Sad powszechny, II Ca 535/13

(1)przeciwko P. K. , Z. K. i K. G. o zapłatę na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Świeciu VI Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Tucholi z dnia 10 kwietnia 2013r. sygn. akt. VI C 3/13 orzeka: I / zmienia zaskarżony wyrok: a/ w punkcie 1 (pierwszym) w ten sposób, że zasądzone od każdego z pozwanych w osobach P. K. , Z. K. i K. G. na rzecz powodów T. P. i A. P.

(1)uprawnionych solidarnie kwoty po 6 200 zł obniża do kwot po 2 900 zł (dwa tysiące dziewięćset) płatnych z ustawowymi odsetkami od dnia 7 października 2008r. i oddala powództwo w pozostałej części; b/ zasądza solidarnie od powodów tytułem zwrotu kosztów postępowania: na rzecz pozwanego P. K. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt), na rzecz pozwanej K. G. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt) i na rzecz pozwanej Z. K. kwotę 800 zł (osiemset); c/ nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Świeciu tytułem zwrotu kosztów sądowych od powodów solidarnie kwotę 344 zł (trzysta czterdzieści cztery) i od każdego z pozwanych kwoty po 114 zł (sto czternaście); II / oddala apelację w pozostałej części; III / zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanych P. K. i Z. K. uprawnionych solidarnie kwotę 310 zł (trzysta dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego; IV/ nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Świeciu od powodów solidarnie kwotę 155 zł (sto pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu części kosztów sądowych, od poniesienia których pozwana K. G. była zwolniona. Na oryginale właściwe podpisy II Ca 535 /13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013r. Sąd Rejonowy w Świeciu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w T. zasądził od pozwanych P. K. , Z. K. i K. G. kwoty po 6 200 zł na rzecz uprawnionych solidarnie A. P.

(2)i A. P.

(1)z ustawowymi odsetkami od dnia 22 lutego 2007r. (w punkcie 1); zasądził od każdego z pozwanych na rzecz powodów uprawnionych solidarnie kwoty po 1 115,66 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (w punkcie 2) i nakazał pobrać od każdego z pozwanych na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 287,46 zł tytułem zwrotu kosztów sadowych (w punkcie 3 wyroku). Sąd Rejonowy ustalił, że spadkodawca L. K. był uprawniony do służebności mieszkania w nieruchomości pozwanego P. K. (syna), ale z powodu konfliktów zamieszkał ostatecznie w S. przy ul. (...) , w mieszkaniu zakupionym w tym celu przez powodów. W dniu 15.01.2001r. L. K. zawarł z powodami T. P. i A. P.

