Sad powszechny, II Ca 399/14

Sygn. akt II Ca 399/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2014 roku Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Iwona Tchórzewska Protokolant: sekretarz sądowy Emilia Trąbka po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 roku w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Związku (...) w L. przeciwko M. C. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 12 marca 2014 roku, sygn. akt I C 1250/13 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda (...) Związku (...) w L. na rzecz pozwanego M. C. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Sygn. akt II Ca 399/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 marca 2014 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt I C 1250/13, Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku oddalił powództwo (...) Związku (...) w L. przeciwko M. C. o zapłatę kwoty 3.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 grudnia 2012 roku do dnia zapłaty oraz zasądził od powoda (...) Związku (...) w L. na rzecz pozwanego M. C. kwotę 617 zł tytułem kosztów procesu. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód (...) Związek (...) w L. , zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania – art. 233 § l k.p.c. , poprzez sformułowanie na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie błędnego wniosku prowadzącego do uznania, że strony zawarły dwie umowy tj. pisemnie - umowę w przedmiocie przygotowania strategii rozwoju instytucji oraz ustnie - o pomocy w przygotowaniu wniosku o dofinansowanie, a nie zaś jedną umowę zatytułowaną „O świadczenie usług doradczych” jedynie doprecyzowaną ustnie, co wynika z § 2 pkt l, § 4 pkt 3 umowy, korespondencji mailowej oraz zeznań pozwanego złożonych na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 roku; 2) naruszenie przepisów postępowania – art. 233 § l k.p.c. , poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego z pominięciem jego istotnej części, tj. pisma z dnia 30 listopada 2012 roku, z którego wynika, że powodem odrzucenia wniosku było niespełnienie dwóch warunków formalnych równorzędnie, a w konsekwencji błędne ustalenie, że pierwszą i zasadniczą przyczyną odrzucenia wniosku było złożenie dokumentu rejestrowego zawierającego nieaktualne kody (...) , co miałoby wskazywać na wyłączną odpowiedzialność powoda; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 65 § 2 k.c. , przez dokonanie błędnej wykładni umowy w sposób nie uwzględniający zgodnego zamiaru stron tj. poprzez przyjęcie, że pisemna umowa nie obejmowała swą treścią przygotowania wniosku o dofinansowanie; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 65 § 2 k.c. , poprzez dokonanie błędnej wykładni umowy w sposób nie uwzględniający jej celu, tj. poprzez przyjęcie, że odpowiedzialność za błędnie przekazane informacje we wniosku do (...) nie obciąża pozwanego, co jest sprzeczne z § 5 umowy, w którym strony wyraźnie wykluczyły odpowiedzialność jedynie za wskazaną tam dokumentację; 5) naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 355 k.c. w związku z art. 750 k.c. , poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pozwany zachował należytą staranność przy uwzględnieniu zawodowego charakteru jego działalności przy przygotowaniu wniosku do (...) , mimo że wniosek został odrzucony na etapie oceny formalnej, nie merytorycznej. Wskazując na powyższe zarzuty, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm prawem przepisanych. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów według norm prawem przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda nie zasługuje na uwzględnienie, mimo trafności niektórych spośród podniesionych w niej zarzutów. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, za wyjątkiem ustalenia, że oprócz umowy o świadczenie usług doradczych z dnia 23 sierpnia 2012 roku (...) Związek (...) z siedzibą w L. zawarł z pozwanym M. C. odrębną ustną umowę, na mocy której pozwany podjął się pomocy powodowi w przygotowaniu wniosku do (...) Agencji (...) . W tym zakresie zasadny jest zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji oceny materiału dowodowego z naruszeniem art. 233 § 1 k.p.c. Trafnie zarzucił apelujący, że zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia ustalenie, iż strony łączyła jedna umowa, której pisemne postanowienia były jedynie doprecyzowane w formie ustnej. Mianowicie w ramach podpisanej w dniu 23 sierpnia 2012 roku umowy o świadczenie usług doradczych M. C. zobowiązał się do udzielenia pomocy (...) Związkowi (...) z siedzibą w L. w przygotowaniu wniosku do (...) Agencji (...) w L. o dofinansowanie. Za takim ustaleniem przemawia analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności zaś treści umowy o świadczenie usług doradczych, zeznań pozwanego M. C. i zeznań przesłuchanej w charterze strony powodowej T. P. – prezesa Zarządu (...) Związku (...) w L. . W świetle § 1 powołanej umowy jej przedmiotem było przygotowanie przez wykonawcę (pozwanego) na rzecz zamawiającego (powoda) strategii rozwoju inwestycji. Umowa nie precyzowała, jakie czynności obejmuje „przygotowanie strategii rozwoju inwestycji”, a jedynie w § 6 ust. 2 określała termin zapłaty pierwszej raty w wysokości 3.000 zł po przygotowaniu planu dokumentu. Z uznanych przez Sąd Rejonowy za wiarygodne zeznań pozwanego wynika, że strony jako plan, o jakim mowa wyżej, traktowały wniosek o dofinansowanie złożony do (...) Agencji (...) w L. . Umowa o świadczenie usług doradczych nie precyzowała, jaką formę ma przybrać „plan dokumentu” (zeznania pozwanego i przesłuchanej w charakterze strony powodowej T. P. ), a inny dokument o nazwie „plan strategii rozwoju inwestycji” czy też „plan dokumentu”, nie został sporządzony. Wprawdzie pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty podnosił, że sporządził taki plan i za jego sporządzenie otrzymał wynagrodzenie w wysokości 3.000 zł, a za wniosek o dofinansowanie sporządzony na podstawie ustnej umowy nie otrzymał żadnego wynagrodzenia, ale nie udowodnił swoich twierdzeń. Nie przedstawił dokumentu w postaci planu dokumentu, a treść jego zeznań wskazuje, że ostatecznie nie podtrzymywał stanowiska prezentowanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty. W swoich zeznaniach pozwany wskazał bowiem, że „planem dokumentu jest wniosek do (...) , co przemawia za uznaniem, że pozwany nie sporządził innego „planu dokumentu”, a jedynie wniosek o dofinansowanie złożony do (...) Agencji (...) w L. . W świetle powyższych rozważań, skoro pozwany utożsamiał plan dokumentu, o którym mowa w § 6 ust. 2 umowy o świadczenie usług doradczych, z wnioskiem o dofinansowanie złożonym do (...) Agencji (...) w L. , a powód twierdził, że w ramach umowy o świadczeniu usług doradczych pozwany miał sporządzić wniosek o dofinansowanie, nie można uznać, że powód i pozwany zawarli odrębną umowę dotyczącą pomocy w sporządzeniu omawianego wniosku. Słusznie również apelujący zarzucił niekonsekwencję w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego. Sąd pierwszej instancji z jednej strony wskazywał bowiem na ustną umowę łączącą powoda z pozwanym, a następnie podał, że „pozwanemu należało się wynagrodzenie w kwocie 3.000 zł za pomoc przy sporządzaniu wniosku o dofinansowanie z (...) Agencji (...) jako wstępnego etapu zmierzającego do opracowania planu dokumentu strategicznego rozwoju instytucji powoda zgodnie z postanowieniami umowy łączącej strony”. Ponadto Sąd Rejonowy przyjął, że nie ustalono, jaką formę ma przybrać plan dokumentu, to jest plan o którym mowa w umowie z dnia 23 sierpnia 2012 roku, jak również, że pozwany miał otrzymać za przygotowanie wniosku do (...) wynagrodzenie w kwocie 3.000 zł przewidziane w umowie pisemnej za sporządzenie planu dokumentu. Już ostatnio przytoczone ustalenia, zgodne z treścią materiału dowodowego, przemawiają za uznaniem, że chodziło w tym przypadku o jedną umowę między stronami. Trafność zarzutu sformułowanego w punkcie 1 apelacji i dokonana przez Sąd Okręgowy częściowa zmiana ustalonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego w opisanym wyżej zakresie pozostają jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wskazać należy, że w pozostałym zakresie Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, dokonując oceny dowodów zgodnie z dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c. Słusznie Sąd pierwszej instancji uznał za wiarygodne zeznania pozwanego M. C. , odmawiając wiary w części, w jakiej były z nimi sprzeczne, zeznaniom przesłuchanej w charakterze strony powodowej T. P. . W przeciwieństwie do zeznań pozwanego, zeznania T. P. nie były bowiem stanowcze. Prezes Związku twierdziła jedynie, że nie przypomina sobie, aby miała miejsce rozmowa, w czasie której pozwany proponował poprawienie wniosku i przeniesienie jednej pozycji do kosztów niekwalifikowanych, podczas gdy pozwany stanowczo i konsekwentnie wskazywał na okoliczność przeprowadzenia takiej rozmowy, jak również podał logiczne przyczyny, dla których powód nie zdecydował się na zmianę wniosku w zakresie kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych. Stąd nie zasługiwały na obdarzenie walorem wiarygodności zeznania T. P. w zakresie, w jakim twierdziła, że wszystkie zalecenia sugerowane przez pozwanego zostały wykonane. Za taką oceną przemawia również zawarte w zeznaniach T. P. niestanowcze stwierdzenie, iż nie pamięta czy (...) kierował korespondencję bezpośrednio do powoda. Tymczasem pisma (...) Agencji (...) w L. dotyczące złożonego wniosku adresowane były do powoda, a nie do pozwanego, co wynika nie tylko z zeznań M. C. , ale przede wszystkim z treści tych pism. Z tych samych przyczyn nie można uznać, iż powód nie był, jak stwierdziła prezes Zarządu, „do końca” poinformowany o stwierdzonych nieprawidłowościach we wniosku o dofinansowanie. W sytuacji kierowania pism (...) Agencji (...) do wnioskodawcy, którym był (...) Związek Lekarzy (...) z siedzibą w L. , uznać należy, że o konieczności poprawienia wniosku M. C. dowiedział się od powoda, a nie odwrotnie. W świetle zasad doświadczenia życiowego trudno więc uznać, że po uzyskaniu stosownych informacji od powoda M. C. nie omawiał tych zagadnień z prezesem Zarządu powodowego Związku, tym bardziej, że sporna kwestia kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych dotyczyła w istocie zakresu potencjalnego dofinansowania. W ocenie Sądu Okręgowego zasadnie podnosi skarżący, iż w świetle treści pisma (...) Agencji (...) z dnia 30 listopada 2012 roku podane w tym piśmie przyczyny odrzucenia wniosku należy traktować jako równorzędne. Z pisma wynika wprost, że tak właśnie wymienione w nim braki formalne były traktowane przez Agencję. W związku z tym nieuprawnione jest wartościowanie przyczyn odrzucenia wniosku. Nie zmienia to jednak trafności dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny działania powoda z punktu widzenia przepisów art. 355 § 1 i 2 k.c. oraz art. 750 k.c. Jak stwierdzono bowiem wyżej, Sąd Rejonowy na postawie zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo ustalił, że pozwany proponował powodowi poprawienie wniosku zgodnie ze wskazaniami (...) Agencji (...) . Zasadnie też Sąd Rejonowy w oparciu o zeznania T. P. przyjął, iż pozwany nie miał wpływu na treść danych powoda w Krajowym Rejestrze Sądowym, a więc również na uzupełnienie braku formalnego poprzez złożenie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego zawierającego kody (...) zgodne z Polską Klasyfikacją Działalności z 2007 roku. Niezasadny jest również zarzut apelującego odwołujący się do treści § 5 ust. 2 umowy z dnia 23 sierpnia 2012 roku o świadczenie usług doradczych, przewidującego, że wykonawca nie odpowiada za treść przekazywanych przez zamawiającego informacji do właściwego Urzędu Skarbowego lub oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w związku z czym strony wykluczają odpowiedzialność wykonawcy za ewentualne nieprawidłowości w dokumentacji prowadzonej dla potrzeb w/w instytucji. Przytoczonego postanowienia umownego nie można odczytywać w oderwaniu od pozostałej treści umowy, w szczególności treści ust. 1 § 5, który stanowi, iż wykonawca i jego współpracownicy nie ponoszą względem zamawiającego odpowiedzialności związanej z wystąpieniem przeciw zamawiającemu osób trzecich z roszczeniami, w szczególności odszkodowawczymi. Z powyższych postanowień umowy wynika, że dotyczą one braku odpowiedzialności wykonawcy w przypadku takiej odpowiedzialności zamawiającego w stosunku do podmiotów trzecich. Nie można natomiast wyprowadzać stąd wniosku, iż pozwany z mocy § 5 ust. 2 umowy miałby być odpowiedzialny względem powoda za treść uzgodnionych ze stroną pozwaną zapisów we wniosku do (...) oraz treść dotyczących powoda zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, na które, jak wynika z zeznań prezesa Zarządu powoda, pozwany nie miał wpływu. Z omówionych przyczyn Sąd Okręgowy uznał za niezasadny zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego w postaci art. 355 k.c. w związku z art. 750 k.c. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadnia art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Apelacja powoda została oddalona, wobec czego Sąd odwoławczy zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania apelacyjnego, na które składały się koszty zastępstwa adwokackiego w wysokości 300 zł ( § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu , DZ.U. z 2013 r., poz. 461). Wskazać jednocześnie należy, że w myśl art. 505 13 § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu uproszczonym nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.