Sad powszechny, II Ca 754/12

Sygn. akt II Ca 754/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy w Legnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Sabina Ziser Sędziowie: SO Elżbieta Hallada SO Robert Figurski (spraw.) Protokolant: st. sekr. sąd. Klaudia Pasieczny po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 roku w Legnicy na rozprawie sprawy z powództwa G. P. przeciwko stronie pozwanej (...) sp. z o.o. Oddział w Polsce z udziałem interwenienta ubocznego (...) Sp. z o.o. w K. o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej i interwenienta ubocznego od wyroku Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 17 października 2012 roku sygn. akt I C 245/12 I. oddala obie apelacje; II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 754/12 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Legnicy, po rozpoznaniu żądania powódki G. P. zasądzenia na jej rzecz od strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w P. we Francji Oddział w Polsce kwoty 4.850 zł tytułem zadośćuczynienia i kwoty 123,70 zł tytułem odszkodowania, wyrokiem z 17 października 2012 roku zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki 3.500 zł z ustawowymi odsetkami od 2 marca 2012 roku oraz tytułem kosztów procesu 409 zł, oddalił powództwo w pozostałej części i zasądził od interwenienta ubocznego (...) Spółka z o.o. w K. na rzecz powódki 225 zł tytułem kosztów procesu. Sąd pierwszej instancji uznał, że Spółka (...) , zobowiązana względem (...) handlowej (...) do utrzymywania czystości na terenie galerii handlowej, nie dochowała należytej staranności, dopuszczając się zaniechania. Przy wejściu do obiektu, w dniu, w którym powódka uległa wypadkowi, zalegała bowiem woda pochodząca z opadów atmosferycznych, i to nie tylko w chwili poślizgnięcia się i upadku powódki. Biorąc natomiast pod uwagę zakres obrażeń doznanych przez powódkę, ich skutki, cierpienie i czas leczenia, Sąd Rejonowy przyjął za odpowiednie zadośćuczynienie w wysokości średniego miesięcznego wynagrodzenia, tj. w kwocie 3.500 zł. Wyższa kwota zadośćuczynienia w tym wypadku, zdaniem Sądu Rejonowego, przekraczała granice przeciętnych odczuć w społeczeństwie, a z kolei roszczenia o odszkodowanie – w ocenie tego Sądu – powódka nie udowodniła. Apelację od tego wyroku wniosła strona pozwana i interwenient uboczny. Strona pozwana zarzuciła:

1. naruszenie art. 353 1 k.c. , art. 355 § 2 k.c. , art. 361 § 1 k.c. , art. 415 k.c. i art. 429 k.c. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że interwenient uboczny ponosi winę za wypadek powódki i jego następstwa, że interwenient uboczny wykonał zobowiązanie niezgodnie z umową łącząca go z (...) Spółka z o.o. i że winna interwenienta ubocznego polegała na uzgodnieniu z (...) Spółka z o.o. , że serwis sprzątający na pasażu miała pełnić jedna osoba,
2. naruszenie art. 471 k.c. oraz postanowień umowy z 1 kwietnia 2009 roku o świadczenie usług sprzątania przez przyjęcie, że interwenient uboczny wykonał zobowiązanie wynikające z tej umowy niezgodnie z umową,
3. naruszenie art. 233 k.p.c. przez uznanie, że odpowiedzialność odszkodowawczą za wypadek powódki należy przypisać stronie pozwanej i interwenientowi ubocznemu, że interwenient uboczny ponosi winę za wypadek powódki, że interwenient uboczny nienależycie wykonał zobowiązanie wynikające z umowy z 1 kwietnia 2009 roku, że wina interwenienta polegała na uzgodnieniu, że serwis sprzątający na pasażu miała pełnić jedna osoba i że powódka udowodniła zeznaniami świadków winę interwenienta ubocznego,
4. błąd w ustaleniach faktycznych przez uznanie, że personel sprzątający nie usuwał wody na bieżąco i że procedura oznaczania miejsc śliskich na terenie pasażu handlowego przewidywała postawienie znaków ostrzegawczych sygnalizujących śliską powierzchnię. Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki kosztów za obie instancje, względnie o jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Interwenient uboczny swoją apelację oparł na następujących zarzutach:
5. naruszenia art. 429 k.c. przez przyjęcie, że odpowiedzialność interwenienta ubocznego za usługi sprzątania jest bezwarunkowa, a nie zależy od zawinienia i że zlecenie wykonania czynności interwenientowi jako profesjonaliście skutkuje bezwarunkowym wykluczeniem odpowiedzialności powierzającego, jak również osób trzecich,
6. naruszenia art. 415 k.c. w związku z art. 355 k.c. i art. 361 k.c. polegającego na uniezależnieniu odpowiedzialności interwenienta od przesłanki winy, a przyjęciu odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, uznaniu, że dla odpowiedzialności odszkodowawczej interwenienta nie ma znaczenia fakt, że przy załamaniu pogody nie jest możliwe, aby podłoga przy wejściu do sklepu była sucha i wreszcie uznaniu odpowiedzialności interwenienta mimo przyznania, że zobowiązany ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania i zaniechania, z którego szkoda wynikła,
