kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II K 714/13 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że : 1) łagodzi do 2 (dwóch) lat wymiar orzeczonego wobec A. W.
kk i za to: na podstawie art.
kk wymierzył oskarżonemu karę grzywny w liczbie 100 (stu) stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 15,00 (piętnastu) złotych; na podstawie art. 42§2 kk i art. 43§1 kk orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzech) lat; na podstawie art. 39 pkt 8 kk w zw. z art. 50 kk orzekł podanie wyroku do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie go na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w T. przez okres trzech miesięcy; na podstawie art. 49§2 kk orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 200,00 (dwustu) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w W. ; na podstawie art. 63§1 kk na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie to jest okres zatrzymania w dniu 31 sierpnia 2012 roku, przyjmując, iż jeden dzień pozbawienia wolności równa się dwóm stawkom dziennym grzywny i uznał za wykonaną grzywnę w ilości 2 (dwóch) stawek dziennych w kwocie po 15,00 (piętnaście) złotych każda; na podstawie art. 626§1 kpk i art. 627 kpk oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973 roku o opłatach w sprawach karnych zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 240,00 (dwustu czterdziestu) złotych, na które składają się opłata w kwocie 150,00 (stu pięćdziesięciu) złotych i wydatki poniesione przez Skarb Państwa w łącznej kwocie 90,00 (dziewięćdziesięciu) złotych. Apelację od tego wyroku złożył Prokurator, zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonego i zarzucając mu: obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie art.167 kpk , 366§1 kpk i art.410 kpk , wyrażającą się zaniechaniem wyjaśnienia przez Sąd istotnej okoliczności sprawy i ustalenia w jaki sposób i gdzie A. W.
kk , a nie zgodnie z zarzutem zawartym w akcie oskarżenia z art.
kk , wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył: Choć uchybienie nie będące przedmiotem zarzutu apelacyjnego nie zaistniało, to kontrola wyroku wskazała na konieczność złagodzenia rozstrzygnięcia o karze. Sąd Rejonowy dokonując ustaleń dot. kwestii wpłaty kwoty 100 zł. tytułem środka karnego na rzecz Stowarzyszenia Pomocy (...) na ratunek” w T. nie dopuścił się obrazy przepisów prawa procesowego. Przeciwnie – Sąd I instancji przeprowadził wszystkie relewantne dla tej kwestii dowody, możliwe do przeprowadzenia w istniejącym stanie faktycznym sprawy. Skarżący bezzasadnie zarzuca, że Sąd Rejonowy nie wykorzystał możliwości indagacji oskarżonego o sposób dokonania tej wpłaty, co w ocenie skarżącego pozwoliłoby na przeprowadzenie dalszych dowodów na okoliczność dokonania tej wpłaty. Należy bowiem zauważyć, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oskarżony, korzystając ze swych procesowych uprawnień, odmówił składania wyjaśnień, zwięźle ustosunkowując się do treści protokołów uprzednio złożonych wyjaśnień /k.93v/. Działanie Sądu postulowane przez oskarżyciela byłoby próbą naruszenia zasady z art.74§1 kpk i uprawnień oskarżonego art.175§1 kpk . Skarżący nie wskazał też nowych faktów lub dowodów które mogłyby podważyć ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego co do tego, że A. W. uiścił kwotę orzeczonego od niego wyroku V K 519/04 Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim, środka karnego na rzecz wskazanego Stowarzyszenia. Po analizie materiałów sprawy stwierdzić nadto należy, iż w pisemnych motywach wyroku sporządzonych z niezbędną starannością o uwzględnienie i analizę wszelkich faktów istotnych w sprawie, Sąd Rejonowy poddał wszechstronnej analizie logicznej zebrane dowody, w sposób w pełni przekonywający oraz zgodny ze wskazaniami wiedzy i życiowego doświadczenia, przedstawiając, na jakich przesłankach faktycznych i prawnych oparł swoje własne przekonanie odnośnie wiarygodności tych dowodów, które Sąd włączył do faktycznej podstawy wyroku i dlaczego nie dał wiary pozostałym dowodom. Wnioski Sądu wyprowadzone zostały z całokształtu okoliczności ujawnionych podczas przewodu sądowego ( art. 410 k.p.k. ), zgodnie z dyrektywami prawdy ( art. 2 § 2 k.p.k. ) i bezstronności ( art. 4 k.p.k. ), a tym samym nie wykraczają one poza granice ocen zakreślonych dyspozycją art. 7 k.p.k. W szczególności zaś trafnie uznał, że skazanie A. W. w sprawie V K 519/04, wyrokiem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim za przestępstwo z art.
