Sad powszechny, V U 5/13

Sygn. akt V U 5/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku w S. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Sławińska- Klamann Protokolant: st.sekr.sądowy Joanna Adamczyk-Podolska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013r. w Słupsku na rozprawie sprawy z odwołania B. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 31 października 2012 r. znak (...) w sprawie B. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o emeryturę I. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu B. T. prawo do emerytury począwszy od 01 października 2012 r., nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego; II. zasądza od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz ubezpieczonego B. T. kwotę 560,59 zł (pięćset sześćdziesiąt złotych, 59/100) tytułem kosztów procesu. UZASADNIENIE Ubezpieczony B. T. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 31.10.2012 r., znak (...) , odmawiającej prawa do emerytury w obniżonym wieku. Wniósł o uwzględnienie odwołania i zmianę zaskarżonej decyzji oraz uznanie wykonywania pracy z tytułu zatrudnienia w (...) w C. w okresie od 09.06.1976 r. do 31.07.2004 r. za pracę w szczególnych warunkach. Pozwany organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że przyczyną nie uwzględnienia B. T. jako okresu pracy w szczególnych warunkach w (...) w C. była stwierdzona rozbieżność w przedłożonej organowi rentowemu dokumentacji. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony B. T. , urodzony (...) , w dniu 01.10.2012 r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury w obniżonym wieku. Dowodami z dokumentów wykazał okres składkowy i nieskładkowy według stanu na dzień 01.01.1999r. w wymiarze 30 lat 2 miesięcy i 23 dni. Zdaniem organu rentowego nie wykazał 15 lat okresów pracy w szczególnych warunkach. Nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Nie pozostaje w stosunku pracy od 01.10.2012 r. Zaskarżoną decyzją z dnia 31.10.2012r. odmówiono ubezpieczonemu prawa do emerytury z uwagi na nie wykazanie wymaganego 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych według stanu na dzień 01.01.1999r. / dowód: akta emerytalne plik II– wniosek k. 5-6, świadectwo pracy z dnia 30.09.2012 r. – k. 2-2 v., karta przebiegu zatrudnienia na dzień 01.01.1999r. -k. 10, zaskarżona decyzja – k.9-9v. / Ubezpieczony B. T. w okresie od 09.06.1976 r. do 31.07.2004 r. zatrudniony był w Przedsiębiorstwie Budowlano-Handlowym (...) C. . Stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę spawacza. Ubezpieczony spawał przede wszystkim na hali, jednakże w razie potrzeby spawał również elementy na budowie. Nie wykonywał pracy montera. Od początku zatrudnienia posiadał uprawnienia spawalnicze. Ukończył podstawowy kurs spawania elektrycznego w dniu 15.04.1976 r., a następnie w toku zatrudnienia w dniu 28.02.1986 r. ukończył kolejny kurs podstawowy spawania gazowego. Mimo posiadanych uprawnień nigdy nie spawał gazowo, w spornym okresie zatrudnienia spawał tylko elektrycznie. W toku zatrudnienia spawał konstrukcje stalowe, okna, drzwi, kojce dla świń, stojaki, balustrady, ogrodzenia. / dowód: akta sprawy : wyjaśnienia ubezpieczonego – k. 23-23 v. w zw. z k. 25 (00:01:36-00:05:31 oraz 00:05:40-00:10:22), zeznania świadka J. R. - k. 23 v. w zw. z k. 25 (00:11:52-00:19:53), zeznania świadka Z. K. - k. 23v. -24 w zw. z k. 25 (00:19:54-00:26:38), książeczka spawacza - -k. 43-43v., zeznania świadka S. M. - k. 44-44v. w zw. z k. 46 (00:02:57-00:10:14), zeznania ubezpieczonego –k. 44 v. w zw. z k. 46 (00:13:08-00:15:36), akta osobowego ubezpieczonego - koperta 21- świadectwo pracy z dnia 04.08.2004r., świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach karta spawacza, zakres obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej przy robotach spawalniczych/ Praca ubezpieczonego w czasie spornego okresu zatrudnienia tj. od 09.06.1976 r. do 31.12.1998 r. w (...) w C. była pracą w warunkach szczególnych. Łączny okres pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych wynosi 22 lata 6 miesięcy i 23 dni. Ubezpieczony według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. /dowód: j/w/ Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego B. T. zasługuje na uwzględnienie. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie uprawnień ubezpieczonego do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 , poz. 43 ze zm.). Zgodnie z art.184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 W myśl ust. 2 art. 184 emerytura przysługuje ubezpieczonym, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 , to 20 lat w przypadku kobiet ( art. 27 pkt 2) . Wiek emerytalny wynika z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ust. 4 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dla mężczyzny jest to 60 lat. Wymagany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych przewidziany w przepisach dotychczasowych, o którym mowa w art. 184 ust. 1, to okres 15 lat, o czym stanowi § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że ubezpieczony B. T. ma ukończone 60 lat – ukończył je w dniu 29.04.2012r., nie jest członkiem OFE, posiada wymagany ponad 25 letni staż pracy liczony na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 01.01.1999 roku. Nie pozostaje w stosunku pracy od 01.10.2012 r. Oznacza to, iż jedyną przesłanką jaką musiał ubezpieczony udowodnić w przedmiotowej sprawie była praca w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat według stanu na dzień 01.01.1999r. Zgodnie § 22 ust 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe ( Dz. U. nr 237 poz.1312 ) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Z kolei ust 2 tego przepisu stanowi, że jeżeli ustawa przewiduje możliwość udowodnienia zeznaniami świadków okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez zainteresowanego oświadczenia w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, że nie może przedłożyć odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten okres. Jednak w spornych przypadkach, uwzględnienie okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale, w pełnym wymiarze czasu pracy tego zatrudnienia. Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno – rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 kpc , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe ( vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2007 r. I UK 111/07 ). W ocenie Sądu jest oczywiste, iż brzmienie zajmowanego stanowiska, jakie widnieje w dokumentach prowadzonych i wystawionych przez pracodawcę nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Decyduje rodzaj wykonywanej pracy, co nadto wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 2 który stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , który w załączniku A w Działach od I do XIV wymienia rodzaje prac, które są pracą w warunkach szczególnych. Ponadto należy dodać, iż w myśl § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy . W wykazie A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , uznano za pracę w szczególnych warunkach prace wykonywane przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym (Dział XIV pkt 12) oraz w wykazie A dział XIV poz. 12, pkt 1 załącznika nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych i (...) z dnia 01 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy, podległym ministrowi budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach (Dz. Urz. MBiPMB nr 3,poz. 6). Postępowanie dowodowe wykazało, że praca ubezpieczonego w całym spornym okresie była pracą w warunkach szczególnych. W ocenie Sądu praca ubezpieczonego na stanowisku spawacza była pracą w warunkach szczególnych. Fakt pracy w spornym okresie został potwierdzony zeznaniami świadków: J. R. , Z. K. oraz S. M. . Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym i znali charakterystykę i warunki pracy B. T. . Świadkowie ci w sposób szczegółowy zeznali o charakterze wykonywanej przez B. T. pracy, podkreślając że w spornym okresie ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy tylko jako spawacz. Zeznania świadków w tym zakresie jako jasne, rzeczowe, logiczne i spójne Sąd uznał za wiarygodne. W okolicznościach niniejszej sprawy oczywiste jest to, że również pracodawca ubezpieczonego pracę jego postrzegał jako prace w szczególnych warunkach, zaś uchybienia formalne pracodawcy w prowadzeniu akt osobowych nie mogą skutkować pozbawieniem ubezpieczonego prawa do należnych mu świadczeń. Pracodawca uznał pracę ubezpieczonego za pracę w warunkach szczególnych i wydał B. T. świadectwo potwierdzające wykonywanie pracy w warunkach szczególnych wskazując, iż ubezpieczony wykonywał prace spawalnicze na stanowisku spawacza. Ubezpieczony już przed nawiązaniem stosunku pracy ukończył podstawowy kurs spawania elektrycznego, a następnie w toku zatrudnienia w dniu 28.02.1986 r. ukończył kolejny kurs podstawowy spawania gazowego (v. książeczka spawalnicza ubezpieczonego – k. 43-43 v. akt sprawy) , a zatem posiadał stosowne uprawnienia do zajmowania stanowiska spawacza. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż praca ubezpieczonego w spornym okresie zatrudnienia w (...) w C. była pracą w warunkach szczególnych. Łączny okres pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych wynosi 22 lata 6 miesięcy i 23 dni, co przekracza wymagany okres pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat. W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, iż ubezpieczony spełnia wszystkie przesłanki wymagane do przyznania świadczenia z art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , Sąd zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu B. T. prawo do emerytury od dnia 01.10.2012 r. tj. od dnia złożenia wniosku o świadczenie, nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. W oparciu o art. 118 ust. 1 a powołanej ustawy Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do emerytury, albowiem ustalenie okresu pracy w warunkach szczególnych wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Sąd. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99 i 108 § 1 k.p.c. zasądzając od organu rentowego jako przegrywającego sprawę koszty poniesione przez ubezpieczonego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika procesowego oraz koszty przejazdu pełnomocnika na rozprawę w dniu 05.03.2013 r. zgodnie z przedłożonym spisem kosztów w kwocie łącznej 560,59 zł. na którą składają się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym należną w sprawach o świadczenie z ubezpieczeń społecznych tj. w oparciu o § 11 ust. 2 i § 2 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), z uwagi na nakład pracy pełnomocnika w przedmiotowej sprawie oraz koszty przejazdu pełnomocnika samochodem osobowym o pojemności silnika powyżej 900 cm 3 na rozprawę w dniu w dniu 05.03.2012 r. z C. do S. z powrotem (240 km) według stawki 0,8358 zł za kilometr przebiegu pojazdu określonej w § 2 pkt 1 lit. B rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25.03.2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.).