Sad powszechny, VI RCa 173/14

Sygn. akt VI RCa 173/14 POSTANOWIENIE Dnia 8 października 2014 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny w składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Schubert Sędziowie: SO Lech Dłuski SR del. do SO Marek Maculewicz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Niedzielska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 roku w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa M. S. przeciwko małoletniej O. S. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową W. N. o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 17 kwietnia 2014 roku sygn. akt III RC 453/12 postanawia: odrzucić apelację. Sygn. akt VI RCa 173/14 UZASADNIENIE Powód M. S. wniósł o uchylenie jego obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletniej pozwanej O. S. w wysokości po 250 zł miesięcznie, poczynając od dnia urodzenia dziecka. W uzasadnieniu powództwa podniósł, że z badań DNA wynika, iż powód nie jest biologicznym ojcem małoletniej pozwanej, w związku z czym istnieją przesłanki do uchylenia jego obowiązku alimentacyjnego wobec O. S. . Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. powód wniósł o uchylenie alimentów od dnia zawieszenia postępowania o egzekucję alimentów, to jest od dnia 13 grudnia 2012 r. W. N. jako przedstawicielka ustawowa małoletniej pozwanej O. S. uznała powództwo. Wniosła o uchylenie obowiązku alimentacyjnego powoda od dnia zawieszenia postępowania o egzekucję alimentów, to jest od dnia 13 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w Giżycku wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie III RC 453/12 ustalił, że obowiązek alimentacyjny powoda M. S. wobec małoletniej O. S. , ustalony ugodą zawartą przez Sądem Rejonowym w Giżycku w dniu 14 listopada 2011 r. w sprawie III RC 451/11 w kwocie po 250 zł miesięcznie, ustał z dniem 13 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy zwolnił strony od ponoszenia kosztów postępowania. Sąd ten ustalił i zważył, że ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Giżycku w dniu 14 listopada 2011 r. w sprawie III RC 451/11 M. S. zobowiązał się do łożenia podwyższonych alimentów w wysokości po 250 zł miesięcznie na rzecz małoletniej O. S. . Wyrokiem z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie III RC 553/13 Sąd Rejonowy w Giżycku unieważnił uznanie małoletniej O. S. urodzonej w dniu (...) w G. przez M. S. . Wyrok ten się uprawomocnił w dniu 08 kwietnia 2014 r. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uzasadnieniu do postanowienia z dnia 26 stycznia 2012 r. w sprawie III CZP 91/11 - ustanie ojcostwa w następstwie wyroku sądowego nie ma wpływu na ocenę prawidłowości wyroku ustalającego alimenty od ojca w okresie sprzed wyroku unieważniającego uznanie dziecka. Zatem świadczenia alimentacyjne spełnione względem tego dziecka w tym okresie były świadczeniami prawnie uzasadnionymi niezależnie od tego, czy spełnione były dobrowolnie, czy też na podstawie orzeczenia sadowego, czy umowy. W związku z powyższym, zdaniem Sądu Najwyższego, nie ulegają zwrotowi alimenty dotychczas zapłacone. Natomiast obowiązek dalszych świadczeń alimentacyjnych ustaje od dnia prawomocności wyroku uchylającego ojcostwo. Wyrok, w którym unieważniono uznanie dziecka przez powoda, uprawomocnił się w dniu 22 kwietnia 2014 r. i ta data winna wyznaczać ustanie obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniej pozwanej O. S. . Jednakże matka małoletniej – W. N. uznała powództwo o uchylenie obowiązku alimentacyjnego od dnia zawieszenia postępowania egzekucyjnego KMP 77/07 dotyczącego egzekucji alimentów od M. S. na rzecz małoletniej O. S. , tj. od dnia 13 grudnia 2012 r. Dlatego też Sąd Rejonowy uchylił obowiązek alimentacyjny M. S. wobec małoletniej O. S. z datą zawieszenia postępowania egzekucyjnego. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art.102 kpc , odstępując od obciążania stron kosztami postępowania w sprawie. Od powyższego wyroku apelację złożył powód M. S. . Zarzucił nieprawidłowe przyjęcie stanu prawnego oraz błędy w postępowaniu dowodowym skutkujące nieprawidłowym ustaleniem, iż obowiązek alimentacyjny M. S. wobec małoletniej O. S. ustał z dniem 13 grudnia 2012 r., podczas gdy winien zostać uchylony od dnia 13 lipca 2006 r. W uzasadnieniu apelacji powód M. S. podniósł, że działająca podstępem matka małoletniej pozwanej wprowadziła powoda w błąd co do jego ojcostwa wobec małoletniej pozwanej. Zdaniem powoda postępowanie dowodowe wykazało, że spełnione zostały przesłanki ustania obowiązku alimentacyjnego powoda od dnia urodzenia dziecka. Matka małoletniej pozwanej W. N. w odpowiedzi na apelację wniosła o oddalenie apelacji. W uzasadnieniu odpowiedzi na apelację podniosła, że nie działała podstępem i nie chciała wprowadzić powoda w błąd. Była przekonana, że to właśnie powód jest ojcem małoletniej pozwanej O. S. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 383 kpc w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami. Jednakże w razie zmiany okoliczności można żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się można nadto rozszerzyć żądanie pozwu o świadczenia za dalsze okresy. W postępowaniu apelacyjnym Sąd II instancji co prawda nie ogranicza się do kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i ponownie - w granicach apelacji - rozpoznaje sprawę w jej aspekcie merytorycznym, jednakże punktem wyjścia są dla niego skonkretyzowane już wcześniej żądania oraz twierdzenia obronne stron. W niniejszej sprawie sformułowane przez powoda M. S. na poprzedzającej wydanie wyroku rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. żądanie uchylenia alimentów z dniem zawieszenia postępowania o egzekucję alimentów, to jest z dniem 13 grudnia 2012 r., zostało w całości uwzględnione przez Sąd I instancji. Pomimo tego powód rozstrzygnięcie to zaskarżył, domagając się w apelacji uchylenia alimentów z dniem urodzenia dziecka. Tymczasem przedmiotem procesu przed Sądem II instancji może być w całości lub części tylko to, co było przedmiotem procesu przed sądem I instancji albo to, co się z nim stało do chwili zamknięcia rozprawy w tej instancji. W konsekwencji rozszerzenie żądania pozwu lub wystąpienie z nowymi roszczeniami przed Sądem II instancji w sposób sprzeczny z przepisem art. 383 kpc , skutkuje koniecznością odrzucenia pozwu. Zgodnie bowiem z przepisem art. 373 kpc Sąd II instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że Sąd I instancji na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie, a zajęte stanowisko w przekonujący sposób uzasadnił w pisemnych motywach orzeczenia. Wydając zaskarżony wyrok orzekł zgodnie z żądaniem powoda i na jego korzyść uchylając obowiązek alimentacyjny nie z dniem uprawomocnienia się wyroku unieważniającego uznanie małoletniej O. S. przez powoda M. S. (08 kwietnia 2014 r.), lecz z dniem zawieszenia postępowania o egzekucję alimentów (13 grudnia 2012 r.). Z uwagi na powyższe, na podstawie przepisu art. 373 kpc , orzeczono jak w sentencji wyroku.