107§4 kk zatarciu przed chwilą popełnienia czynu przypisanego mu w zaskarżonym wyroku. Tak więc rozstrzygnięcie o winie i kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego nie budzi wątpliwości. Korekturze musi zaś ulec rozstrzygnięcie o karze. Orzekając o karze i środkach karnych Sąd I instancji analizował zarówno stopień winy, jak i społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku (k. 129-130). Analiza ta nie nasuwa zasadniczych zastrzeżeń. Choć Sąd I instancji skupił się na analizie stopnia społecznej szkodliwości czynu, to jednak ustalił, że oskarżony działał w normalnej sytuacji motywacyjnej, a także zaistniały inne przesłanki subiektywnego przypisania mu winy /k.129/. Trzeba jedynie syntetycznie przypomnieć, że jeżeli nie zachodzą żadne okoliczności wskazujące na zmniejszenie faktycznego zakresu wolności w realizacji czynu zabronionego przez sprawcę, a więc na zmniejszenie stopnia zawinienia, stopień winy będzie się pokrywał ze stopniem społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu, gdyż sprawcy można przypisać całą społeczną szkodliwość tego czynu /por. W.Wróbel, A.Zoll: Polskie prawo karne. Część ogólna. Kraków 2010, s.326 i in./ Ponadto Sąd rozważył nie tylko okoliczności zaostrzające wymiar kary oskarżonego, ale i okoliczności łagodzące. Wreszcie –Sąd I instancji wywiódł, przy uwzględnieniu dyrektyw wymiaru kary, wybór i rozmiar kary i środków karnych wymierzonych oskarżonemu. Argumenty podniesione przez Sąd I instancji co do wyboru i rozmiaru kary grzywny są trafne, przekonujące i należycie uwzględniają dyrektywy wymiaru kary, a także szczególne, niepowtarzalne okoliczności tej sprawy. Co do rozstrzygnięcia o środkach karnych, to choć Sąd I instancji trafnie wskazał na okoliczności faktyczne i przesłanki normatywne do ich zastosowania, to nie rozważył, że w niniejszym postępowaniu obowiązywał go zakaz z art.443 kpk . Trzeba przypomnieć, że uprzednio wydany wyrok został uchylony na skutek apelacji wniesionej na niekorzyść oskarżonego przez Prokuratora. Należy w związku z tym zauważyć, że w doktrynie prawa procesowego wypowiadane są poglądy, z odwołaniem się do treści art. 447 k.p.k. , że w przypadku stwierdzenie uchybienia podniesionego w apelacji prokuratora na niekorzyść oskarżonego, sąd odwoławczy będzie mógł orzekać na niekorzyść w granicach wynikających z art. 447 § 1 i 2 k.p.k. także co do innych elementów wyroku niż te, na których oparto istnienie uchybienia opisanego w apelacji; warunkiem takiego szerszego orzekania na niekorzyść jest oczywiście, co trzeba jeszcze raz podkreślić, zasadność wskazanego uchybienia (por. Z. Gostyński (red.), Kodeks postępowania karnego . Komentarz 1998, s. 500-501; S. Zabłocki, Postępowanie odwoławcze w Kodeksie postępowania karnego po nowelizacji. Praktyczny komentarz, Warszawa 2003, s. 331; J. Grajewski, L. K. Paprzycki, S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego . Komentarz, t. II, 2006, teza 3; T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym . Komentarz, Warszawa 2008, s. 965). Poglądy te nie zostały aprobowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który stoi konsekwentnie na stanowisku, że przepis art. 434 § 1 zd. drugie k.p.k. stanowi regulację o charakterze lex specialis do normy art. 