7. naruszenia art. 233 k.p.c. przez dokonanie niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części zasądzającej roszczenie główne i koszty i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki kosztów za obie instancje. Na etapie postępowania międzyinstancyjnego nastąpiła zmiana nazwy firmy strony pozwanej z (...) S.A. Oddział w Polsce na (...) sp. z o.o. Oddział w Polsce i tak strona pozwana została oznaczona. Sąd Okręgowy, akceptując ustalenia faktyczne orzeczenia pierwszej instancji i przyjmując je za własne, zważył, co następuje: Obie apelacje nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodzić się należy, że zdarzenie z 23 sierpnia 2010 roku podlegało ocenie poprzez ocenę wykonania kontraktu przez Spółkę (...) , przy czym Sąd Okręgowy, tak jak Sąd pierwszej instancji, w przeciwieństwie do skarżących uważa, że Spółka (...) nie wykonała przyjętego na siebie zobowiązania i oceny tej nie zmienia fakt, że Spółka (...) nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do jakości pracy wykonanej 23 sierpnia 2010 roku i zapłaciła pełne wynagrodzenie. To że umowa z 1 kwietnia 2009 roku o świadczenie usług sprzątania obiektu nie przywidywała wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności nie stanowi usprawiedliwienia. Spółka (...) zobowiązała się w takim razie utrzymywać czystość i porządek w każdych warunkach na takim samym poziomie, a nie jak sugeruje strona pozwana, że kryterium czystości i porządku miałyby być różne, w zależności od warunków pogodowych. To nie tyle Spółka (...) godziła się na możliwości wystąpienia warunków ekstremalnych, co przede wszystkim Spółka (...) , zobowiązując się do utrzymania czystości i porządku także w tych warunkach, które, nawiasem mówiąc, nie jest trudno przewidzieć, bo nie należą one do rzadkości i nie są czymś nadzwyczajnym w tej strefie klimatycznej. Oczywiście że w deszczowy dzień nie jest możliwe, żeby klienci nie wnosili do budynku kropel wody, ale woda ta powinna być systematycznie usuwana, żeby była czystość i porządek, do (...) Spółka (...) się zobowiązała, a nie usuwana na tyle, na ile jest w stanie zrobić to jeden pracownik zaopatrzony w ręczny sprzęt do sprzątania. Taki stan osobowy serwisantów, jaki był 23 sierpnia 2010 roku i jaki przewidywał harmonogram, był prawdopodobnie wystarczający do zapewnienia czystości i porządku w warunkach normalnych, kiedy posadzka jest sucha, ale nie w sytuacjach nietypowych, spowodowanych w szczególności warunkami atmosferycznymi, jak w dniu wypadku powódki. Wykonanie przez Spółkę (...) zobowiązania, które przyjęła w umowie z 1 kwietnia 2009 roku, w niesprzyjających warunkach atmosferycznych wymaga zatrudnienia większej liczby pracowników niż przewiduje grafik i inna niż zwykle powinna być wtedy organizacja pracy, w szczególności powinna być użyta maszyna sprzątająca. Brud jest przeciwieństwem czystości, a na brudną, zmoczoną podłogę czy brud z wodą zwrócili uwagę w swych zeznaniach, poza powódką, świadkowie R. P. , O. R. i P. S. . Z zeznań tych świadków i powódki ponadto wynika, że stan ten w ciągu dwóch następnych godzin po zdarzeniu nie został naprawiony. Z kolei świadek T. S. zeznała, że jeżeli jest bardzo dużo wody lub brudu to maszyna sprzątająca wyjeżdża też na pasaż. Również świadek R. W. , kierownik (...) Spółki (...) , zeznał, że przy obfitych opadach deszczu lub śniegu wyjeżdża maszyna. W dniu 23 sierpnia 2010 roku było bardzo dużo wody i brudu, były obfite opady deszczu, a jednak maszyna na pasaż nie wyjechała. T. S. ponadto wyjaśniła, że jeżeli jest przy jednym wejściu, a przy drugim coś się wydarzy, to serwisanci bardzo szybko reagują. W tym wypadku jednakże takiej reakcji nie było. Świadek W. G. dwie godziny później w tym samym miejscu też się poślizgnęła na mokrej posadce i upadła. Skarżący twierdzą, że Spółka (...) należycie wykonała zobowiązanie wynikające z umowy, ale tak nie jest. Zapewnienie personelu w liczbie zgodnej z umową, obecność ciągła serwisanta na pasażu, świadczenie przez tę osobę pracy, posiadanie odpowiednich maszyn i certyfikatu ISO to nie wszystko żeby uznać, że obowiązki nałożone na Spółkę (...) umową z 1 kwietnia 2009 roku zostały wykonane należycie. Spółka (...) zobowiązała się nie tylko do codziennego sprzątania , lecz również – co w tej sprawie istotne – do codziennego utrzymywania porządku i czystości, czego nie można rozumieć w ten sposób, że czysto i porządnie ma być w chwili zamknięcia lub otwarcia galerii, tylko że taki stan ma być utrzymywany stale w czasie obecności w galerii klientów, o czym najlepiej świadczą godziny pracy osób sprzątających. Podsumowując, Spółka (...) nie wypełniła swych obowiązków, nie dochowała należytej staranności, a zatem ponosi winę za szkodę powódki. W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie powołane w ramach podstawy obu apelacji zarzuty okazały się niezasadne, podlegały one – jako nieusprawiedliwione – oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. Postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego wydane zostało w myśl zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, na podstawie art. 108 § 1 w związku z art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 k.p.c.