Sygn. akt IV U 706/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 września 2014 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa Protokolant: protokolant sądowy Marta Bartusiak po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania K. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 19 maja 2014 roku nr (...) w sprawie K. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o prawo do emerytury zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu się K. P. emeryturę od dnia (...) roku. Sygn. akt IV U 706/14 UZASADNIENIE wyroku z dnia 2 września 2014 r. Decyzją z dnia 19.05.2014 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił K. P. przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. W uzasadnieniu swej decyzji organ rentowy wskazał, iż odwołujący nie spełnia przesłanek przyznania świadczenia emerytalnego określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 39 poz. 353 z póź. zm.), bowiem nie udokumentował 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wymienionej w wykazie A bądź B stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.), a tylko 9 lat, 2 miesiące. Odwołanie od decyzji wniósł K. P. , który podniósł, że pracował w warunkach szczególnych jako kierowca samochodów specjalnych pow. 10 ton w okresie zatrudnienia w (...) i jako kierowca autobusu o liczbie miejsc do 50 osób kiedy pracował w (...) w K.
(1). Sporne okoliczności zamierza wykazać zeznaniami świadków i dowodami z dokumentów. W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: K. P. urodzony w dniu (...) r., ukończył 60 lat i legitymuje się ponad 27-letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Organ rentowy uznał za udowodniony okres 9 lat, 2 miesiące pracy w szczególnych warunkach tj. od 07.04.1982 r. do 31.12.1985 r. i od 26.04.1993 r. do 31.12.1998 r. Odwołujący nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. W dniu 09.04.2014 r. odwołujący wystąpił z wnioskiem o emeryturę. Dowód: wniosek z dnia 09.04.2014 r. – ar czII. Odwołujący w okresie od 11.02.1976 r. do 31.03.1982 r. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) w K.
(1)na stanowisku kierowcy-wiertacza. To przedsiębiorstwo zajmowało się badaniami geologicznymi gruntu i jej pracownicy pracowali w delegacjach na terenie Polski Południowej. Odwołujący u tego pracodawcy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy był zatrudniony jako kierowca samochodu ciężarowego marki Z. z naczepą, na której była zamontowana wieża wiertnicza. Cały zestaw ważył ponad 10 ton. Miał dodatek za prowadzenie URB. Odwołujący jeździł tym samochodem z bazy na budowę, po ustawieniu wieży pracował jako wiertacz i po skończonej pracy znowu wracał tym samochodem do bazy. Za pomocą sprzętu wiercił grunt na głębokość do 30 metrów w celu pobrania próbek. Pracował co najmniej po 8 godzin na dobę. Dowód: zeznania świadka W. C. –k. 16v as, zeznania świadka C. W. –k.16-17 as, zeznania odwołującego –k. 17 as, świadectwo pracy z dnia 31.03.1982 r. – k. 8 ar czI, listy płac, W okresie od 06.01.1986 r. do 31.05.1991 r. odwołujący pracował w (...) Zakładach (...) w K.
(1)na stanowisku kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15, najpierw kierował autobusem marki A. (...) do niego wchodziło 39 pasażerów, a później od 01.05.1987 r. autobusem marki J. , który mógł zabierać 50 osób. Woził pracowników do Zakładu w K.
(1). Wyjeżdżał o 4.00 rano z K.
(2)po to żeby na 6.00 zawieść ludzi do pracy , a wracał odbierając ludzi po zmianie około godziny 14.00. W czasie kiedy dowożeni przez niego pracownicy pracowali on przewoził ludzi w różne miejsca na różne okoliczności. Woził dzieci na kolonie i rodziców w odwiedziny. W (...) jeździł bez przerwy , w miesiącu miał po około 300 godzin pracy co wynika z list płac. Pracował co najmniej po 8 godzin na dobę. Pracę wykonywał w sposób stały. Zadania mechanika wykonywał jedynie w zakresie drobnych napraw. Dowód: zeznania świadka C. W. –k.16-17 as, zeznania odwołującego –k. 17 as, świadectwo pracy z dnia 29.05.1991 r. – k. 9 ar czI, wniosek, angaże, listy płac – akta rentowe, Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków W. C. i C. W. bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż w okresie od 11.02.1976 r. do 31.03.1982 r. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) w K.