447 k.p.k. i pozwala sądowi odwoławczemu orzec na niekorzyść oskarżonego tylko w tym zakresie, w którym stwierdza zasadność podniesionego w apelacji prokuratora uchybienia (por. wyroki SN: z dnia 27 kwietnia 2009 r., V KK 398/08, OSNKW 2009, z. 7, poz. 55 z aprobującą glosą D. Świeckiego, Palestra 2009, z. 11-12, s. 294 i nast.; z dnia 12 sierpnia 2009 r., V KK 91/09, Lex 519623, z dnia 25 października 2011 r., II KK 130/11, LEX nr 1084714/. Obowiązujący obecnie przepis art. 443 k.p.k. stanowi, że w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wolno w dalszym postępowaniu wydać orzeczenie surowsze niż uchylone tylko wtedy, gdy orzeczenie to było zaskarżone na niekorzyść oskarżonego albo, gdy zachodzą okoliczności określone w art. 434 § 3 k.p.k. Nie dotyczy to orzekania o środkach wymienionych w art. 93 i 94 Kodeksu karnego . W uchwale z dnia 29 maja 2003 r., I KZP 14/03 (OSNKW 2003 r., z. 7-8, poz. 61) Sąd Najwyższy słusznie jednak stwierdził, że przepisu art. 443 k.p.k. nie można interpretować w izolacji od uregulowania zakazu reformationis in peius obowiązującego w postępowaniu przed sądem odwoławczym , co w konsekwencji pozwoliło na wyrażenie poglądu, że wydanie "orzeczenia surowszego w rozumieniu art. 443 k.p.k. - po uchyleniu orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania - jest dopuszczalne w dalszym postępowaniu tylko wówczas, gdy uchylenie to nastąpiło na skutek uwzględnienia środka odwoławczego wniesionego na niekorzyść oskarżonego, i to jedynie w granicach zaskarżenia na niekorzyść lub gdy uchylenie orzeczenia nastąpiło z mocy samej ustawy, niezależnie od granic zaskarżenia ( art. 439 § 1 k.p.k. , art. 440 k.p.k. ). W piśmiennictwie przekonywająco zauważono, że skoro nowy Kodeks postępowania karnego w swym założeniu przyjął całkowite zrównanie przedmiotowego zakresu orzekania na niekorzyść oskarżonego ( art. 434 § 1 k.p.k. ) oraz obowiązywania zakazu reformationis in peius w postępowaniu odwoławczym i w postępowaniu ponownym, to wypowiedziane przez Sąd Najwyższy stanowisko należy poszerzyć o konsekwencje, jakie w przypadku wniesienia apelacji na niekorzyść oskarżonego, sporządzonej przez "podmiot fachowy" ( art. 427 § 2 k.p.k. ), mają zarzuty wskazane w takiej apelacji (K. Marszał: Glosa do uchwały SN z dnia 29 maja 2003 r., P.S. 2004 r., nr 7-8, s. 269). Uwzględniając tę trafną uwagę i posługując się wykładnią systemową oraz funkcjonalną przepisu art. 443 k.p.k. , co w tym przypadku jest w pełni uzasadnione, należy stwierdzić, że zakres możliwego orzekania na niekorzyść oskarżonego w postępowaniu ponownym jest wyznaczony nie tylko przez sam fakt wniesienia w tym kierunku środka odwoławczego, ale także przez ograniczenia wynikające z art. 434 § 1 k.p.k. (pomijając wyłączenia z art. 434 § 3 k.p.k. , nie mające substratu w tej sprawie). Oznacza to, że orzekanie na niekorzyść oskarżonego w postępowaniu ponownym jest dopuszczalne tylko w granicy zaskarżenia pierwszego, uchylonego wyroku, środkiem odwoławczym wniesionym na jego niekorzyść, a w przypadku sporządzenia i wniesienia środka odwoławczego przez oskarżyciela publicznego, nadto tylko w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w takim środku odwoławczym ( art. 427 § 2 k.p.k. i 434 § 1 k.p.k. ), chyba że ustawa stanowi