w stosunku do każdego z zainteresowanych) czy pracownicy wymienieni w decyzjach w spornych okresach odbywali podróż służbową w rozumieniu art. 77 5 k.p. Sąd Apelacyjny wskazuje na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2001r., sygn. akt I PKN 424/00, w którym podniesiono, że dla oceny czy mamy do czynienia z podróżą służbową istotne jest ustalenie miejsca początkowego podróży, zwłaszcza w sytuacji, gdy pracownik ma określone stałe miejsce wykonywania pracy poza siedzibą pracodawcy. W takim przypadku tylko wtedy mamy do czynienia z podróżą służbową, gdy pracodawca zleci pracownikowi wykonywanie pracy poza miejscem stałego wykonywania pracy. Jest to zgodne z wykładnią przedstawioną w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 października 1988r., sygn. akt III PZP 10/88 (publ. OSP 1988 r. z. 10, poz. 311), według której pracownicy przedsiębiorstw budowlano - montażowych, wykonujący pracę na budowach zlokalizowanych poza miejscowością stanowiącą siedzibę zakładu pracy i dojeżdżający do tej pracy oraz powracający z niej codziennie do miejsca zamieszkania, nie mają prawa do diet przewidzianych w uchwale nr 90 Rady Ministrów, z dnia 27 kwietnia 1973r., w sprawie diet i innych należności za czas podróży służbowych na obszarze kraju (jednolity tekst: M.P. z 1981 r. Nr 14, poz. 106 ze zm.). Wykładnia ta o tyle zachowała aktualność, że wówczas obowiązujące przepisy wyraźnie nawiązywały w definicji podróży służbowej do siedziby pracodawcy. Za prawidłowością przedstawionej wykładni (poza argumentami Sądu II instancji) przemawia nadto odwołanie się do definicji podróży służbowej zawartej w przepisach dotyczących podróży na obszarze kraju (zarządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 sierpnia 1990r. w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju, M.P. Nr 32, poz. 257 ze zm.; zarządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 25 czerwca 1996r. w sprawie zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, M.P. Nr 39, poz. 387 ze zm.; rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 czerwca 1998r. w sprawie zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju , Dz. U. Nr 69, poz. 454 ze zm.). Według jednobrzmiących § 1 ust. 2 tych aktów podróżą służbową jest wykonywanie zadania określonego przez pracodawcę poza miejscowością, w której znajduje się stałe miejsce pracy pracownika, w terminie i miejscu określonych w poleceniu wyjazdu służbowego. Wykładnię, że dla definicji podróży służbowej istotne jest wykonywanie zadania poza miejscowością, w której znajduje się stałe miejsce pracy pracownika, a nie tylko poza siedzibą pracodawcy, potwierdza nowelizacja Kodeksu pracy dokonana ustawą, z dnia 22 grudnia 2000r., o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 00.120.1268). Dodano nią nowy art. 77 5 k.p. , w którym stwierdza się (§ 1), że pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługuje zwrot kosztów związanych z podróżą służbową. Wskazania do oceny zaistnienia podróży służbowej zawarł także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 października 2005r., sygn. akt K 36/
  8. Podnosił mianowicie w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że podróż służbowa określana jest jako wykonywanie zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy, w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę. Na podstawie obecnych przepisów pracownikowi przysługuje dieta oraz zwrot kosztów przejazdów, dojazdów, noclegów i innych udokumentowanych wydatków. Odnosząc powołane rozważania do stanu faktycznego sprawy, który zdaniem Sądu Apelacyjnego po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym nie budzi wątpliwości, stwierdzić należy, że zainteresowani nie odbywali podróży służbowych zgodnie z legalną definicją „podróży służbowej”. Sąd Okręgowy trafnie podniósł, że cały okres zatrudnienia zainteresowanych w odwołującej spółce przypadł wyłącznie na pracę na terenie na terenie budów poza miejscem siedziby płatnika/pracodawcy. Nie może być zatem mowy o podróżach służbowych zatrudnionych pracowników. Powyższe skutkuje zaś W zakresie zarzutu przedawnienia podniesionego w apelacji, Sąd II instancji wskazuje, że art. 24 ust. 4, 5 i 5a, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 98.137.887 z późn. zm.) uległ zmianie ustawą, z dnia 18 grudnia 2002r., o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 02.241.2074 z późn. zm.), która miała wpływu, w niniejszym przypadku, na termin przedawnienia zobowiązań składkowych. Po tej zmianie, zaległości płatników, które powstały przed dniem 1 stycznia 2003r., a nie przedawniły się do tego dnia wobec pięcioletniego terminu przedawnienia, są nadal wymagalne według nowego terminu przedawnienia. W okresie bowiem biegu terminu przedawnienia w niniejszej sprawie, obowiązywał najpierw pięcioletni termin przedawnienia według art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 98.137.887 z późn. zm.), a następnie od dnia 1 stycznia 2003r., dziesięcioletni termin przedawnienia. Kwestia, czy taka zmiana przepisów w spornym okresie jest niekorzystna dla dłużnika w tym sensie, że wydłuża dotychczasowe (krótsze) terminy przedawnienia, to znaczy czy wierzytelności nieprzedawnione w tym okresie podlegały dłuższemu (dziesięcioletniemu) okresowi przedawnienia, była wielokrotnie przedstawiana Sądowi Najwyższemu, co prawidłowo przytoczył Sąd I instancji. Sąd Najwyższy przyjął, w przedmiotowej kwestii, że z treści zmienionego przepisu stanowiącego, że „należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, od dnia, w którym stały się wymagalne” wynika, że dłuższy termin przedawnienia odnosi się do należności jeszcze nieprzedawnionych w dniu wejścia w życie zmiany. W przeciwnym razie konieczny byłby przepis o rozdzieleniu poprzedniego i nowego terminu przedawnienia odpowiednio do składek wymagalnych przed i po tej zmianie. Skoro zatem racjonalny ustawodawca przepisu takiego nie ustanowił, to właśnie takie rozwiązanie należało przyjąć w orzecznictwie. Powyższe wynika między innymi z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2007r., stygn. akt I UK 37/07 (publ. LEX nr 359575), wyroku SN z dnia 12 listopada 2007r., sygn. akt I UK 147/07 (publ. LEX nr 359577), wyrok SN z dnia 25 stycznia 2008r., sygn. akt III UK 60/07 (publ. LEX 346073), a także uchwały SN z dnia 8 lipca 2008r., sygn. akt I UZP 4/08 (publ. LEX nr 396249) i uchwały SN z dnia 2 lipca 2008r., sygn. akt II UZP 5/08 (publ. LEX nr 396253), a powyższe wyroki Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie zna i w pełni podziela ich rozstrzygnięcia. Oddalić zatem należy również zarzut przedawnienia. Mając na względzie całość przywołanej argumentacji Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. , orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji niniejszego wyroku. O kosztach sądowych w punkcie drugim sentencji, Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 02.163.1349 z późn. zm.), mając na uwadze ilość połączonych do wspólnego prowadzenia spraw. /del. SSO Wiesława Stachowiak/ /SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska/ /SSA Ewa Cyran/

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.