(1)na stanowisku kierowcy-wiertacza. Pracę w tym charakterze wykonywał w wymiarze pełnego etatu, stale, każdego dnia w wymiarze co najmniej 8 godzin dziennie. Świadkowie pracowali z odwołującym na przestrzeni całego spornego okresu i dzięki temu posiadali wiedzę na ten temat. Zeznania świadków korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym i pozwalały w sposób wiarygodny ustalić rzeczywisty charakter pracy odwołującego we wskazanym okresie. Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków zeznania świadka C. W. odnośnie korzystania przez z niego z transportu zakładowego, kiedy kierowcą autobusu był odwołujący, a świadek był pasażerem mimo że nie pracował w (...) . Sąd w całości dał wiarę zeznaniom odwołującego, ponieważ były spójne konsekwentne i nie zawierały wewnętrznych sprzeczności. Depozycje te potwierdzały dowody z zeznań świadków i z dokumentów. Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów zalegających w aktach rentowych odwołującego, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, zarówno treść jak i forma dokumentów nie były kwestionowane prze strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego w tym wynikającego z art. 244 i art.245 kpc . Sąd uznał za wiarygodne świadectwa pracy odwołującego z tym że uznał, iż okoliczność, że stanowisko odwołującego zostało określone jako kierowca wiertacz, a nie kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony to niedokładność ze strony pracowników, którzy sporządzali te świadectwa. Takie ustalenia wynikają z analizy całokształtu materiału dowodowego, w tym akt osobowych i zeznań świadków. Sąd rozważył, co następuje: Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czy K. P. przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
- Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt
- Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Z kolei art. 32 ust.4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze , wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn; 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 22 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. W sytuacji więc gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach zaświadczenia z zakładu pracy nie pozbawia to go możliwości udowodnienia tej okoliczności w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Jak wyjaśnił bowiem Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85, w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Pogląd ten został rozwinięty w znowelizowanym art. 473 kpc , który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 02.02.1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239). Odwołujący domagał się uwzględnienia jako okresu pracy w warunkach szczególnych okresów: od 11.02.1976 r. do 31.03.1982 r. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) w K.
(1)na stanowisku kierowcy-wiertacza i od 06.01.1986 r. do 31.05.1991 r. odwołujący pracował w (...) Zakładach (...) w K.
(1)na stanowisku kierowca autobusu. W oparciu o zeznania świadków, zeznania odwołującego oraz listy płac, świadectwo pracy Sąd ustalił , że odwołujący w Przedsiębiorstwie (...) w K.
(1)pracował stale w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca-wiertacz. Odwołujący u tego pracodawcy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy był zatrudniony jako kierowca samochodu ciężarowego marki Z. z naczepą, na której była zamontowana wieża wiertnicza. Cały zestaw ważył ponad 10 ton. Miał dodatek za prowadzenie URB. Odwołujący jeździł tym samochodem z bazy na budowę, po ustawieniu wieży pracował jako wiertacz i po skończonej pracy znowu wracał tym samochodem do bazy. Za pomocą sprzętu wiercił grunt na głębokość do 30 metrów w celu pobrania próbek. Pracował co najmniej po 8 godzin na dobę. Praca na stanowisku maszynisty ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych została zaliczona, zgodnie z wykazem A dział V pkt. 3, będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Odwołujący w Przedsiębiorstwie (...) w K.
(1)pracował w szczególnych warunkach przez okres 6 lat, 1 miesiąc i 19 dni. Ponadto Sąd ustalił, że odwołujący w trakcie zatrudnienia w (...) Zakładach (...) w K.
(1)w okresie od 06.01.1986 r. do 31.05.1991 r. stale i w pełnym wymiarze kierował autobusem o liczbie miejsc powyżej 15, bo najpierw kierował autobusem marki A. (...) – który mieścił 39 pasażerów, a później od 01.05.1987 r. autobusem marki J. , który mógł zabierać 50 osób. Woził pracowników do Zakładu w K.
(1). Wyjeżdżał o 4.00 rano z K.
(2)po to żeby na 6.00 zawieść ludzi do pracy , a wracał odbierając ludzi po zmianie około godziny 14.00. W czasie kiedy dowożeni przez niego pracownicy pracowali on przewoził ludzi w różne miejsca na różne okoliczności. Woził dzieci na kolonie i rodziców w odwiedziny. W (...) jeździł bez przerwy , w miesiącu miał po około 300 godzin pracy co wynika z list płac. Zadania mechanika wykonywał jedynie w zakresie drobnych napraw. Odwołujący udowodnił, że w tym okresie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 osób wymienioną w wykazie A dział VIII poz. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze tj. 5 lat, 4 miesiące i 26 dni. Po uwzględnieniu wyżej wskazanych okresów pracy: od 11.02.1976 r. do 31.03.1982 r. tj. 6 lat, 1 miesiąc i 19 dni. tj. 5 lat, 4 miesiące i 26 dni i od 06.01.1986 r. do 31.05.1991 r. tj. 5 lat, 4 miesiące i 26 dni. od 06.01.1986 r. do 31.05.1991 r. oraz wcześniej uznanego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 9 lat, 2 miesiące odwołujący legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szkodliwych określonych w wykazie A w wymiarze co najmniej 15 lat. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę odwołujący spełnia przesłanki do przyznania emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach, wynikające z treści art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm). K. P. osiągnął bowiem wiek 60 lat ( (...) .), posiada wymagany okres zatrudnienia ponad 27 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a przede wszystkim spełnia kwestionowaną dotąd przez organ rentowy przesłankę w postaci co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ po uznaniu mu spornych okresów pracy w warunkach szczególnych tj. od 11.02.1976 r. do 31.03.1982 r. i od 06.01.1986 r. do 31.05.1991 r. jako pracy w warunkach szczególnych i po doliczeniu ich do już uznanych okresów pracy w warunkach szczególnych legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Dlatego też mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd działając na mocy wskazanych wyżej przepisów prawa zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał odwołującemu prawo do emerytury od dnia (...) r. tj. od osiągnięcia 60 roku życia. Mając na względzie powyższe orzeczono na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego i art.477 14 §2 k.p.c.