inaczej ( art. 439 § 1, 440 k.p.k. , 455 k.p.k. ). Sąd rozpoznający sprawę ponownie będzie mógł wydać orzeczenie surowsze jedynie w granicy, w jakiej nastąpiło przekazanie i tylko na podstawie zarzutów (stwierdzonych przez sąd odwoławczy uchybień), które spowodowały uchylenie pierwszego wyroku (szerzej zob. D. Świecki: Granice orzekania na niekorzyść oskarżonego na podstawie art. 434 § 1 i art. 443 k.p.k. , Przegl. Sąd. 2009 r., nr 5 s. 68 i n.; W. Kociubiński: Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd pierwszej instancji - art. 443 k.p.k. , Prok. i Pr. 2009 r., nr 2, str. 26 i n., wyrok SA we Wrocławiu z dnia 16 września 2009 r., II AKa 235/09, LEX nr 519606/. In casu oznacza to, że skoro nie podniesiono w poprzedniej apelacji Prokuratora zarzutów dotyczących nieorzeczenia określonych środków karnych lub ich niewspółmierności / łagodności/, to w postępowaniu ponownym w związku z zakazem z art. 443 kpk Sąd I instancji nie mógł rozstrzygać w tym zakresie surowiej dla oskarżonego. Nie oznacza to oczywiście jednak niemożności korzystania z nowych, uprzednio nieprzeprowadzonych dowodów, co Sąd I instancji czynił. Także sporządzając więc bilans zmian dokonanych w zaskarżonym wyroku w relacji do uprzednio uchylonego wyroku, Sąd odwoławczy ocenił, że ich całokształt, uwzględniający zarówno zmiany in peius, ale i in melius wskazuje – po ocenie ilościowej i jakościowej – że przeważa wyraźnie kierunek zmian na niekorzyść oskarżonego w zakresie środków karnych i przynosi oskarżonemu realnie większe dolegliwości zarówno ogólnie / jako całokształt zastosowanych sankcji/ oraz węziej – w zakresie środków karnych właśnie. /por. postanowienie SN z dn. 17.12.2001 r., IV KKN 547/97, lex nr 51599, uzasadnienie wyroku SN z 31.05.2007 r., V KK 85/07, lex nr 282827/. Trzeba podkreślić, że przy identycznym jak w uprzednio uchylonym wyroku opisie czynu przypisanego i jego kwalifikacji prawnej, a także identycznym wymiarze kary grzywny, Sąd Rejonowy orzekł surowszy co do swego wymiaru zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych /3 lata, a uprzednio 2 lata/, a także – uprzednio nie orzeczony środek karny podania wyroku do publicznej wiadomości. Zakres zwiększenia tych dolegliwości nie jest należycie łagodny przez nieznaczne obniżenie kwoty świadczenia pieniężnego, orzeczonego na mocy art.49§2 kk /z 300 zł. na 200 zł./. Ze względu na to należało dokonać stosownej korektury zaskarżonego wyroku, wskazanej w punktach I 1 i I 2 wyroku sądu odwoławczego. Natomiast wobec braku konieczności dalej idącej ingerencji w rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonym wyroku, w szczególności niestwierdzenie okoliczności, wyczerpujących przesłanki art.439 kpk , art.440 kpk i art.455 kpk , w pozostałych częściach utrzymano w mocy zaskarżony wyrok jako słuszny. Ze względu na bardzo trudną sytuację materialną oskarżonego, który utrzymuje siebie i swoją rodzinę jedynie z niewielkich i nieregularnych dochodów z prac dorywczych /k.93/, na mocy art.624§1 kpk w zw. z art.634 kpk orzeczono jak w punkcie III wyroku, uznając, że uiszczenie przez niego kosztów sądowych za postępowanie apelacyjne byłoby dla niego nadmiernie uciążliwe. /-/ Na oryginale właściwe podpisy.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.