(1)umowę najmu tego mieszkania na czas nieokreślony i zobowiązał się do zapłaty czynszu w kwocie 300 zł miesięcznie. Początkowo przekazywał powodom czynsz, ale od 2002r. zaniechał jego opłacania z uwagi na brak wystarczających środków pieniężnych. Od marca 2006r. do 23 lutego 2007r. L. K. przebywał w Zakładzie (...) w C. . Tam, w dniu 21 lutego 2007r. podpisał w obecności notariusza oświadczenie o istnieniu zobowiązania wobec powodów z tytułu zaległego czynszu za okres od stycznia 2002r. do czerwca 2006r. w kwocie 31 000 zł. L. K. zmarł 24.02.2007r., a spadek po nim nabyły dzieci E. G. , K. G. , T. P. , P. K. i Z. K. . Przechodząc do oceny tych ustaleń Sąd Rejonowy stwierdził, że L. K. w chwili złożenia oświadczenia w dniu 21.02.2007r. o istnieniu długu nie znajdował się w stanie wyłączającym świadome podjęcie tej czynności. Podzielił w tym zakresie opinię i wyjaśnienia biegłych z dziedziny psychiatrii. Odwołując się do zeznań świadka L. W. (notariusza) oraz opinii biegłego z dziedziny badania pisma ręcznego S. R. uznał, że podpis na oświadczeniu z dnia 21.02.2007r. został nakreślony przez L. K. . Zatem nie uwzględnił odmiennych twierdzeń pozwanych, co do nieautentyczności tego podpisu. Nadto nie uwzględnił zarzutu pozwanych co do przedawnienia roszczenia powodów. Ostatecznie uznał, że L. K. pozostawił dług spadkowy w kwocie 31 000 zł (w ujęciu art.922 ∫1 kc ), co do którego obowiązek spłaty przeszedł na pozwanych, jako spadkobierców. Dlatego też zasądził od każdego z pozwanych na rzecz powodów uprawnionych solidarnie kwoty po 6 500 zł z ustawowymi odsetkami od chwili śmierci zobowiązanego L. kołackiego. O kosztach postępowania w sprawie orzekł po myśli art.98 kpc . W apelacji od wyroku pozwani P. K. , Z. K. i K. G. wnieśli o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa oraz zasądzenie na ich rzecz od powodów zwrotu kosztów postępowania a ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Skarżący podnieśli następujące zarzuty: - nierozpoznania istoty sprawy, bowiem Sąd uznał roszczenie powodów za uzasadnione bez przeprowadzenia jego analizy, która prowadzi do wniosku, że za okres od stycznia 2002r.do czerwca 2006r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w zapłacie nie daje dochodzonej kwoty; - naruszenia prawa materialnego, a dokładniej art.117∫ 2 kc poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia roszczenia, a nadto niezasadne przyjęcie, że L. K. zrzekł się korzystania z zarzutu przedawnienia co do całej należności, gdy tymczasem jego oświadczenie z dnia 21.02.2007r. w części obejmującej świadczenie za okres od lutego 2004r. do czerwca 2006r. było nieważne; - naruszenia prawa materialnego, a dokładniej art.482∫1 kc poprzez jego niezastosowanie skutkiem czego było nieuzasadnione zasądzenie odsetek ustawowych od zaległych odsetek za okres sprzed wytoczenia powództwa. W dalszej części apelacji skarżący przedstawili szersze uzasadnienie przywołanych wyżej zarzutów (apelacja – k. 342 i 343). Na rozprawie odwoławczej powodowie wnieśli o oddalenie apelacji i zasadzenie na ich rzecz od pozwanych zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego (k.379). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanych podlegała uwzględnieniu w znacznej części. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, w szczególności co do zawarcia przez powodów z L. K. umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w S. K. przy ul.(...) , w którym zamieszkując w okresie od stycznia 2002r. do czerwca 2006r. nie uiszczał opłat czynszowych w kwocie 300 zł miesięcznie. Apelujący nie kwestionowali ani faktu zawarcia umowy najmu, ani pozostawienia przez L. K. długu z tego tytułu (długu spadkowego). Zatem te ustalenia faktyczne Sąd odwoławczy przyjmuje także za podstawę swego orzeczenia. Nie podziela natomiast do końca oceny prawnej tych ustaleń. Nie można zgodzić się z twierdzeniem apelujących zawartym w zarzucie 1 (pierwszym) apelacji, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ale należy zgodzić się z tym zarzutem w jego dalszej części oraz zarzutem 2 (drugim) w tym znaczeniu, że wysokość długu L. K. z tytułu zaległości w opłatach czynszowych (długu spadkowego) była znacznie niższa niż przyjął Sąd I instancji, bowiem uległ on częściowo przedawnieniu. Wskutek złożenia oświadczenia przez L. K. w dniu 21.02.2007r. o uznaniu długu (k.216), którego ważność i skuteczność Sąd I instancji podzielił, nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia roszczenia wierzycieli (powodów) z tytułu zaległości czynszowych (w ujęciu art.123§1 pkt 2 kc ). Dotyczyło ono jednak tylko tych roszczeń, i tu rację mają apelujący, które do tego czasu nie uległy przedawnieniu. Pamiętać należy, że termin przedawnienia dla dochodzenia roszczeń o oświadczenia okresowe, a do takich należą należności czynszowe opłacane miesięcznie, wynosi trzy lata i rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (jak stanowi art.118 i art.120§1 kc ). Zatem przyjąć należy, że składając w dniu 21.02.2007r.oświadczenie o uznaniu długu L. K. nie zrzekł się zarzutu przedawnienia roszczenia i tym samym powodowie (wynajmujący) nie mogli domagać się zapłaty z tytułu zaległości w opłatach czynszowych przez L. K. za okres od stycznia 2002r. do dnia 21 lutego 2004r., a jedynie za ostatnie trzy lata poprzedzające złożenie przez niego oświadczenia o uznaniu długu tj. za okres od 21.02.2004r. do czerwca 2006r., kiedy to opuścił lokal mieszkalny powodów i przebywał w (...) Opiekuńczo – Leczniczym w C. . Zatem łączny okres najmu, za który L. K. (spadkodawca) nie dokonał zapłaty wyniósł 29 miesięcy, co przy odpłatności miesięcznej w kwocie 300 zł, zamknęło się łączną kwotą zaległości w wysokości 8 700 zł. Stanowiła ona, jak trafnie określił Sąd Rejonowy, dług spadkowy powstały za życia spadkodawcy L. K. (w ujęciu art. 922§ 1 kc ). Wbrew zapatrywaniu powodów nie podlegały doliczeniu do tego długu jakieś inne jeszcze należności z tytułu korzystania lokalu mieszkalnego. Co prawda w umowie najmu lokalu strony postanowiły, że wszelkie opłaty z tytułu korzystania z mieszkania ponosi K. L. , a w ich skład wchodzą opłaty czynszowe na rzecz spółdzielni mieszkaniowej, za prąd, gaz i telefon (k.6), ale powodowie nie wykazali, że L. K. ich nie ponosił, że powstały z tego tytułu jakieś zaległości i co istotne, że to oni je ponieśli i w jakiej wysokości. Mało tego, z ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy wynika, że spadkodawca L. K. posiadał określone (regularne) dochody, z których mógł to czynić, dopóki w lokalu zamieszkiwał. Mając zatem wskazane okoliczności na uwadze Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 (pierwszym) poprzez obniżenie należności zasądzonych od pozwanych na rzecz powodów uprawnionych solidarnie do kwot po 2 900 zł, wynikających z podziału długu spadkowego w kwocie 8 700 zł między pozwanych spadkobierców L. K. . Uwzględnił też obowiązek zapłaty odsetek ustawowych od tych kwot począwszy od dnia 07.10.2008r., a więc od dnia następnego po upływie terminu wskazanego przez powodów w wezwaniu pozwanych do zapłaty długu (wezwanie z dnia 20.08.2008r., doręczenia którego pozwani nie kwestionowali – k.10). W takim zakresie znalazł zatem uzasadnienie także zarzut 3 (trzeci) apelacji pozwanych, co do wadliwości naliczenia przez powodów i Sąd I instancji odsetek ustawowych od zasądzonych należności (w świetle wymogów art.481§ 1 i art.455 kc ). Roszczenie powodów w pozostałym zakresie uznał za nieuzasadnione i w tej części powództwo oddalił (mając na uwadze art.922§1 kc oraz art.1034 §1 kc ). Z racji uwzględnienia apelacji pozwanych w znacznym zakresie Sąd odwoławczy dokonał także zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania za I instancję, a więc w punktach 2 i 3 (drugim i trzecim) zaskarżonego wyroku, stosunkowo je rozdzielając (po myśli art.100 kpc ). Oddalił apelację pozwanych w pozostałej części, jako nieuzasadnioną (na podstawie art.385 kpc ). O kosztach postępowania apelacyjnego orzekł także z wykorzystaniem zasady wyrażonej w art.100 kpc (w związku z art.108§1 kpc ). Apelujący utrzymali się ze swoim stanowiskiem mniej więcej w połowie, a zatem z łącznej kwoty opłaty od apelacji uiszczonej przez pozwanych P. K. i Z. K. w wysokości 620 zł (k.356) powinni otrzymać od powodów zwrot w wysokości 310 zł. Apelująca pozwana K. G. była zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu apelacyjnym (postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 23.05.2013r. - k.349). Zatem nie miała obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji w wysokości ją obciążającej tj.310 zł. Stad też Sąd odwoławczy zasądził (nakazał pobrać) od powodów zobowiązanych solidarnie na rzecz Skarbu Państwa zwrot połowy tej opłaty w wysokości 155 zł (na podstawie art.100 kpc i przy uwzględnieniu zasady wynikającej z art.113 ust.1 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - j.t. w Dz.U. nr 90 z 2010r. poz.594 ze zm.).